Με μια κίνηση που επιχειρεί να σηματοδοτήσει αλλαγή τακτικής χωρίς ουσιαστική υποχώρηση, οι αγρότες αποδέχθηκαν την πρόσκληση του Μεγάρου Μαξίμου για συνάντηση με τον πρωθυπουργό την ερχόμενη Τρίτη (13/1), έπειτα από κινητοποιήσεις που διαρκούν περισσότερες από 40 ημέρες. Η αποδοχή της πρόσκλησης, ωστόσο, δεν συνοδεύεται από άρση των μπλόκων, αλλά από μια διατύπωση που αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα και διατηρεί ακέραιο τον μοχλό πίεσης: τα τρακτέρ στους δρόμους.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Ιωάννας Ντάνη για την εφημερίδα «Political», το Σάββατο (10/1) θα πραγματοποιηθεί πανελλαδική σύσκεψη αγροτών στη Νίκαια, όπου θα αποφασιστεί η επιτροπή που θα εκπροσωπήσει το κίνημα στη συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος των αγροτών Καρδίτσας Κώστας Τζέλας, «αποδεχόμαστε την πρόσκληση, τα τρακτέρ θα μείνουν στα μπλόκα με ανοιχτούς δρόμους». Στην πράξη, όμως, ο αρχικός σχεδιασμός των κινητοποιήσεων δεν αλλάζει.
Η χώρα σε καθεστώς ασφυξίας
Παρά τις διαβεβαιώσεις περί «ανοιχτών δρόμων», τα μπλόκα παραμένουν σε κομβικά σημεία του εθνικού οδικού δικτύου, με δυνατότητα άμεσης επαναφοράς πλήρους αποκλεισμού, ενώ ήδη σε πολλές περιοχές οι μετακινήσεις έχουν καταστεί εξαιρετικά δύσκολες ή και αδύνατες. Η πρόσκληση του Μαξίμου συνοδεύεται, άλλωστε, από δύο σαφείς προϋποθέσεις, πανελλαδική και αναλογική εκπροσώπηση και άρση των μπλόκων, προϋποθέσεις που μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να ικανοποιούνται στην πράξη.
Με την Ελλάδα κομμένη κυριολεκτικά στα δύο, η τέταρτη ημέρα της πρόσφατης κλιμάκωσης βρίσκει πολίτες, επαγγελματίες και μεταφορείς σε οριακό σημείο: Οι αγρότες έχουν εγκαθιδρύσει ένα πλέγμα αποκλεισμών σε εθνικές οδούς, γέφυρες, τελωνεία και διόδια, μετατρέποντας τη μετακίνηση σε άσκηση αντοχής.
Το σκηνικό παραπέμπει σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης: η εθνική οδός Αθηνών – Λαμίας έκλεισε χθες στο μπλόκο του Κάστρου, η Υψηλή Γέφυρα Χαλκίδας αποκλείστηκε και οι οδηγοί άφηναν τα αυτοκίνητά τους εκεί για να ξεφύγουν ακόμη και με τα πόδια, τα Μάλγαρα έκλεισαν και στα δύο ρεύματα, ενώ οι σήραγγες των Τεμπών τέθηκαν εκτός λειτουργίας, προκαλώντας ντόμινο προβλημάτων σε ολόκληρη τη χώρα. Οι αποκλεισμοί εκτείνονται σε:
- Τέμπη (σήραγγες ΠΑΘΕ)
- Μάλγαρα (διόδια – πλήρης αποκλεισμός)
- Κάστρο Βοιωτίας (Αθηνών – Λαμίας, 96 ώρες)
- Μπράλο (48ωρος αποκλεισμός)
- Υψηλή Γέφυρα Χαλκίδας
- Ιονία Οδό (Αγγελόκαστρο)
- Ε65 (Καρδίτσα, Τρίκαλα)
- Πάτρα – Πύργο (Χανάκια)
- ΠΕΟ Κορίνθου – Άργους (Δερβενάκια)
- Εγνατία Οδό (Μπάρα Σιάτιστας, κόμβος Φιλώτα)
- Τελωνεία Προμαχώνα, Εξοχής, Ευζώνων και Νίκης.
