Τακτικισμοί με στόχο την αγορά χρόνου, διπλωματικές ζυμώσεις και μπρος πίσω συνθέτουν το σκηνικό γύρω από το πολύπαθο καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου, που ενώ με βάση το αρχικό χρονοδιάγραμμα θα έπρεπε να έχει ήδη ποντιστεί κατά μήκος της διαδρομής των 1.200 χιλιομέτρων, παραμένει «παγωμένο» εδώ και πάνω από 18 μήνες.
Τον τόνο πλέον δεν δίνουν, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Γιώργου Φιντικάκη για την Political, όπως την προηγούμενη χρονιά, τα επεισόδια με τουρκικά πολεμικά στα διεθνή ύδατα, οι αψιμαχίες των αδελφών κρατών Ελλάδας και Κύπρου, τα αντικρουόμενα συμφέροντα, οι αλλεπάλληλες αδιέξοδες συσκέψεις και τα τελεσίγραφα, αλλά μια σιωπηρή στασιμότητα εν αναμονή της εμφάνισης ως «από μηχανής θεού» ενός ισχυρού επενδυτικού ενδιαφέροντος από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου, το οποίο ωστόσο δεν έρχεται.
Όσα έχουν ακουστεί, ότι εταιρείες των παραπάνω χωρών σκέφτονται σοβαρά να εισέλθουν μετοχικά στο Great Sea Interconnector, καθώς το βλέπουν ως τον βασικό βραχίονα του μεγάλου οικονομικού και εμπορικού διαδρόμου Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (ΙΜΕC) που φέρει τις ευλογίες της διακυβέρνησης Τραμπ, δεν έχουν μέχρι σήμερα επαληθευτεί.
Καθώς ο χρόνος μετρά αντίστροφα για τη νέα συνάντηση του σχήματος «3 +1» στις αρχές Απριλίου στην Ουάσιγκτον, όπου λέγεται πως θα τεθεί και το ζήτημα του καλωδίου, και παρά την κινητικότητα που λέγεται ότι υπάρχει ως προς την ανάθεση της μελέτης για την επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών στοιχείων του GSI, στην οποία είχαν συμφωνήσει τον Νοέμβριο οι ηγέτες της Ελλάδας και της Κύπρου, η πραγματικότητα δεν δικαιολογεί την όποια ευφορία.
Η κίνηση της Nexans
Η μοναδική απτή και μετρήσιμη εξέλιξη των τελευταίων ημερών αφορά την κίνηση της γαλλικής Nexans, της κατασκευάστριας του καλωδίου που έχει συμβόλαιο ύψους 1,4 δισ. ευρώ με τον ΑΔΜΗΕ (πιθανότατα το μεγαλύτερο στο portfolio της), να ανακοινώσει και επίσημα την παράταση στο χρονοδιάγραμμα παράδοσης του έργου, που κανονικά ήταν το 2029, χωρίς ωστόσο να δίνει συγκεκριμένες ημερομηνίες.
Η κίνηση του εισηγμένου γαλλικού ομίλου, η μετοχή του οποίου βρέθηκε το 2025 εξαιτίας της αστοχίας με το καλώδιο, ουκ ολίγες φορές στο μάτι των οίκων που τον παρακολουθούν όλο και στενότερα, δεν εξέπληξε κανέναν και ήταν αναμενόμενη, ενόψει και των ετήσιων αποτελεσμάτων που θα ανακοινώσει στις 19 Φεβρουαρίου, οπότε η διοίκηση του Julien Hueber πρόκειται να δεχτεί ξανά σειρά ερωτήσεων για το θέμα από τους αναλυτές.
Έχοντας το βλέμμα στη θωράκισή της απέναντι σε νέες μετοχικές περιπέτειες, η Nexans συνεχίζει την τακτική αγοράς χρόνου, εν αναμονή και των επίσημων ανακοινώσεων για επικαιροποίηση των οικονομικοτεχνικών παραμέτρων της διασύνδεσης, που στη θεωρία επίκεινται αλλά στην πραγματικότητα αγνοούνται.
