Έξι SOS καθορίζουν το πλαίσιο των απολύσεων για τους εργαζομένους, μέσω του οποίου ορίζονται συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δικαιώματα τόσο για τους ίδιους όσο και για τους εργοδότες.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Λουκά Αθ. Γεωργιάδη για την εφημερίδα «Political», στις περιπτώσεις απόλυσης, οι δύο… αντιμαχόμενες πλευρές πρέπει να έχουν υπόψιν τους τα εξής:
- Ο εργοδότης έχει τη δυνατότητα απόλυσης ενός υπαλλήλου με έκτακτη καταγγελία της σύμβασης εργασίας ή με προειδοποίηση.
- Η αποζημίωση υπολογίζεται με τον ίδιο τρόπο τόσο για τους υπαλλήλους όσο και για τους εργάτες.
- Όταν η απόλυση γίνεται με προειδοποίηση, τότε ο εργοδότης υποχρεούται να γνωστοποιήσει με έγγραφο στον μισθωτό ότι η υπάρχουσα σύμβαση εργασίας θα λυθεί μετά την πάροδο του χρόνου προειδοποίησης. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να αναφέρεται ρητά η ημερομηνία απόλυσης, δηλαδή η λήξη του χρόνου προειδοποίησης, ενώ ο εργοδότης έχει υποχρέωση κατά την ημέρα απόλυσης να καταβάλει το μισό ποσό που αντιστοιχεί στη νόμιμη αποζημίωση.
- Η καταβολή αποζημίωσης στον εργαζόμενο είναι απαραίτητη προϋπόθεση νομιμότητας της απόλυσής του. Αν δεν του καταβληθεί, τότε η αποζημίωση είναι άκυρη και ο ίδιος δικαιούται να τη ζητήσει. Ωστόσο, ο απολυμένος πρέπει να διεκδικήσει το ποσό που δικαιούται εντός 6 μηνών, γιατί αλλιώς τη χάνει οριστικά.
- Όταν η αποζημίωση λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας υπερβαίνει τις αποδοχές 2 μηνών, τότε ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει κατά την απόλυση μέρος της αποζημίωσης που αντιστοιχεί στις αποδοχές 2 μηνών. Το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται σε διμηνιαίες δόσεις, καθεμία από τις οποίες δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τις αποδοχές 2 μηνών, εκτός και αν το ποσό που υπολείπεται για την εξόφληση του συνόλου της αποζημίωσης είναι μικρότερο. Η πρώτη δόση καταβάλλεται την επομένη της συμπλήρωσης διμήνου από την απόλυση.
- Όταν η αποζημίωση λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας καταβάλλεται σε δόσεις που αντιστοιχούν σε διαφορετικά φορολογικά έτη, τότε δηλώνεται τμηματικά στα φορολογικά έτη που εισπράχθηκε η κάθε δόση, αφού το δικαίωμα είσπραξης του δικαιούχου της αποζημίωσης αντιστοιχεί στον χρόνο είσπραξης της κάθε δόσης. Οι εργοδότες πρέπει να αποστείλουν ηλεκτρονικά τη βεβαίωση για το τμήμα της αποζημίωσης που πραγματικά εισπράχθηκε μέσα στο φορολογικό έτος και όχι την αποζημίωση που οφείλεται συνολικά. Στον παρακάτω πίνακα αποτυπώνεται η υποχρέωση του εργοδότη για την αποζημίωση του απολυμένου εργαζομένου ανάλογα με τον τρόπο που γίνεται (άμεσα ή με προειδοποίηση).
Αποζημίωση υπαλλήλου και εργαζόμενου λόγω απόλυσης
Φορολόγηση έως και 30% σε… ακραίες περιπτώσεις προβλέπει η εργατική νομοθεσία για τις αποζημιώσεις απόλυσης εργαζομένων. Ειδικότερα, σε περίπτωση καταβολής της αποζημίωσης σε δόσεις, λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας και ανεξάρτητα από το αν αυτές αντιστοιχούν στο ίδιο ή σε διαφορετικά φορολογικά έτη, ο οφειλόμενος φόρος υπολογίζεται επί του συνόλου της οφειλόμενης αποζημίωσης σύμφωνα με την κλίμακα. Ο φόρος αυτός επιμερίζεται ανάλογα με τα ποσά των καταβαλλόμενων δόσεων, παρακρατείται κατά την καταβολή της κάθε δόσης και αποδίδεται το αργότερο μέχρι το τέλος του δεύτερου μήνα από την ημερομηνία καταβολής τής κάθε δόσης.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Λουκά Αθ. Γεωργιάδη για την εφημερίδα «Political», το πλαίσιο υπολογισμού της αποζημίωσης ισχύει για όλους τους ιδιωτικούς υπαλλήλους με σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, που έχουν συμπληρώσει στον ίδιο εργοδότη προϋπηρεσία μεγαλύτερη από 17 χρόνια. Σε αυτούς καταβάλλεται επιπλέον αποζημίωση απόλυσης, που αντιστοιχεί στο 1/6 του ποσού που προκύπτει με βάση τα χρόνια απασχόλησης. Αξίζει να σημειωθεί ότι για τον συντριπτικά μεγαλύτερο αριθμό των απολυμένων δεν προκύπτει φορολόγηση της αποζημίωσης, ωστόσο, όπως φαίνεται και στον σχετικό πίνακα, για τα ποσά άνω των 60.000 ευρώ (συνήθως αφορούν στελέχη επιχειρήσεων) προβλέπεται κλιμακωτή φορολόγηση με συντελεστές 10%, 20% και 30%.
