Το νέο θεσμικό πλαίσιο για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις αναμένεται να ξεπαγώσει έως και 15 κλαδικές συλλογικές συμβάσεις, ανοίγοντας τον δρόμο για αυξήσεις μισθών σε σημαντικούς κλάδους της οικονομίας.
Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση περί «Οδικού Χάρτη» για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις (17/12/2025), η κυβέρνηση σχεδιάζει να θεσπίσει τον νέο νόμο στο α’ τρίμηνο του 2026. Το πλαίσιο βασίζεται στην «Κοινωνική Συμφωνία», που υπέγραψε η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως με τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ κ.ά.) στις 26 Νοεμβρίου 2025.
Η συμφωνία φέρνει δύο σημαντικές αλλαγές σχετικά με την επεκτασιμότητα των κλαδικών συμβάσεων:
- Μείωση ποσοστού κάλυψης: Το όριο υπογραφής μειώνεται στο 40% από 50% που ισχύει σήμερα.
- Απλούστευση διαδικασιών: Μειώνεται ο αριθμός των απαιτούμενων στοιχείων για την εγγραφή εργατικών και εργοδοτικών οργανώσεων στα μητρώα ΓΕ.ΜΗ.Σ.Ο.Ε. και ΓΕ.ΜΗ.Ο.Ε., περιορίζοντάς τα στα απολύτως απαραίτητα.
Αυτή τη στιγμή, έχουν υπογραφεί 15 κλαδικές συμβάσεις αλλά δεν έχουν επεκταθεί, λόγω διαφόρων δυσκολιών:
- Ελλιπής ή ανύπαρκτη νομιμοποίηση συνδικαλιστικών οργανώσεων.
- Δυσκολία πιστοποίησης της αντιπροσωπευτικότητας.
- Ελλείψεις στους φακέλους τεκμηρίωσης οικονομικών επιπτώσεων.
- Διοικητικές καθυστερήσεις και πολυπλοκότητα σε συγκεκριμένους κλάδους.
Ποιοι κλάδοι είναι στην αναμονή
Μεταξύ των 15 κλαδικών συμβάσεων που έχουν υπογραφεί αλλά δεν έχουν επεκταθεί περιλαμβάνονται:
- Καλλυντικά
- Χημική βιομηχανία
- Μέταλλο
- Ασφαλιστικές εταιρείες
- Οικοδομή
Ιδιαίτερες δυσκολίες παρατηρούνται στον κλάδο της εστίασης, ο οποίος απασχολεί περίπου 450.000 εργαζομένους. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΓΣΕΒΕΕ και ΠΟΕΕΤ έχουν οδηγήσει σε προσφυγή στον ΟΜΕΔ. Με τη θέσπιση του νέου πλαισίου, η υπογραφή της σύμβασης στην εστίαση θα μπορούσε να προχωρήσει, αυξάνοντας σημαντικά το ποσοστό συνδικαλιστικής κάλυψης στη χώρα.
Πότε αναμένεται η εφαρμογή
Οι εκτιμήσεις του Υπουργείου Εργασίας θέλουν τις περισσότερες «εκκρεμείς» κλαδικές συμβάσεις να παίρνουν το πράσινο φως για επεκτασιμότητα από τον Μάρτιο του 2026, με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο της «Κοινωνικής Συμφωνίας».
Επιπλέον, μετά τον Απρίλιο του 2026, αναμένονται νέες κλαδικές συλλογικές συμβάσεις σε μαζικούς κλάδους όπως το εμπόριο, ειδικά μετά την εφαρμογή του νέου κατώτατου μισθού, που προβλέπεται να φτάσει τα 920 ευρώ μικτά από 880 ευρώ σήμερα.