Σε αυτό το μοτίβο θα πρέπει να «διαβαστεί» η επιλογή των Γάλλων να παράσχουν προ ημερών επιπλέον διευκρινίσεις (www.globenewswire.com/news-release/2026/01/06/3213311/0/en/Nexans-statement-on-the-Great-Sea-Interconnector-GSI-project.html) για το πολύ μεγάλο αυτό συμβόλαιο, όπου σε μια πολύ προσεγμένη αλλά σαφή διατύπωση και χωρίς να αμφισβητούν τη σύμβαση με τον ΑΔΜΗΕ μιλούν για έναν «αναπρογραμματισμό δραστηριοτήτων» σε συννενόηση με τον πελάτη.
Η ουσία της ανακοίνωσης συνοψίζεται στη φράση ότι οι αλλαγές ναι μεν θα μεταθέσουν την ημερομηνία παράδοσης, ωστόσο «δεν θα επηρεάσουν τις οικονομικές προβλέψεις της Nexans για το 2028, χάρη στο μεγάλο ανεκτέλεστο έργο του ομίλου και στις προληπτικές ενέργειες για την αντιστάθμιση τυχόν πιθανών επιπτώσεων από το 2026». Τα περί προληπτικών ενεργειών περιλαμβάνουν προφανώς και τη μετάθεση σε δεύτερο χρόνο των προγραμματισμένων εργολαβιών γύρω από το καλώδιο, εξοικονομώντας έτσι η εταιρεία και τις σχετικές δαπάνες.
Εν ολίγοις, ο γαλλικός όμιλος μπορεί να αναμένει το τι θα γίνει με τις παρασκηνιακές διπλωματικές ζυμώσεις για το καλώδιο, τις εξελίξεις από τη νέα συνάντηση «3+1», ίσως ακόμη και την εκδήλωση ενδιαφέροντος από τις ΗΠΑ, ωστόσο για την ώρα σπεύδει να διαχωρίσει τη συγκεκριμένη προβληματική περίπτωση από τον υπόλοιπο τομέα παραγωγής ηλεκτρικών καλωδίων, φροντίζοντας να διαμηνύσει ότι το PWR-Transmission business, δηλαδή το βασικό σκέλος παραγωγής κερδών, έχει πολύ ισχυρές προοπτικές.
Καθόλου τυχαίο ότι την Τετάρτη, δηλαδή την επομένη της ανακοίνωσης για το GSI, η γαλλική εταιρεία ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της σύνδεσης μεταξύ Σαρδηνίας και Σικελίας μέσω ενός καλωδίου μήκους 480 χιλιομέτρων (www.offshore-energy.biz/nexans-connects-sicily-and-sardinia-via-480-kilometer-deepwater-cable/), στο πλαίσιο της λεγόμενης Τυρρηνικής Διασύνδεσης, η οποία περιγράφεται ως μία από τις σημαντικότερες ηλεκτρικές υποδομές της Ιταλίας.
Οι παρασκηνιακές ζυμώσεις και η ανάθεση της μελέτης
Την ίδια στιγμή με τα παραπάνω, κινητικότητα υπάρχει και σε διπλωματικό επίπεδο, με συχνές επαφές μεταξύ Αθήνας, Λευκωσίας και Ιερουσαλήμ και δηλώσεις ότι η ανάθεση της μελέτης για την επικαιροποίηση των στοιχείων του GSI είναι θέμα ημερών, χωρίς ωστόσο ουδείς από τους εμπλεκόμενους να εξηγεί με ποιον τρόπο όλ’ αυτά θα λύσουν τον πραγματικό «κόμπο» του καλωδίου και θα βγάλουν από την εξίσωση τον «ελέφαντα στο δωμάτιο», δηλαδή την Τουρκία.
Στον απόηχο της τριμερούς Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ στην Ιερουσαλήμ τον Δεκέμβριο και κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε με δημοσιογράφους, ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης, παραμονές Πρωτοχρονιάς, δήλωσε ότι «μέσα στα επόμενα 24ωρα πιθανόν να υπάρξουν ανακοινώσεις για τον μελετητικό οίκο που θα αναλάβει την επικαιροποίηση των παραμέτρων του έργου» (www.philenews.com/oikonomia/kypros/article/1663660/christodoulidis-se-liga-24ora-tha-iparxoun-nea-gia-ton-iko-pou-tha-analavi-ti-meleti-gia-gsi/), όπως είχαν συναποφασίσει με τον Κυριάκο Μητσοτάκη τον Νοέμβριο.
