Σημαντικά αυξημένο κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων αντιμετωπίζουν τα άτομα με παχυσαρκία, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 9 Φεβρουαρίου στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet. Η έρευνα, που βασίστηκε σε δεδομένα περισσότερων από 540.000 ανθρώπων, έδειξε ότι η παχυσαρκία συνδέεται με 70% υψηλότερη πιθανότητα νοσηλείας ή θανάτου από λοίμωξη, σε σύγκριση με άτομα χωρίς την πάθηση.
Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι 1 στους 10 θανάτους από λοιμώξεις παγκοσμίως καταγράφεται σε άτομα με παχυσαρκία. Η συσχέτιση αυτή παρέμεινε ισχυρή ακόμη και σε όσους δεν είχαν διαβήτη ή μεταβολικό σύνδρομο, ενώ δεν επηρεαζόταν από την κοινωνικοοικονομική κατάσταση ή τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας.
Ο ρόλος του ανοσοποιητικού και του λεμφικού συστήματος
Όπως δήλωσε στο Live Science ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Mika Kivimäki από το University College London, το αυξημένο σωματικό λίπος μπορεί να επηρεάζει αρνητικά το ανοσοποιητικό σύστημα.
Συγκεκριμένα, ενδέχεται να διαταράσσει τη λειτουργία του λεμφικού συστήματος, να μειώνει τη λειτουργία των πνευμόνων και να ενισχύει τη χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού. Το λεμφικό σύστημα διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο τόσο στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών όσο και στη μεταφορά και «εκπαίδευση» των κυττάρων του ανοσοποιητικού.
Τι έδειξαν τα δεδομένα από Ηνωμένο Βασίλειο και Φινλανδία
Οι επιστήμονες αξιοποίησαν στοιχεία από τη UK Biobank, καθώς και από δύο μεγάλες φινλανδικές μελέτες, καλύπτοντας συνολικά περισσότερους από μισό εκατομμύριο συμμετέχοντες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσο αυξάνεται ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), τόσο αυξάνεται και ο κίνδυνος:
- ΔΜΣ 30–34,9: 50% υψηλότερος κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης
- ΔΜΣ 35–39,9: διπλάσιος κίνδυνος
- ΔΜΣ ≥40: τριπλάσιος κίνδυνος
Μάλιστα, σε άτομα με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις βάρους, η απώλεια κιλών συνδέθηκε με μείωση του κινδύνου, ενώ η αύξηση βάρους με επιδείνωσή του.
Η εμπειρία της πανδημίας COVID-19
Η σύνδεση παχυσαρκίας και σοβαρών λοιμώξεων είχε αναδειχθεί έντονα κατά την πανδημία. Το 2021, περίπου το 15% όλων των νοσηλειών και θανάτων από λοιμώξεις σχετίζονταν με την παχυσαρκία, γεγονός που ώθησε τους ερευνητές να εξετάσουν εάν ο αυξημένος κίνδυνος αφορούσε μόνο τον COVID-19 ή γενικότερα κάθε τύπο λοίμωξης. Τα νέα δεδομένα έδειξαν ότι η συσχέτιση ισχύει για βακτηριακές, ιογενείς, μυκητιασικές και παρασιτικές λοιμώξεις.
Παχυσαρκία: Χρόνια νόσος και όχι «θέμα θέλησης»
Ο Nikhil Dhurandhar υπογράμμισε ότι η παχυσαρκία είναι χρόνια νόσος και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα προσωπικής πειθαρχίας. Όπως σημείωσε, η διαταραχή της ανοσολογικής λειτουργίας ενδέχεται να επηρεάζει και την ανταπόκριση στους εμβολιασμούς, καθιστώντας τα άτομα με παχυσαρκία πιο ευάλωτα.
Παράλληλα, προηγούμενη μελέτη (Αύγουστος 2025) έδειξε ότι η σεμαγλουτίδη — δραστική ουσία φαρμάκων όπως το Ozempic και το Wegovy — συνδέθηκε με 10% μείωση του κινδύνου σοβαρών λοιμώξεων, στοιχείο που ενισχύει την υπόθεση ότι η μείωση του σωματικού βάρους μπορεί να περιορίσει τον σχετικό κίνδυνο.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν, ωστόσο, ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να αποσαφηνιστούν οι ακριβείς βιολογικοί μηχανισμοί και να προσδιοριστούν αποτελεσματικές παρεμβάσεις.
«Στόχος μας είναι να κατανοήσουμε γιατί η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων και, κυρίως, τι μπορούμε να κάνουμε για να τον μειώσουμε», τόνισε ο Kivimäki.
