Σημαντικές ανισότητες στην ικανότητα των νοικοκυριών να διατηρούν επαρκή θέρμανση τον χειμώνα καταγράφουν τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, αποτυπώνοντας με σαφήνεια τις επιπτώσεις του αυξημένου κόστους διαβίωσης στην Ευρώπη.
Κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου 9% των πολιτών δηλώνουν ότι δεν μπορούν να κρατήσουν το σπίτι τους επαρκώς ζεστό. Πίσω από αυτόν τον μέσο όρο, ωστόσο, κρύβονται μεγάλες αποκλίσεις, με χώρες του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης να εμφανίζουν πολλαπλάσια ποσοστά.
Η Ελλάδα στις χώρες όπου πολλοί κρυώνουν…
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται σταθερά στις χώρες με το σοβαρότερο πρόβλημα, καθώς περίπου 19% των νοικοκυριών δηλώνουν αδυναμία επαρκούς θέρμανσης — ποσοστό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Το φαινόμενο συνδέεται με τον συνδυασμό χαμηλών εισοδημάτων, υψηλών τιμών ενέργειας, παλαιού κτιριακού αποθέματος και περιορισμένης ενεργειακής αναβάθμισης.
🟥 Χώρες με το υψηλότερο ποσοστό νοικοκυριών που δεν μπορούν να ζεστάνουν το σπίτι τους
| Χώρα | Ποσοστό πληθυσμού |
|---|---|
| Βουλγαρία | 22–23% |
| Κύπρος | 20% |
| Ελλάδα | 19% |
| Πορτογαλία | 17% |
| Ισπανία | 17% |
| Λιθουανία | 17% |
| Ιταλία | 15% |
| Ρουμανία | 10–11% |
| Μέσος όρος Ε.Ε. | 9% |
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μία μόνο χώρα, αλλά αφορά ευρύτερα τον ευρωπαϊκό Νότο, όπου οι κλιματικές συνθήκες, αν και ηπιότερες, συνδυάζονται με υψηλό ενεργειακό κόστος και χαμηλότερη κοινωνική προστασία.
Στον αντίποδα, η εικόνα των χωρών του Βορρά
Αντίθετη είναι η εικόνα στις χώρες της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης, όπου η επαρκής θέρμανση αντιμετωπίζεται ως βασικό κοινωνικό αγαθό και υποστηρίζεται από ισχυρά συστήματα κοινωνικής πολιτικής, ενεργειακή αποδοτικότητα και εκτεταμένα δίκτυα τηλεθέρμανσης.
🟩 Χώρες με το χαμηλότερο ποσοστό ενεργειακής φτώχειας
| Χώρα | Ποσοστό πληθυσμού |
|---|---|
| Φινλανδία | 1–2% |
| Σουηδία | 2% |
| Αυστρία | 2% |
| Λουξεμβούργο | 2% |
| Εσθονία | 2–3% |
| Γερμανία | 3–4% |
| Ολλανδία | 4% |
| Γαλλία | 5% |
Ο κόσμος κρυώνει και στην άλλη ακτή του Ατλαντικού
Αξιοσημείωτο είναι ωστόσο το γεγονός ότι οι άνθρωποι δηλώνουν ότι κρυώνουν μέσα στο σπίτι τους και στην Βόρειοαμερικανική Ηπειρο.
Στις ΗΠΑ δεν υπάρχει ένας ενιαίος δείκτης όπως της Eurostat για «αδυναμία να ζεσταθεί το σπίτι» σε όλους τους πολίτες. Υπάρχουν όμως αξιόπιστες ενδείξεις ενεργειακής πίεσης, ειδικά στα χαμηλά εισοδήματα:
Σύμφωνα με στοιχεία της εφημερίδας The Guardian, περίπου 22.4% των οικογενειών με παιδιά δήλωσαν ότι, λόγω δυσκολιών να πληρώσουν λογαριασμούς ενέργειας, αναγκάστηκαν να διατηρήσουν το σπίτι τους σε μη ασφαλείς θερμοκρασίες για τουλάχιστον 1 μήνα την προηγούμενη χρονιά. Τα στοιχεία των ΗΠΑ δείχνουν ότι δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι (κυρίως με χαμηλό εισόδημα) είναι ευάλωτοι στις διακοπές ρεύματος λόγω απλήρωτων λογαριασμών ή της έλλειψης προστασίας κατά τη διάρκεια περιόδων υψηλής ζήτησης.
Διαθέσιμα στοιχεία για τον Καναδά από το Canadian Social Survey αναφέρονται στο 2023 και σύμφωνα με αυτά 14% των νοικοκυριών ανέφερε ότι κράτησε τη θερμοκρασία του σπιτιού σε ανεπαρκές ή άβολο επίπεδο για τουλάχιστον 1 μήνα (λόγω αδυναμίας να πληρώσει θέρμανση/ψύξη). Στα χαμηλότερα εισοδήματα το ποσοστό φτάνει περίπου 18%, δηλαδή η ενεργειακή δυσκολία είναι μεγαλύτερη για τους πιο ευάλωτους. Επίσης, 2% των καναδικών νοικοκυριών δήλωσαν ότι δεν θέρμαναν ή δεν ψύχονται καθόλου το σπίτι λόγω κόστους.
Τι μεταδίδει το Reuters για την Ρωσία
Σε αντίθεση με την Ε.Ε., η Ρωσία δεν παρέχει συγκρίσιμα, τυποποιημένα στοιχεία για το ποσοστό των νοικοκυριών που δεν μπορούν να κρατήσουν τα σπίτια τους ζεστά.
Οι διαθέσιμες μελέτες εστιάζουν γενικά στη φτώχεια και την ενεργειακή απόδοση, με ειδική αναφορά σε ψυχρές περιοχές, ενώ το συνολικό ποσοστό φτώχειας στη χώρα ανέρχεται στο 9,3% (2023), φτάνοντας όμως πάνω από 30% για μεγάλες οικογένειες.
