Σε μια εποχή όπου η έξαρση της βίας κατά των γυναικών έχει λάβει δυστυχώς διαστάσεις κοινωνικής μάστιγας, η ανάγκη για δίχτυα προστασίας και αναζήτηση ασφαλών καταφυγίων είναι επιτακτική. Η Ημέρα της Γυναίκας, όπως γράφει ο Κώστας Ζαφειρίου στην εφημερίδα «Political», δεν είναι απλώς μια επέτειος αλλά μια κραυγή για ασφάλεια.Μέσα σε αυτό το ζοφερό τοπίο, οι ενορίες των Ιερών Μητροπόλεων μετατρέπονται σε πυλώνες στήριξης, με τις πρεσβυτέρες να αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο.
Οι πρεσβυτέρες, οι παπαδιές, ως σύζυγοι των πνευματικών μας, των ιερέων μας, αναδεικνύονται σε αθόρυβους φύλακες-αγγέλους των κακοποιημένων γυναικών.Μέσα από την ενορία, με ενσυναίσθηση και έμπρακτη αγάπη, προσφέρουν αποκούμπι ασφάλειας υπενθυμίζοντας πως κάθε γυναίκα αξίζει σεβασμό, ελευθερία και μια νέα αρχή γεμάτη φως και ελπίδα.
Η «Ρ» απευθύνθηκε σε δύο πρεσβυτέρες θέτοντάς τους το ερώτημα: «Πώς η εκκλησιαστική κοινότητα μπορεί να γίνει “λιμάνι’’ για τις κακοποιημένες γυναίκες και με ποιον τρόπο η δική σας διακονία προσφέρει ουσιαστική παρηγοριά και προστασία;».
«Δικαίωμα στην αξιοπρέπεια»
Η κ. Στυλιανή Κατσίφα,πρεσβυτέρα του πατρός Μάριου Χανόπουλου (Ιερά Μονή Γλυφάδας-Ελληνικού, Βούλας-Βουλιαγμένης-Βάρης), απάντησε: «Απέναντι στη βία κατά των γυναικών, η ενορία μπορεί να γίνει καταφύγιο όταν λειτουργεί με αγάπη, σοβαρότητα και ευθύνη. Με ασφαλή ακρόαση, απόλυτη εχεμύθεια και καθαρό μήνυμα ότι η βία δεν χωρά πουθενά, γιατί προσβάλλει την αξιοπρέπεια ενός ανθρώπου που είναι “εικόνα Θεού” και διαλύει την ειρήνη της οικογένειας.Κομβικός είναι ο ρόλος του πνευματικού: να σταθεί ως πρόσωπο εμπιστοσύνης, να ακούσει χωρίς να κρίνει, να μη φορτώσει ενοχές στο θύμα και να μιλήσει με διάκριση αλλά και καθαρότητα. Να στηρίξει τη γυναίκα ώστε να βγει από τον φόβο, να κάνει τα σωστά και ασφαλή βήματα και, όπου χρειάζεται, να υπάρξει άμεση διασύνδεση με τις αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες και τις γραμμές βοήθειας.Παράλληλα, να δίνει πνευματική ενδυνάμωση: λόγο παρηγοριάς, προσευχή και σταθερή παρουσία, ώστε η γυναίκα να νιώσει ότι δεν είναι μόνη και ότι έχει δικαίωμα στην προστασία, στην αξιοπρέπεια και σε μια νέα αρχή».
«Χώρος ασφάλειας, όχι σιωπής»
«Η ενορία δεν αντικαθιστά τους ειδικούς, αλλά λειτουργεί ως γέφυρα», απαντά ηκ. Θεοδώρα Σταθοπούλου, πρεσβυτέρα του πατρός Γεώργιου Ράλλη (Ιερά Μονή Ηλείας).«Το ζήτημα της βίας κατά των γυναικών είναι βαθιά πνευματικό και ανθρωπολογικό. Μια ενορία μπορεί να γίνει χώρος ασφάλειας και όχι σιωπής. Πολλές γυναίκες δεν μιλούν από φόβο, ντροπή ή ενοχές. Η ενορία μπορεί να καλλιεργήσει κλίμα εμπιστοσύνης, να ξεκαθαρίσει ότι η βία δεν δικαιολογείται θεολογικά. Να προσφέρει ασφαλή ακρόαση και πρακτική στήριξη. Αυτό σημαίνει ακρόαση χωρίς κριτική, διαβεβαίωση ότι η γυναίκα δεν φταίει, καθοδήγηση προς ειδικούς (ψυχολόγους, κοινωνικές υπηρεσίες, νομική βοήθεια). Η ενορία δεν αντικαθιστά τους ειδικούς, αλλά λειτουργεί ως γέφυρα».
«Στην ορθόδοξη θεολογία άνδρας και γυναίκα έχουν ίση αξία»
Στην ερώτηση της «Ρ»«ποια θεωρείτε ότι είναι η θέση της γυναίκας μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία σήμερα;», η πρεσβυτέρα Θεοδώρα Σταθοπούλου απαντά:
«Στην ορθόδοξη θεολογία άνδρας και γυναίκα έχουν ίση αξία και τιμή, καθώς δημιουργήθηκαν “κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν”. Η γυναίκα στην Εκκλησία δεν είναι μια παθητική μορφή, αλλά η προσωπικότητα της Παναγίας, η οποία τιμάται ως το ανώτερο ανθρώπινο πρόσωπο μέσα στην εκκλησιαστική εμπειρία. Η αξία της γυναίκας λοιπόν δεν είναι λειτουργική αλλά οντολογική».
«Η θέση της γυναίκας μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι περιθωριακή», απαντά η πρεσβυτέρα Στυλιανή Κατσίφα και συνεχίζει: «Είναι πρόσωπο με χαρίσματα, φωνή και διακονία: στην οικογένεια, στην ενορία, στην κοινωνία. Τιμούμε τις γυναίκες-αγίες όχι ως σύμβολα, αλλά ως ζωντανά πρότυπα δύναμης, θάρρους και αγάπης· και αυτό, για μένα, είναι η πιο σύγχρονη απάντηση της παράδοσής μας».
Στην πλειονότητά τους οι Ιερές Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος διοργανώνουν τακτικά εκδηλώσεις, συνάξεις και ημερίδες ειδικά για τις πρεσβυτέρες, με σκοπό την πνευματική τους ενίσχυση, την ανταλλαγή εμπειριών και την επιβράβευση του έργου τους.
