Εντεινόμενη ανησυχία για τη ραγδαία επιδείνωση της πολιτικής και ανθρωπιστικής κατάστασης στο Νότιο Σουδάν εκφράζουν τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που έχουν υπογράψει τη Δήλωση Κοινών Δεσμεύσεων για τις Αρχές των Γυναικών, της Ειρήνης και της Ασφάλειας.
Σε κοινή ανακοίνωση που συνυπογράφουν η Δανία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Γουιάνα, ο Παναμάς, η Σλοβενία, η Δημοκρατία της Κορέας, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Σιέρα Λεόνε, οι χώρες επισημαίνουν ότι η κατάσταση «επιδεινώνεται ταχύτατα» και απαιτείται άμεση δράση για να αποτραπεί «η κατάρρευση των ειρηνευτικών προσπαθειών και η περαιτέρω επιδείνωση του ανθρώπινου πόνου».
Έκκληση για σεβασμό των δικαιωμάτων των γυναικών
Οι εννέα χώρες δηλώνουν τη δέσμευσή τους σε διπλωματικές και πολυμερείς πρωτοβουλίες για την αποτροπή νέας βίας, τονίζοντας ότι οι συγκρούσεις «επηρεάζουν δυσανάλογα τις γυναίκες και τα κορίτσια».
Καλούν τη Μεταβατική Κυβέρνηση του Νοτίου Σουδάν να διασφαλίσει διαφανείς, ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, να προχωρήσει στη σύνταξη νέου Συντάγματος μέσα από μια χωρίς αποκλεισμούς διαδικασία και να εφαρμόσει πλήρως τη Συμφωνία Ειρήνευσης του 2018.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αυξανόμενη έμφυλη βία και στην κατάρρευση βασικών υπηρεσιών. Η κοινή δήλωση αναφέρει ότι η αύξηση των καταγγελιών για σεξουαλική βία, οι μαζικοί εκτοπισμοί και η οξεία επισιτιστική ανασφάλεια πλήττουν πρωτίστως τις γυναίκες και τα κορίτσια.
Οι χώρες καταδικάζουν «όλες τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών των γυναικών», ζητούν λογοδοσία και υπογραμμίζουν ότι η μη εφαρμογή της ποσόστωσης 35% για τη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική έχει επιβραδύνει τη μετάβαση και ενισχύσει την αστάθεια.
Ανησυχία για περιορισμό δημοκρατικού χώρου
Η ανακοίνωση επισημαίνει ότι οι περιορισμοί του δημοκρατικού χώρου και οι περικοπές στη χρηματοδότηση έχουν οδηγήσει πολλές οργανώσεις γυναικών να αναστείλουν τη δράση τους σε κρίσιμη συγκυρία.
Τα εννέα κράτη-μέλη καλούν τη διεθνή κοινότητα να μετατρέψει τις δεσμεύσεις για προστασία και ενδυνάμωση των γυναικών σε χειροπιαστές πράξεις, στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ειρήνευσης του 2018, του Πρωτοκόλλου του Μαπούτο και των εθνικών σχεδίων δράσης για τις Γυναίκες, την Ειρήνη και την Ασφάλεια.
Η προειδοποίηση του ΟΗΕ: «Η χώρα κινείται προς επικίνδυνη κατεύθυνση»
Κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας Ειρηνευτικών Επιχειρήσεων του ΟΗΕ, Ζαν-Πιερ Λακρουά, προειδοποίησε ότι οι εξελίξεις στο Νότιο Σουδάν κινούνται προς «μια αρνητική και πιθανώς επικίνδυνη κατεύθυνση».
Αναφέρθηκε σε παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός, εκτεταμένους βομβαρδισμούς και συγκρούσεις ακόμη και μεταξύ υπογραφόντων της ειρηνευτικής συμφωνίας. Παράλληλα, η «μονομερής απομάκρυνση» αξιωματούχων της αντιπολίτευσης έχει, όπως είπε, «πολώσει περαιτέρω το πολιτικό περιβάλλον».
Η μεταβατική περίοδος λήγει με εκλογές τον Δεκέμβριο του 2026, ωστόσο ο αξιωματούχος του ΟΗΕ προειδοποίησε πως «υπάρχουν ελάχιστα απτά βήματα προς αυτήν» και ότι χωρίς νέα πολιτική δέσμευση οι εκλογές «δύσκολα θα είναι αξιόπιστες και ειρηνικές».
Ανθρωπιστική κρίση χωρίς προηγούμενο
Η ανθρωπιστική κατάσταση χαρακτηρίζεται «καταστροφική»:
-
7,5 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια.
-
28.000 κινδυνεύουν άμεσα με λιμό.
-
1 εκατομμύριο πολίτες έχουν εκτοπιστεί από πλημμύρες.
-
1,2 εκατομμύρια πρόσφυγες και επαναπατρισθέντες έχουν περάσει τα σύνορα από το Σουδάν.
Η φωνή των γυναικών
Η εκτελεστική διευθύντρια του ΟΗΕ για την ατζέντα «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια», Σίμα Μπάχους, τόνισε ότι οι γυναίκες «πληρώνουν το βαρύτερο τίμημα» της κρίσης, με 2,7 εκατομμύρια να κινδυνεύουν από έμφυλη βία.
Υπογράμμισε ότι επτά χρόνια μετά τη Συμφωνία Ειρήνευσης, η συμμετοχή των γυναικών παραμένει ανεπαρκής — «όλοι οι δέκα κυβερνήτες είναι άνδρες», είπε, ενώ «μόνο δύο από τους δεκαοκτώ εκπροσώπους στις ειρηνευτικές συνομιλίες ήταν γυναίκες».
Η κ. Μπάχους αναγνώρισε ωστόσο θετικά βήματα, όπως την παρουσία δύο γυναικών αντιπροέδρων και τη συμμετοχή γυναικών σε ποσοστό 40% στο Συμβούλιο Πολιτικών Κομμάτων, καλώντας να επεκταθεί η εκπροσώπηση «σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης».
«Αν το Νότιο Σουδάν θέλει πραγματικά να γίνει ειρηνικό και ευημερούν, δεν υπάρχει μεγαλύτερη προτεραιότητα από τη στήριξη των γυναικών του», κατέληξε.