Πέντε παραδείγματα
- Έστω υπάλληλος, του οποίου η σύμβαση έληξε ακριβώς έναν χρόνο μετά την πρόσληψή του. Δεν δικαιούται αποζημίωση και δεν ισχύει η προειδοποίηση απόλυσης.
- Έστω υπάλληλος, με προϋπηρεσία 1 έτος και 1 ημέρα με μεικτές αποδοχές 1.000 ευρώ. Αν απολυθεί χωρίς προειδοποίηση θα λάβει αποζημίωση ίση με 2 μισθούς, δηλαδή 2.000 ευρώ. Αν απολυθεί με προειδοποίηση ενός μήνα, τότε θα λάβει αποζημίωση ενός μισθού, δηλαδή 1.000 ευρώ. Σε αυτό το ποσό προστίθενται και οι αναλογίες από Δώρο Χριστουγέννων και Πάσχα, καθώς και το επίδομα αδείας.
- Έστω υπάλληλος με 7 έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη και μεικτό μισθό 1.200 ευρώ. Αν απολυθεί χωρίς προειδοποίηση θα πρέπει να αποζημιωθεί με 4 μισθούς, δηλαδή θα πάρει 4.800 ευρώ. Αν του γίνει προειδοποίηση απόλυσης 3 μηνών, τότε θα λάβει ως αποζημίωση 2 μισθούς, δηλαδή 2.400 ευρώ, συν τα ποσά που αναλογούν στα Δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα, καθώς και το επίδομα αδείας.
- Έστω υπάλληλος ή εργάτης που δουλεύει στον ίδιο εργοδότη 18 χρόνια και έχει μεικτές αποδοχές 1.500 ευρώ. Αν απολυθεί χωρίς προειδοποίηση, θα λάβει ως αποζημίωση 14 μισθούς συν το 1/6. Άρα θα λάβει 1.500 ευρώ x14 μισθούς = 21.000 ευρώ, συν το 1/6 του ποσού, δηλαδή επιπλέον 3.500 ευρώ, οπότε το συνολικό ποσό της αποζημίωσης θα φτάσει τις 24.500 ευρώ. Αν του γίνει προειδοποίηση 4 μήνες πριν, τότε η αποζημίωση μειώνεται στους 7 μισθούς συν το 1/6. Άρα θα λάβει 7 μισθούς x 1.500 ευρώ = 10.500 ευρώ, συν το 1/6 του συνολικού ποσού, δηλαδή επιπλέον 1.750 ευρώ, οπότε συνολικά το ποσό που θα πάρει ανέρχεται σε 12.250 ευρώ, συν τα ποσά που αναλογούν στα Δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα και το επίδομα αδείας.
- Έστω στέλεχος επιχείρησης που εργάζεται επί 28 έτη στον ίδιο εργοδότη και έχει μεικτές μηνιαίες αποδοχές 2.800 ευρώ. Η αποζημίωση απόλυσης ορίζεται σε 24 μισθούς, ήτοι το ποσό που θα λάβει ανέρχεται σε 67.200 ευρώ. Επειδή το ποσό ξεπερνά το αφορολόγητο των 60.000 ευρώ, τότε για 7.200 ευρώ θα υπάρξει παρακράτηση φόρου 10%, δηλαδή 720 ευρώ, οπότε, το τελικό ποσό που θα λάβει ο απολυμένος ανέρχεται σε 66.480 ευρώ.
Φορολογία αποζημιώσεων (ποσά σε ευρώ)
- 0% για ποσά έως 60.000.
- 10% για ποσά από 60.000,01 έως 100.000.
- 20% για ποσά από 100.000,01 έως 150.000.
- 30% για άνω των 150.000,01.
