Η κυβέρνηση κατέθεσε το Προσχέδιο Προϋπολογισμού 2026 προτάσσοντας ένα μείγμα δημοσιονομικής σύνεσης και οικονομικής φιλοδοξίας.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Ο στόχος είναι καθαρός: ρυθμός ανάπτυξης 2,4%, πρωτογενές πλεόνασμα 2,8%, περαιτέρω αποκλιμάκωση του χρέους και —καθοριστικά— η μεγαλύτερη αύξηση επενδύσεων στην Ε.Ε. (~10%). Στον πυρήνα, η νέα φορολογική μεταρρύθμιση που συνδέει για πρώτη φορά τη μείωση συντελεστή με τον αριθμό τέκνων, ενισχύοντας απτά το διαθέσιμο εισόδημα: για τρίτεκνους το όφελος αντιστοιχεί σε έναν επιπλέον μισθό ετησίως, ενώ για πολύτεκνους φτάνει τους δύο μισθούς. Παράλληλα, αναμορφώνονται τα τεκμήρια διαβίωσης μετά από πολλά χρόνια, με έμφαση στους νέους και την περιφέρεια.
Η μακροοικονομική εικόνα: ανάπτυξη, πλεόνασμα, χρέος – και επενδύσεις πρωταθλητισμού
Το πλαίσιο του 2026 στηρίζεται σε τρεις αλληλένδετους άξονες:
- Σταθερή μεγέθυνση 2,4%: εντός του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος επιβράδυνσης, η Ελλάδα διατηρεί θετικό differential ανάπτυξης, με ιδιωτικές επενδύσεις και εξωστρέφεια να σηκώνουν το βάρος.
- Πρωτογενές πλεόνασμα 2,8%: επιβεβαιώνει αξιοπιστία και κρατά ανοιχτά τα κανάλια χρηματοδότησης σε λογικό κόστος, θωρακίζοντας τη χώρα απέναντι σε εξωγενείς κλυδωνισμούς.
- Αποκλιμάκωση χρέους: η συνέπεια στους στόχους μειώνει τον λόγο χρέους/ΑΕΠ και ελευθερώνει πόρους για πολιτικές ανάπτυξης.
- Άλμα επενδύσεων ~10% (υψηλότερο στην Ε.Ε.): σηματοδοτεί εμπιστοσύνη και μεταφράζεται σε παραγωγικό κεφάλαιο, νέες θέσεις εργασίας και τεχνολογική αναβάθμιση.
Το μήνυμα είναι διπλό: συνέπεια στους δημοσιονομικούς κανόνες και ταχύτητα στις μεταρρυθμίσεις. Μόνο έτσι το αναπτυξιακό αποτέλεσμα πατάει γερά και πολλαπλασιάζει τα οφέλη σε ολόκληρη την οικονομία.
Φορολογική μεταρρύθμιση με οικογένεια στο επίκεντρο και τέλος στα παλιά τεκμήρια
Η καινοτομία του πακέτου εντοπίζεται στη σύνδεση του φορολογικού συντελεστή με τα παιδιά. Πρόκειται για δομική ενίσχυση του οικογενειακού εισοδήματος και στοχευμένη απάντηση στο δημογραφικό:
- Για τρίτεκνη οικογένεια: όφελος ~ένας μισθός τον χρόνο.
- Για πολύτεκνη οικογένεια: όφελος ~δύο μισθοί τον χρόνο.
Ταυτόχρονα, αλλάζουν τα τεκμήρια διαβίωσης μετά από πολυετή αδράνεια, ώστε το φορολογικό πλαίσιο να αντανακλά την πραγματικότητα και να μειώνει αδικίες σε νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις. Η έμφαση στους νέους (έναρξη επαγγελματικής διαδρομής, πρώτη κατοικία, μετακίνηση) και στην περιφέρεια (κόστος μετακίνησης/ενέργειας, εποχικότητα) σημαίνει στοχευμένη ανακούφιση εκεί που «πονάνε» περισσότερο οι δαπάνες.
Στην ευρύτερη εικόνα, από το 2019 έως σήμερα έχουν μειωθεί 83 φόροι: μια συνεκτική στρατηγική που μεταφέρει πόρους από το κράτος στην πραγματική οικονομία, ενθαρρύνει κατανάλωση & επένδυση και δρομολογεί περισσότερες μόνιμες ελαφρύνσεις όσο η χώρα χτίζει αξιοπιστία.
Από το “δημοσιονομικά συνετοί” στο “οικονομικά φιλόδοξοι”: τι αλλάζει στην τσέπη
Η κυβερνητική φιλοσοφία συνοψίζεται στο δίπτυχο «δημοσιονομικά συνετοί – οικονομικά φιλόδοξοι». Στην πράξη αυτό σημαίνει:
- Περισσότερο διαθέσιμο εισόδημα για οικογένειες μέσω μειωμένων συντελεστών που λαμβάνουν υπόψη τα τέκνα.
- Απλούστερο και δικαιότερο σύστημα μέσω νέων κανόνων στα τεκμήρια, ώστε να ανταμείβεται η τυπικότητα και να περιορίζονται στρεβλώσεις.
- Καλύτερο επενδυτικό σήμα προς την αγορά με σταθερά πλεονάσματα και μείωση χρέους, που επιτρέπουν χαμηλότερο ρίσκο χώρας και ιδιωτική χρηματοδότηση σε λογικότερο κόστος.
- Ενίσχυση περιφέρειας και νέων με πολιτικές που γεφυρώνουν ανισότητες και πριμοδοτούν την παραγωγή.
Το αποτέλεσμα; Μόνιμη βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος, πιο ανταγωνιστική οικονομία και πραγματική διάχυση της ανάπτυξης από τα μακροοικονομικά μεγέθη στην καθημερινότητα.
Συνολικά, το Προσχέδιο Προϋπολογισμού 2026 δεν είναι μια άσκηση «λογιστικής». Είναι ένα σχέδιο πραγματικής οικονομίας: παραγωγή – επένδυση – εργασία – οικογένεια. Με ρυθμό ανάπτυξης 2,4%, πρωτογενές πλεόνασμα 2,8%, επενδυτική επιτάχυνση ~10% και φορολογική αρχιτεκτονική φιλική στις οικογένειες και στους νέους, το μήνυμα είναι καθαρό: η χώρα παραμένει αξιόπιστη και στοχεύει ψηλότερα.