Στο ρεύμα Λαμία – Αθήνα, τα οχήματα εκτρέπονται από την περιοχή της Αταλάντης και κινούνται μέσω Καλαποδίου – Παλαιού Λεβέντη – Ορχομενού – Λιβαδειάς – Θήβας, με επανείσοδο στην εθνική οδό στο ύψος της Ριτσώνας (75ο χλμ.).
Στο ρεύμα Αθήνα – Λαμία, η εκτροπή ξεκινά από τη Ριτσώνα, με κατεύθυνση Θήβα – Λιβαδειά και προσωρινό τελικό προορισμό την περιοχή του Μπράλου.
Στον άξονα Θεσσαλονίκη – Αθήνα, η κυκλοφορία πραγματοποιείται μέσω σύνθετων παρακαμπτηρίων από Χαλάστρα, Κουφάλια, Χαλκηδόνα, Γιαννιτσά και Εγνατία Οδό, ανάλογα με το μεικτό βάρος των οχημάτων, με τα ΚΤΕΛ να προειδοποιούν για καθυστερήσεις που φτάνουν και τις πέντε ώρες.
Διαβεβαιώσεις χωρίς αντίκρισμα
Παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις περί «ανοιχτών δρόμων», η πραγματικότητα που αποτυπώνεται στα μπλόκα διαψεύδει το αφήγημα αποκλιμάκωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Θήβα, όπου το απόγευμα της Πέμπτης 8 Ιανουαρίου σημειώθηκε ένταση, με αγρότες να βάζουν φωτιά σε δέματα από άχυρο, κλείνοντας την παλιά εθνική οδό Θήβα – Λιβαδειά. Σύμφωνα με τους ίδιους, οι δρόμοι δεν πρόκειται να ανοίξουν, παρά μόνο για έκτακτα περιστατικά υγείας, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι οι αποκλεισμοί θα συνεχιστούν, ανεξαρτήτως κυβερνητικών δηλώσεων.
Ρήγμα στους αγρότες και «τριφασικό σχέδιο διαχείρισης» των μπλόκων
Πίσω από την εικόνα συντεταγμένης αποδοχής του διαλόγου με την κυβέρνηση, το εσωτερικό των αγροτικών κινητοποιήσεων εμφανίζει βαθύ και πλέον ανοιχτό ρήγμα. Η σύγκρουση ανάμεσα στην Πανελλαδική Επιτροπή των Μπλόκων και ομάδες αγροτών που κινούνται εκτός του κεντρικού συντονισμού έχει μεταφερθεί δημόσια, με καταγγελίες για «ψεύτικα μπλόκα», πολιτικές παρεμβάσεις και τεχνητή διόγκωση ή υποβάθμιση κινητοποιήσεων.
Ο Ρίζος Μαρούδας, πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λάρισας, αμφισβήτησε ευθέως την αντιπροσωπευτικότητα μπλόκων που δεν ανήκουν στην Πανελλαδική Επιτροπή, ενώ από την αντίπερα όχθη ο Γιάννης Βογιατζής μίλησε για «κατασκευασμένες εικόνες» και πολιτικά παιχνίδια. Το αποτέλεσμα είναι ένα αγροτικό κίνημα χωρίς ενιαία φωνή, αλλά με κοινό παρονομαστή τον αποκλεισμό της χώρας.
Την ίδια ώρα, ομάδες αγροτών που εμφανίζονται διατεθειμένες για διάλογο απέστειλαν επιστολή στον πρωθυπουργό, σε απόσταση από τις αποφάσεις της Πανελλαδικής Επιτροπής Μπλόκων.
Την επιστολή υπογράφουν μπλόκα και επιτροπές από Πράσινα Φανάρια (Ανατολική Θεσσαλονίκη), Κερδύλια, Μικροθήβες, Νησέλι, Σκύδρα, Αιγίνιο Β., Χαλκιδική, Κάτω Αχαΐα, αγροτικούς συλλόγους από διάφορες περιφέρειες.
