Περίπου 610.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από ελονοσία το 2024, με τη συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων να είναι μικρά παιδιά στην υποσαχάρια Αφρική, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι η αυξανόμενη ανθεκτικότητα στα φάρμακα, η κλιματική αλλαγή και οι μειωμένοι πόροι απειλούν να υπονομεύσουν δεκαετίες προόδου.
Ο αριθμός των θανάτων παρουσιάζει μικρή αύξηση σε σχέση με το 2023, ενώ τα κρούσματα αυξήθηκαν από 273 σε περίπου 282 εκατομμύρια. Παρά τα σημαντικά επιτεύγματα των αρχών της δεκαετίας του 2000, η μάχη κατά της νόσου έχει επιβραδυνθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια.
Αν και 47 χώρες έχουν πλέον μηδενικά κρούσματα, το 2024 αρκετές περιοχές –μεταξύ αυτών η Αιθιοπία, η Μαδαγασκάρη και η Υεμένη– κατέγραψαν αύξηση, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στους ειδικούς.
Προειδοποίηση για αναζωπύρωση της ασθένειας
«Υπερβολικά πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να πεθαίνουν από μια ασθένεια που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευτεί», δήλωσε ο Ντάνιελ Νγκαμίτζε Μανταντί, επικεφαλής του παγκόσμιου προγράμματος για την ελονοσία. Η ανθεκτικότητα των παρασίτων στα διαθέσιμα φάρμακα, η μειωμένη αποτελεσματικότητα ορισμένων εντομοκτόνων κουνουπιέρων, οι συγκρούσεις και οι κλιματικές αλλαγές αποτελούν πλέον σοβαρά εμπόδια στον έλεγχο της νόσου.
Η αύξηση των κρουσμάτων σχετίζεται εν μέρει με τη δημογραφική ανάπτυξη, ωστόσο ο δείκτης συχνότητας αυξήθηκε ήδη από το 2015–2016. Τα ποσοστά θνησιμότητας έχουν μειωθεί από 14,9 σε 13,8 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού σε κίνδυνο, όμως ο ρυθμός μείωσης παραμένει χαμηλός.
Κρίσιμη υποχρηματοδότηση
Η χρηματοδότηση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό «αδύναμο κρίκο». Το 2024 οι συνολικές επενδύσεις για τον έλεγχο της ελονοσίας έφτασαν τα 3,9 δισ. δολάρια — πολύ λιγότερα από τα 9+ δισ. που απαιτούνται. Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι περικοπές στη διεθνή βοήθεια που ξεκίνησαν φέτος, με τον ΠΟΥ να προειδοποιεί για άμεσες επιπτώσεις στα προγράμματα προστασίας.
«Η υποχρηματοδότηση εγκυμονεί τον κίνδυνο μιας μεγάλης και ανεξέλεγκτης αναζωπύρωσης», τόνισε ο Μανταντί.
Ελπίδα από νέα εργαλεία, αλλά με προϋποθέσεις
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι νέα και βελτιωμένα μέσα –συμπεριλαμβανομένων σύγχρονων θεραπειών, διαγνωστικών τεστ και των δύο διαθέσιμων εμβολίων κατά της ελονοσίας– έχουν ήδη σώσει εκατομμύρια ζωές και μπορούν να οδηγήσουν σε περαιτέρω μείωση θανάτων. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από την πρόσβαση των πληθυσμών που κινδυνεύουν και από τη δέσμευση κυβερνήσεων και διεθνών δωρητών.
