Η μεταβατική πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, υπέγραψε νόμο που ανοίγει τον πετρελαϊκό τομέα στη συμμετοχή ιδιωτών, τερματίζοντας το κρατικό μονοπώλιο της Petróleos de Venezuela (PDVSA) που ίσχυε για πάνω από δύο δεκαετίες.
Ο νέος νόμος επιτρέπει σε ιδιωτικές εταιρείες να διαχειρίζονται παραγωγή και πώληση πετρελαίου με δικά τους έξοδα και ρίσκο, ενώ το κράτος διατηρεί την κυριότητα των υδρογονανθράκων. Σημαντική καινοτομία αποτελεί η πρόβλεψη διεθνούς διαιτησίας για τυχόν διαφορές, διασφαλίζοντας τους ξένους επενδυτές. Η μεταρρύθμιση έρχεται μετά τη χαλάρωση των κυρώσεων από τις ΗΠΑ και σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων, με στόχο την προσέλκυση ξένων επενδύσεων και την ανασυγκρότηση μιας βιομηχανίας που παραμένει παραλυμένη εδώ και χρόνια.
Η Ροντρίγκες δήλωσε ότι η μεταρρύθμιση σηματοδοτεί το μέλλον της χώρας και μια νέα εποχή για τη βιομηχανία πετρελαίου, με έμφαση στην ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα, ενώ εργαζόμενοι στον τομέα και υποστηρικτές της κυβέρνησης πανηγύρισαν την έγκρισή της.
Στο κενό η… κληρονομιά Τσάβεζ
Η αλλαγή αυτή αντιστρέφει τη στρατηγική που είχε εφαρμόσει ο Ούγκο Τσάβες, όταν το κράτος ανέλαβε πλήρη έλεγχο της PDVSA και εθνικοποίησε μεγάλα έργα. Η κρίση που ακολούθησε οδήγησε σε οικονομική κατάρρευση και μαζική μετανάστευση, ενώ οι ξένες εταιρείες εξακολουθούν να διεκδικούν αποζημιώσεις.
Την περίοδο 1999–2011, η άνοδος των τιμών του αργού απέφερε στη Βενεζουέλα έσοδα που εκτιμώνται σε περίπου 981 δισ. δολάρια, χρηματοδοτώντας εκτεταμένα κοινωνικά προγράμματα. Το 2006, ο Τσάβες υποχρέωσε την PDVSA να αποκτήσει πλειοψηφικό ρόλο σε όλα τα μεγάλα ενεργειακά έργα, οδηγώντας σε εθνικοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων εταιρειών όπως η ExxonMobil και η ConocoPhillips, οι οποίες συνεχίζουν να διεκδικούν αποζημιώσεις μέσω διεθνούς διαιτησίας.
Από την περίοδο της ευημερίας, η χώρα οδηγήθηκε σταδιακά σε βαθιά κρίση. Η πτώση των τιμών του πετρελαίου, η διαφθορά και η κακοδιαχείριση διάβρωσαν την παραγωγή και τα δημόσια έσοδα, αρχικά επί Τσάβες και στη συνέχεια επί Νικολάς Μαδούρο. Από το 2013, η οικονομική κατάρρευση έχει ωθήσει πάνω από 7,7 εκατομμύρια Βενεζουελάνους στη μετανάστευση, ενώ οι αμερικανικές κυρώσεις αποτέλεσαν το τελικό πλήγμα για τη βιομηχανία πετρελαίου.