Η κίνηση αυτή χαρακτηρίστηκε από στελέχη του συντονιστικού ως ευθεία υπονόμευση του αγώνα και βάθυνε περαιτέρω το εσωτερικό χάσμα.
ΚΤΕΛ: Προσωρινή επανεκκίνηση δρομολογίων
Μετά το πλήρες πάγωμα των μετακινήσεων, τα δρομολόγια του ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης στη γραμμή Θεσσαλονίκη – Αθήνα και αντίστροφα επανεκκινούν από σήμερα. Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι, έπειτα από συμφωνία κυβέρνησης και αγροτών για την έναρξη διαλόγου, οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν μεν στα μπλόκα, χωρίς όμως -όπως δεσμεύονται οι αγρότες- να παρεμποδίζεται η κυκλοφορία. «Τα τρακτέρ θα τραβηχτούν στην άκρη», ανέφεραν οι επικεφαλής των κινητοποιήσεων, επιτρέποντας την απρόσκοπτη μετακίνηση των επιβατών. Το e-ticket άνοιξε εκ νέου από το απόγευμα της Πέμπτης, ωστόσο η επαναφορά των δρομολογίων πραγματοποιείται σε κλίμα αβεβαιότητας, καθώς σε άλλα μπλόκα οι δηλώσεις περί ανοιχτών δρόμων διαψεύδονται στην πράξη.
Το σχέδιο
Μπροστά στο γενικευμένο μπλακ άουτ μετακινήσεων και τη σταδιακή παράλυση της χώρας, η κυβέρνηση δείχνει πλέον αποφασισμένη να θέσει σαφή όρια. Ήδη τις τελευταίες ώρες έχει ξεκινήσει διακριτική αλλά στοχευμένη μετακίνηση διμοιριών των ΜΑΤ από την Αττική προς κρίσιμα μπλόκα, με έμφαση στη Νίκαια και την Καρδίτσα, περιοχές-κλειδιά για τον έλεγχο του οδικού δικτύου της Θεσσαλίας. Παράλληλα, αστυνομικές δυνάμεις ενισχύονται σε κόμβους της ΠΑΘΕ, της Εγνατίας και της Ιονίας Οδού, ενώ σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται και τα τελωνεία της βόρειας Ελλάδας, όπου οι αποκλεισμοί έχουν ήδη προκαλέσει σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ένα «τριφασικό σχέδιο διαχείρισης», το οποίο προβλέπει κλιμάκωση των μέτρων εφόσον οι αγρότες επιμείνουν στους αποκλεισμούς, ανεξαρτήτως των δημόσιων διαβεβαιώσεων περί «ανοιχτών δρόμων».
Η πρώτη φάση αφορά την αυστηρή επιτήρηση των παρακαμπτήριων οδών και την αποτροπή νέων αποκλεισμών. Η εντολή προς την ΕΛΑΣ είναι σαφής: κανένας δρόμος διαφυγής δεν πρέπει να κλείσει, καθώς κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε πλήρη ασφυξία ολόκληρες περιφέρειες. Σε αυτό το στάδιο, η κυβέρνηση επιχειρεί να κρατήσει χαμηλά τους τόνους, στέλνοντας όμως σαφές μήνυμα ότι οι «σιωπηλοί» αποκλεισμοί δεν θα γίνουν ανεκτοί.
Η δεύτερη φάση προβλέπει την επιβολή διοικητικών και οικονομικών κυρώσεων. Πρόστιμα για παράνομη κατάληψη οδοστρώματος, βεβαίωση παραβάσεων, αφαίρεση πινακίδων και άδειας κυκλοφορίας αγροτικών μηχανημάτων βρίσκονται στο τραπέζι, με στόχο να αυξηθεί το κόστος της κινητοποίησης για τους συμμετέχοντες. Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι «η ανοχή δεν μπορεί να μεταφράζεται σε ασυλία», ιδιαίτερα
