Η “επιστροφή στον μεσαίωνα” δεν ήρθε ποτέ. Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας αποδείχθηκε στην πράξη εργαλείο προστασίας για τον εργαζόμενο και διαφάνειας για την αγορά.
Τα στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ είναι αδιαμφισβήτητα: μόνο φέτος καταγράφηκαν 1,8 εκατομμύρια περισσότερες δηλωμένες υπερωρίες σε σχέση με πέρυσι, καθώς το σύστημα «κλειδώνει» το πραγματικό ωράριο και μετατρέπει τον αδήλωτο χρόνο σε αμειβόμενο. Η κάρτα καλύπτει ήδη 1,8 εκατ. εργαζόμενους σε σούπερ μάρκετ, τράπεζες, ασφαλιστικές, security, λιανεμπόριο, βιομηχανία, ΔΕΚΟ, τουρισμό και εστίαση — ακριβώς εκεί όπου οι υπερωρίες «γράφουν» τη διαφορά.
Από το σύνθημα στα στοιχεία
Η ψηφιακή αποτύπωση του ωραρίου άλλαξε τους όρους του παιχνιδιού. Στους κλάδους που προστέθηκαν φέτος (τουρισμός–εστίαση), οι δηλωμένες υπερωρίες εκτινάχθηκαν: +681% στον τουρισμό και +180% στην εστίαση. Το συμπέρασμα είναι καθαρό: ό,τι γινόταν “αόρατο”, πλέον πληρώνεται.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις που επένδυσαν στην κανονικότητα του χρόνου εργασίας βλέπουν λιγότερες εργατικές διαφορές, καλύτερο προγραμματισμό βάρδιας και δίκαιο καταμερισμό. Η ισονομία δεν είναι πια θεωρία — είναι data.
Το «13ωρο» χωρίς μύθους
Η πιο πολυσυζητημένη έννοια των τελευταίων μηνών, το λεγόμενο «13ωρο», δεν είναι παρά τεχνικός ανασχεδιασμός του πώς κατανέμονται οι ήδη προβλεπόμενες υπερωρίες.
- Τί ΔΕΝ αλλάζει: Το ετήσιο όριο των υπερωριών παραμένει 150 ώρες.
- Τί αλλάζει: Ο εργαζόμενος —μόνο εφόσον το επιθυμεί— μπορεί να «σπάει» αυτές τις ώρες έως 4 ώρες/ημέρα για 37 ημέρες τον χρόνο, αντί για 3 ώρες/ημέρα για 50 ημέρες.
Με απλά λόγια: ούτε αυξάνεται το συνολικό νούμερο των υπερωριών, ούτε καταργούνται όρια. Απλώς δίνεται περισσότερη ευελιξία κατανομής μέσα στο ίδιο ετήσιο πλαφόν, ώστε να αμείβονται πραγματικά οι περίοδοι αιχμής. Το αφήγημα περί «13ωρης κανονικοποίησης» καταρρίπτεται από τον ίδιο τον νόμο και τα συγκρίσιμα μεγέθη.
Ποιοι ωφελούνται – Τι αλλάζει στην καθημερινότητα
- Εργαζόμενοι: Με την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, το ωράριο είναι αποδείξιμο και οι υπερωρίες πληρωτέες. Ειδικά στους κλάδους με μεταβαλλόμενη ζήτηση (π.χ. τουρισμός), η ευελιξία μεταφράζεται σε χρήματα στην τσέπη.
- Επιχειρήσεις: Ο προγραμματισμός βελτιώνεται, οι παραβάσεις αποτρέπονται, το εργασιακό ρίσκο μειώνεται. Η νομιμότητα παύει να είναι «κόστος» και γίνεται ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
- Κράτος: Η ορατότητα στο πραγματικό ωράριο ενισχύει την εμπιστοσύνη στην αγορά, συγκρατεί αθέμιτες πρακτικές και αναβαθμίζει το εργασιακό περιβάλλον εκεί που παραδοσιακά υπήρχαν γκρίζες ζώνες.
Η επόμενη μέρα: κάλυψη, έλεγχος, κουλτούρα
Το στοίχημα τώρα είναι τριπλό:
- Πλήρης κάλυψη κλάδων ώστε το σύστημα να γίνει καθολικός κανόνας.
- Έξυπνοι έλεγχοι με βάση τα patterns που ήδη δίνει το ΕΡΓΑΝΗ (αιχμές, εποχικότητα, ασυνήθιστες αποκλίσεις).
- Κουλτούρα τήρησης: όσο η κανονικότητα αμείβεται, τόσο υποχωρεί η λογική «ας το γράψουμε αύριο».
Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας δεν είναι μια ακόμη διοικητική υποχρέωση. Είναι ασπίδα για τον εργαζόμενο, πυξίδα για τον εργοδότη και εγγύηση ότι ο χρόνος πληρώνεται — εκεί, τότε και όσο πραγματικά δουλεύεται.