Το πόσο ψηλά βέβαια βρίσκεται το θέμα στις προτεραιότητες της Λευκωσίας, όταν από τις αρχές του έτους ξεκίνησε να «τρέχει» το εξάμηνο της Κυπριακής Προεδρίας στην ΕΕ και σε μια συγκυρία που το πολιτικό τοπίο ταλανίζεται από το βίντεο περί διαφθοράς στο Προεδρικό, πολλώ δε μάλλον όταν εξετάζεται η νέα μελέτη για τον GSI να ανατεθεί απευθείας σε κάποιον κενό οίκο, μένει να φανεί.
Καιρό τώρα λέγεται ότι προκειμένου να κερδηθεί χρόνος και να κλείσει σύντομα αυτή η υπόθεση, Αθήνα και Λευκωσία επιχειρούν να βρουν μια νόμιμη φόρμουλα ώστε να ανατεθεί απευθείας το έργο σε κάποιον μελετητικό οίκο, χωρίς η διαδικασία να περάσει μέσω ενός διεθνούς διαγωνισμού. Το υπονόησε με τις δηλώσεις του στις 30 Δεκεμβρίου και ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης.
Στην περίπτωση της κυπριακής νομοθεσίας η απευθείας ανάθεση επιτρέπεται μόνο αν το κόστος της μελέτης είναι κάτω των 25.000 ευρώ. Στην περίπτωση της ελληνικής, όπως αναφέρει προ ημερών εγκύκλιος του υπ. Ανάπτυξης, οι απευθείας αναθέσεις επιτρέπονται μόνο αν το ανώτατο όριο για προμήθειες και υπηρεσίες ανέρχεται στις 30.000 ευρώ, ενώ για ορισμένες συμβάσεις υπηρεσιών και έργα ΤΠΕ το όριο αυξάνεται στις 60.000 ευρώ.
Το Ισραήλ και η συνάντηση Τραμπ – Νετανιάχου
Σε αυτή την κατάσταση βρίσκεται σε αδρές γραμμές σήμερα ο «φάκελος» του Great Sea Interconnector, με τους αισιόδοξους να ευελπιστούν ότι όλα τα παραπάνω θα κλείσουν το συντομότερο δυνατό και ότι η μετοχική συμμετοχή ισχυρών επενδυτών -κυρίως εξ Αμερικής- θα βάλει τέλος στον γεωπολιτικό κίνδυνο και θα άρει τις όποιες επιφυλάξεις της Κύπρου. Στην κατεύθυνση της διπλωματικής κινητικότητας συγκλίνουν και οι πρωτοβουλίες της ισραηλινής πλευράς, παρότι μέχρι σήμερα δεν είναι σαφές κατά πόσο έχουν μετουσιωθεί σε κάποια απτή εξέλιξη που θα ξεμπλοκάρει το έργο.
Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν κυπριακές πηγές, κατά τη συνάντηση Τραμπ – Νετανιάχου στο Μαρ-α-Λάγκο της Φλόριντα στις 29 Δεκέμβριου το θέμα του GSI τέθηκε στον Αμερικανό πρόεδρο από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, χωρίς να γίνουν γνωστές οι λεπτομέρειες.
Είχε προηγηθεί η δήλωση του τελευταίου κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, στο περιθώριο της τριμερούς της Ιερουσαλήμ (22 Δεκεμβρίου), ότι ο GSI θα μπορούσε να ξεκινήσει από το τμήμα Κύπρος – Ισραήλ, το οποίο είναι μικρότερης έκτασης, πιο οικονομικό και φυσικά πιο βατό από γεωπολιτικής σκοπιάς. Δεν είναι η πρώτη φορά που τίθεται το συγκεκριμένο θέμα από την ισραηλινή πλευρά.
Επιπλέον στις 4 Ιανουαρίου Χριστοδουλίδης και Νετανιάχου κατά τη μεταξύ τους τηλεφωνική επικοινωνία μετά την τριμερή (www.kathimerini.com.cy/gr/politiki/tilefoniki-epikoinonia-me-ton-netaniaxoy-eixe-o-xristodoylidis), λέγεται ότι συζήτησαν ξανά το θέμα του GSI στο πλαίσιο πάντα της υλοποίησης του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC), χωρίς και πάλι να γίνουν γνωστές λεπτομέρειες.
