Με αφορμή τις πρόσφατες αποκαλύψεις για τις νόμιμες επισυνδέσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο ερευνών σχετικών με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, το δημόσιο ενδιαφέρον έχει στραφεί -και δικαίως- στα ζητήματα διαφάνειας και στον τρόπο άσκησης πολιτικής από τους εθνικούς μας ευεργέτες.
Υπάρχει, όμως, μια πλευρά που σπάνια φωτίζεται και δεν είναι άλλη από αυτήν των ανθρώπων που έχουν ως καθήκον να ακούν. Τα «αυτιά» των αρμόδιων Αρχών, τα πρόσωπα εκείνα που, όταν λένε «πάω για δουλειά», η δουλειά τους είναι η παρακολούθηση -μάλλον-, η ακρόαση και η καταγραφή των όσων λέγονται από τους «στόχους».
Στην κοινή συνείδηση, οι παρακολουθήσεις είναι πράξεις απρόσωπες, εκτελεσμένες από συστήματα ή γραφειοκρατικά σώματα. Για τους τηλεθεατές ή τους λάτρεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, δεν αποτελούν τίποτε άλλο από ένα «κοίταγμα στην κλειδαρότρυπα» ή μια ευκαιρία για κουτσομπολιό και δανεισμό ατάκας για να πούνε στη δουλειά τους την επομένη μέρα.
Η αλήθεια είναι πως, πίσω από κάθε γραμμή που υποκλέπτεται, υπάρχει ένας ή περισσότεροι υπάλληλοι. Άνθρωποι εκπαιδευμένοι στην αποκωδικοποίηση, την ανάλυση και την επιτήρηση συνομιλιών. Και η δική τους αποστολή δεν είναι ούτε εύκολη, ούτε άνετη.
Όταν το τηλέφωνό σου μπει σε καθεστώς επισύνδεσης, δεν παρακολουθούνται μόνο οι ύποπτες συνομιλίες, αλλά το σύνολο της καθημερινής επικοινωνίας σου. Οι άνθρωποι στις αρμόδιες υπηρεσίες ακούνε συζητήσεις με την οικογένειά σου, τη φωνή σου όταν γελάς με έναν φίλο, τον εκνευρισμό σου για κάποιο μικρό προσωπικό θέμα, την ανησυχία σου για ένα πρόβλημα υγείας, την αγωνία σου για το μέλλον.
Κι αυτοί, στο ακουστικό, κρατούν σημειώσεις. Όχι πάντα για τα παραπάνω. Αλλά τα ακούν. Είναι αναπόφευκτο. Και δεν μπορεί παρά να φθείρονται ψυχικά, ηθικά, ανθρώπινα. Να τους «αγγίζουν» τα όσα ακούνε.
Όσοι εκτελούν το καθήκον αυτό, ζουν σε σιωπή. Δεν μιλούν για τη δουλειά τους. Δεν εξωτερικεύουν. Δεν καταγράφουν συναισθήματα. Είναι «δεμένοι» από νομική υποχρέωση εχεμύθειας και λειτουργούν με αυστηρό πλαίσιο εμπιστευτικότητας. Είναι αόρατοι.
Κι όμως, είναι παρόντες σε στιγμές ζωής που δεν τους αφορούν, αλλά τους επηρεάζουν. Γιατί ο άνθρωπος δεν είναι μηχανή. Δεν μπορεί να ξεχωρίζει την ανθρώπινη φωνή από το επαγγελματικό του καθήκον, χωρίς να φορτίζεται.
Είναι εύκολο να τους φανταζόμαστε ως απρόσωπους υπαλλήλους ή μηχανισμούς. Όμως, είναι άνθρωποι που ακούν την καθημερινότητα άλλων ανθρώπων, που μπαίνουν αναγκαστικά σε ζωές χωρίς να ανήκουν σε αυτές.
Και στο τέλος της ημέρας, όταν τελειώνει η βάρδια και αποσυνδέουν τα ακουστικά τους, επιστρέφουν στη δική τους ζωή. Φεύγουν, όμως, «καθαροί» ή μαζί με τους δικούς τους προβληματισμούς και θέματα «κουβαλάνε» και τα αντίστοιχα του παρακολουθούμενου;
Σίγουρα κουβαλούν μέσα τους φωνές, απορίες και ανησυχίες.
Ίσως, λοιπόν, την επόμενη φορά που συζητάμε για επισυνδέσεις, να θυμόμαστε και εκείνους. Τους αόρατους και απροσκάλεστους ωτακουστές…
Γράφει ο Στρατής Κοκκινέλλης
Φιλόλογος – δημοσιογράφος
