Σε 2.700 πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών, εκατομμύρια πολίτες βγήκαν στους δρόμους διαδηλώνοντας ενάντια στον αυταρχισμό και στις πολιτικές του προέδρου. Ήταν μια από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις των τελευταίων δεκαετιών, μια έκρηξη κοινωνικής δυσαρέσκειας που διαπέρασε σύνορα, κόμματα και ηλικίες.
Της Αφροδίτης Κράβαρη
Κι ενώ η κοινωνία εκφράζει τη διαμαρτυρία της με φυσική παρουσία, ο πρόεδρος απαντά… ψηφιακά: με ένα βίντεο παραγμένο από τεχνητή νοημοσύνη, όπου ο ίδιος απεικονίζεται ως βασιλιάς μέσα σε αεροπλάνο, να πυροβολεί τους διαδηλωτές με περιττώματα. Όσο εξωφρενικό κι αν ακούγεται, δεν πρόκειται για μια αστοχία επικοινωνίας αλλά για μια συνειδητή στρατηγική επίδειξης ισχύος και πρόκλησης.
Η πολιτική επικοινωνία έχει εδώ και χρόνια εγκαταλείψει την ουσία για χάρη της σκηνοθεσίας. Ο πρόεδρος δεν επιχειρεί πλέον να πείσει· επιδιώκει να επιβληθεί. Το βίντεο με το ψηφιακό στέμμα είναι το απόλυτο σύμβολο μιας εξουσίας που αυτοθεοποιείται, μιας εξουσίας που θέλει να βλέπει τον εαυτό της ως θέαμα. Σε μια εποχή όπου η εικόνα προηγείται του νοήματος, η υπερβολή μετατρέπεται σε εργαλείο πολιτικής κυριαρχίας. Ο πολίτης δεν καλείται να σκεφτεί, αλλά να νιώσει — φόβο, δέος ή υποταγή.
Απέναντι σε αυτό το σκηνικό, οι διαδηλώσεις επιδιώκουν να αποκαταστήσουν τη δημοκρατική ισορροπία. Τα social media γίνονται ο χώρος μιας νέας μορφής πολιτικής έκφρασης: φωτογραφίες πλήθους, συνθήματα, βίντεο και μηνύματα ενότητας συνθέτουν μια αφήγηση αντίστασης. Πρόκειται για μια «ψηφιακή δημοκρατία των δρόμων», που επιχειρεί να επαναφέρει την πολιτική συζήτηση εκεί όπου ανήκει — στην κοινωνία.
Ωστόσο, το προεδρικό επιτελείο απαντά με την αντίστροφη αφήγηση: παρουσιάζει τις κινητοποιήσεις ως προϊόν υποκίνησης, ως επίθεση μιας «χαοτικής μειοψηφίας» εναντίον της τάξης και της σταθερότητας. Έτσι, ακόμη και το ίδιο το προκλητικό βίντεο, αντί να λειτουργήσει ως αυτοϋπονόμευση, χρησιμοποιείται ως όπλο συσπείρωσης. «Δεν καταλαβαίνετε το χιούμορ του; Άρα ανήκετε στους εχθρούς».
Η επικοινωνία μετατρέπεται έτσι σε πεδίο μάχης, όπου η αλήθεια δεν έχει σημασία. Το ζητούμενο δεν είναι ποιος έχει δίκιο, αλλά ποιος θα κατορθώσει να επιβάλει το δικό του αφήγημα. Η πολιτική γίνεται θέαμα και το θέαμα πολιτική. Η πραγματικότητα αναπλάθεται με αλγορίθμους, η τεχνητή νοημοσύνη δεν παράγει πια μόνο εικόνες αλλά και ψευδαισθήσεις εξουσίας.
Όταν ο ηγέτης προβάλλει τον εαυτό του ως βασιλιά μέσω ενός AI βίντεο, το μήνυμα δεν είναι απλώς γελοίο — είναι βαθιά επικίνδυνο. Γιατί δηλώνει ότι ο συμβολισμός της εξουσίας δεν χρειάζεται πλέον νομιμοποίηση, μόνο αναπαραγωγή.
Η υπόθεση αυτή αποκαλύπτει μια νέα πραγματικότητα: οι πολιτικές μάχες του 21ου αιώνα δεν δίνονται πια μόνο στα κοινοβούλια ή στους δρόμους, αλλά και στις πλατφόρμες, στα pixels, στα προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης. Εκεί όπου ο λόγος, η εικόνα και η εξουσία συγχέονται.
Όταν το πολιτικό μήνυμα αντικαθίσταται από την ψηφιακή υπερπαραγωγή, η δημοκρατία κινδυνεύει να γίνει απλώς ένα ακόμα σενάριο προς επεξεργασία. Και τότε, η αληθινή μάχη δεν είναι πια ανάμεσα σε πρόεδρο και διαδηλωτές — είναι ανάμεσα στη λογική και στην επικοινωνιακή ψευδαίσθηση.
