Η σημερινή συνάντηση των αγροτών με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου δεν ξεκινά από ουδέτερο έδαφος. Παρά τις δημόσιες διακηρύξεις περί «διαλόγου», τα δεδομένα δείχνουν ότι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Ιωάννας Ντάνη στην εφημερίδα «Political», σημαντικό τμήμα των μπλόκων προσέρχεται με προαποφασισμένη γραμμή σύγκρουσης, έχοντας ήδη στήσει το αφήγημα της ρήξης.
Η κυβέρνηση, αντίθετα, εμφανίζεται σταθερή, με συγκεκριμένο πλαίσιο παρεμβάσεων, ξεκάθαρα δημοσιονομικά όρια και με στόχο να προστατεύσει τόσο τον πρωτογενή τομέα όσο και την υπόλοιπη κοινωνία που επί εβδομάδες ταλαιπωρείται.
Τα μπλόκα συμπληρώνουν σχεδόν 50 ημέρες κινητοποιήσεων, με κλειστούς δρόμους, πίεση στην αγορά και σοβαρές επιπτώσεις στη μετακίνηση και την οικονομική δραστηριότητα. Παρ’ όλα αυτά, αντί να διαμορφώνεται κλίμα αποκλιμάκωσης, στο εσωτερικό του αγροτικού κινήματος καταγράφονται εντάσεις, διαφωνίες και αποχωρήσεις, που αποδυναμώνουν το αφήγημα της «ενότητας».
Μάλγαρα και Νίκαια: Πίεση, ρήγματα και παρασκήνιο
Στα Μάλγαρα, οι πολύωρες συσκέψεις των τελευταίων ημερών κατέληξαν σε συμμετοχή στη συνάντηση, αλλά με εμφανή εσωτερική νευρικότητα. Το μπλόκο αποφάσισε -όπως ήταν αναμενόμενο- να «κόψει» τον Κώστα Ανεστίδη από την αντιπροσωπεία, μετά τις προσβλητικές δηλώσεις του κατά του πρωθυπουργού, επιβεβαιώνοντας ότι ακόμη και οι ίδιοι οι αγρότες αναγνωρίζουν τα όρια της θεσμικής συμπεριφοράς. Στη θέση του, τα Μάλγαρα εκπροσωπούνται από τον Κώστα Σέφη, επιλογή που δείχνει προσπάθεια αποφόρτισης, χωρίς όμως να αλλάζει το συγκρουσιακό κλίμα. Παράλληλα, δεν περνά απαρατήρητο ότι έχουν ήδη επιδοθεί κλήσεις σε αγρότες για παρακώλυση συγκοινωνιών, γεγονός που καταδεικνύει πως η «ανοχή» της κυβέρνησης είχε σαφή όρια και δεν θα μπορούσε να συνεχιστεί επ’ αόριστον εις βάρος της κοινωνίας. Στη Νίκαια, το παρασκήνιο είναι ακόμη πιο αποκαλυπτικό. Η αιφνιδιαστική παραίτηση του Ιορδάνη Ιωαννίδη από την επιτροπή που θα μεταβεί στο Μαξίμου φανερώνει βαθιές διαφωνίες για την κατεύθυνση των κινητοποιήσεων. Οι αιχμές του περί «άλλων κατευθύνσεων» και κομματικών παρεμβάσεων αποδομούν την εικόνα ενός ακηδεμόνευτου αγώνα και ενισχύουν το επιχείρημα της κυβέρνησης ότι μέρος των μπλόκων εργαλειοποιεί την πίεση για πολιτικούς λόγους.
Τα αιτήματα
Οι αγρότες προσέρχονται με ένα εκτενές πλαίσιο αιτημάτων, τα οποία, σύμφωνα με την κυβέρνηση, ξεπερνούν τις πραγματικές δυνατότητες της οικονομίας και τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Ενδεικτικά:
* Αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος οριζόντια
Ανέφικτο, καθώς δεν επιτρέπεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων και θα δημιουργούσε σοβαρή ανισότητα έναντι άλλων επαγγελματικών ομάδων.
* Μόνιμη μείωση κόστους παραγωγής (ρεύμα, πετρέλαιο)
Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε ρυθμίσεις (αγροτικό ρεύμα, επιστροφή ΕΦΚ), ενώ περαιτέρω οριζόντιες μειώσεις θα είχαν δημοσιονομικό κόστος χωρίς στοχευμένο αποτέλεσμα.
* Επιπλέον ενισχύσεις σε βαμβάκι, σιτάρι, ρύζι
Τα διαθέσιμα κονδύλια της ΚΑΠ είναι συγκεκριμένα. Η υπέρβαση θα σήμαινε περικοπές αλλού ή παραβίαση ευρωπαϊκών κανόνων.
* Αποζημιώσεις για ζωονόσους και παγετούς χωρίς ελέγχους
Η κυβέρνηση επιμένει σε ελέγχους και διαφάνεια, ώστε να αποφεύγονται στρεβλώσεις και καταχρήσεις του παρελθόντος.
* Αλλαγές στη νέα ΚΑΠ με εθνικές εξαιρέσεις
Πρόκειται για διαπραγμάτευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όχι μονομερή εθνική απόφαση.
Το βασικό πρόβλημα, όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, δεν είναι η ύπαρξη αιτημάτων, αλλά η άρνηση αποδοχής των ορίων και η καλλιέργεια προσδοκιών που δεν μπορούν να ικανοποιηθούν.
Διάλογος με όρους, όχι εκβιασμούς
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ξεκαθαρίσει ότι το πλαίσιο παρεμβάσεων «έχει ήδη ανακοινωθεί». Η κυβέρνηση δηλώνει έτοιμη για ουσιαστική συζήτηση με όσους προσέρχονται με διάθεση συνεργασίας, όχι όμως για νέες παροχές υπό πίεση. Όπως τόνισε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, η κυβέρνηση επέδειξε ανοχή, αλλά δεν μπορεί μια επαγγελματική ομάδα να κρατά όμηρο το σύνολο της κοινωνίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει και το μήνυμα για τη συμφωνία Mercosur, την οποία η κυβέρνηση παρουσιάζει ως ευκαιρία και όχι απειλή, με ισχυρές δικλίδες προστασίας για ελληνικά ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντα. Σε αντίθεση με την κινδυνολογία των μπλόκων, το κυβερνητικό επιχείρημα εστιάζει στις εξαγωγικές δυνατότητες και στην ανάγκη προσαρμογής σε μια ανταγωνιστική ευρωπαϊκή αγορά.
Η συνάντηση, λοιπόν, στη μία το μεσημέρι δεν θα κριθεί μόνο από όσα ειπωθούν στο τραπέζι, αλλά και από τη στάση που θα κρατήσουν οι αγρότες μετά. Τα πρώτα σημάδια από Μάλγαρα και Νίκαια δείχνουν ότι το μέτωπο δεν είναι αρραγές και ότι η στρατηγική της έντασης έχει κόστος. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επενδύει στη λογική, τη θεσμικότητα και τη σταθερότητα, στέλνοντας σαφές μήνυμα: διάλογος ναι, εκβιασμοί όχι.
