Το ΠΑΣΟΚ διανύει μια από τις πιο περίπλοκες εσωκομματικές του φάσεις.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Στο εσωτερικό του συνυπάρχουν πλέον δύο έντονες και συγκρουόμενες γραμμές, με αποτέλεσμα η παράταξη να θυμίζει περισσότερο πεδίο διαρκούς διαπραγμάτευσης παρά ενιαίο πολιτικό φορέα. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος φαίνεται να παρακολουθεί τις εξελίξεις χωρίς να μπορεί, τουλάχιστον προς το παρόν, να επιβάλει ξεκάθαρη στρατηγική.
Η εικόνα αυτή έγινε ιδιαίτερα αισθητή στη συνεδρίαση της ΚΟΕΣ, όπου το κλίμα ήταν εμφανώς βαρύ. Οι αρνητικές δημοσκοπήσεις, η απουσία ενός ισχυρού αφηγήματος και η ανασφάλεια για την επόμενη ημέρα ενίσχυσαν την ένταση ανάμεσα στα στρατόπεδα. Ουσιαστικά, αυτό που συζητείται πλέον ανοιχτά είναι προς τα πού πρέπει να κινηθεί η παράταξη ενόψει των εκλογών και τι συνεργασίες μπορεί ή πρέπει να επιδιώξει.
Η γραμμή της “απόλυτης αποστασιοποίησης” από τη ΝΔ
Η πρώτη πλευρά, στην οποία βρίσκονται στελέχη όπως οι Χάρης Δούκας, Παύλος Γερουλάνος και Μιχάλης Κατρίνης, ζητά από τον Νίκο Ανδρουλάκη να αποκλείσει ρητά και δημόσια κάθε πιθανότητα συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Ο Χάρης Δούκας μάλιστα πήγε ένα βήμα παραπέρα, καλώντας τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ να ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με τον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ, προτείνοντας ουσιαστικά μια στρατηγική που βλέπει την παράταξη να τοποθετείται ξεκάθαρα στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Η άποψη αυτή έχει ως αιχμή το επιχείρημα ότι η βάση του ΠΑΣΟΚ δεν θέλει συνεργασία με τη ΝΔ και ότι μια “προοδευτική συμμαχία” είναι η πιο φυσική και πειστική κατεύθυνση. Ωστόσο, η πρόταση αυτή έχει ήδη δημιουργήσει έντονες αντιδράσεις, καθώς πολλοί στο κόμμα θεωρούν ότι οδηγεί σε ταύτιση με τον ΣΥΡΙΖΑ, κάτι που ένα μεγάλο τμήμα των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ απορρίπτει.
Οι φωνές που βλέπουν κίνδυνο εγκλωβισμού στην Αριστερά
Απέναντι σε αυτή τη γραμμή στέκεται ένα δεύτερο μπλοκ, στο οποίο ξεχωρίζει η Άννα Διαμαντοπούλου. Κατά τη συνεδρίαση της ΚΟΕΣ, διατύπωσε με σαφήνεια ότι το ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να βρεθεί «ούτε στην αυλή της Νέας Δημοκρατίας, ούτε στη μικρή θάλασσα των κομματιδίων του ΣΥΡΙΖΑ». Η άποψη αυτή θεωρεί ότι το κόμμα κινδυνεύει να χάσει τον κεντρώο του χαρακτήρα, αν σύρεται σε προτάσεις συνεργασίας με την Αριστερά ή σε σενάρια προσέγγισης με τον Αλέξη Τσίπρα.
Σε αυτό το στρατόπεδο κυριαρχεί ο φόβος ότι το ΠΑΣΟΚ θα εγκλωβιστεί πολιτικά αν αποδεχθεί την ατζέντα των στελεχών που βλέπουν προς την Κουμουνδούρου. Εξάλλου, δημοσκοπικά, ένας σημαντικός αριθμός ψηφοφόρων του κόμματος εμφανίζεται αρνητικός απέναντι στον πρώην πρωθυπουργό και συνολικά απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ και τις παραφυάδες του.
Ένας πρόεδρος που δεν επιλέγει ακόμη – και ένα κόμμα που φτάνει σε οριακό σημείο
Μέσα σε αυτή τη σύγκρουση, ο Νίκος Ανδρουλάκης επιμένει να μιλά για «αυτόνομη πορεία» και για μετεκλογικές συνεργασίες μόνο εφόσον υπάρξει αποδοχή του προγράμματος του ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, η στάση αυτή αρχίζει να ερμηνεύεται από πολλούς ως αποφυγή ανάληψης ευθύνης και ως προσπάθεια να μη δυσαρεστήσει κανένα από τα δύο στρατόπεδα.
Η συνεχής πίεση του Χάρη Δούκα, ο οποίος επιχειρεί να μετατοπίσει τον Ανδρουλάκη προς μια πιο αριστερόστροφη στρατηγική, έχει γίνει πλέον εμφανής και συζητείται ανοιχτά. Το πρόβλημα είναι ότι η ηγεσία δεν έχει δώσει ουσιαστική απάντηση, κάτι που επιτείνει την αίσθηση ότι στο εσωτερικό της Χαριλάου Τρικούπη επικρατεί σύγχυση.
Και όσο το κόμμα παραμένει δημοσκοπικά καθηλωμένο και οι εκλογές έρχονται, το κλίμα αναμένεται να γίνεται ολοένα και πιο τεταμένο. Τα στελέχη ζητούν καθαρές θέσεις για την επόμενη ημέρα, οι αντιθέσεις βαθαίνουν και το ΠΑΣΟΚ δείχνει να μπαίνει σε μια περίοδο όπου η εσωτερική αναμέτρηση μπορεί να αποδειχθεί πιο κρίσιμη από την ίδια την μάχη της κάλπης.
