Δεν ήταν μια τυχαία εκδήλωση. Η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Ευριπίδη Στυλιανίδη με τίτλο «Τεχνητή Νοημοσύνη: Ανθρώπινα Δικαιώματα, Δημοκρατία & Κράτος Δικαίου» στο Ωδείο Αθηνών, απέναντι από τα ιστορικά γραφεία της Νέας Δημοκρατίας στη Ρηγίλλης, είχε από μόνη της βαθιά πολιτική σημειολογία.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Στην αίθουσα αναμενόταν να «συναντηθούν» τρεις διακριτές περίοδοι της σύγχρονης ιστορίας της παράταξης: ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς. Μια πολιτική τριφωνία με θεσμικό, αλλά και εσωκομματικό βάρος.
Μια αιφνιδιαστική απουσία
Λίγες ώρες πριν από την εκδήλωση, ανακοινώθηκε ότι ο Αντώνης Σαμαράς δεν θα παραστεί, για «προσωπικούς λόγους». Η απόφαση ήρθε στο παρά πέντε, προκαλώντας αίσθηση και αιφνιδιάζοντας ακόμη και στενούς συνεργάτες του.
Χωρίς καμία αιχμηρή δήλωση, η σιωπηλή αυτή επιλογή λειτούργησε σαν μήνυμα. Και αν ο «θεσμός» εκπροσωπήθηκε θεσμικά και σταθερά από τον Πρωθυπουργό, ο «δεσμός» παραπέμπει σε κάτι διαφορετικό: στις προσωπικές διαδρομές, στις πολιτικές αναφορές και στις ιδιαίτερες σχέσεις που κάθε πρώην ηγέτης διατηρεί με μερίδες της παράταξης.
Ο Σαμαράς, ως πολιτική φυσιογνωμία με ισχυρό προσωπικό δίκτυο και παραδοσιακό δεσμό με τμήμα της βάσης, δεν κινείται πάντα αυστηρά με γνώμονα το θεσμικό ημερολόγιο της ηγεσίας. Η επιλογή απουσίας από μια βραδιά που είχε έντονη θεσμική χροιά, διαβάστηκε από πολλούς ως έκφραση αυτής της ιδιότυπης “αυτονομίας”.
Ο θεσμός στο προσκήνιο
Αντίθετα, η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν ξεκάθαρα θεσμική. Τίμησε την εκδήλωση, ανέδειξε το κύρος της βραδιάς και έστειλε μήνυμα σταθερότητας και συνέχειας. Η συμμετοχή του Κώστα Καραμανλή, με το γνωστό χαμηλό προφίλ, συμπλήρωσε το κάδρο της ενότητας.
Έτσι, ο “θεσμός” ήταν παρών. Ο «δεσμός», όμως, επέλεξε τη σιωπή — μια σιωπή με πολιτικό φορτίο.
Τα σιωπηλά μηνύματα
Η κυβέρνηση απέφυγε επιμελώς να σχολιάσει την απουσία, επιλέγοντας να αφήσει το πολιτικό νόημα να μιλήσει από μόνο του. Η στάση αυτή ανέδειξε ακόμη περισσότερο τη διαφορά ύφους: από τη μία, η σταθερή θεσμική παρουσία· από την άλλη, ένας πολιτικός δεσμός με δική του λογική, ρυθμό και υπολογισμούς.
Σε στιγμές με έντονο συμβολισμό, οι παρουσίες και οι απουσίες δεν είναι ποτέ ουδέτερες. Και αυτή η βραδιά το απέδειξε με τον πιο εύγλωττο —και σιωπηλό— τρόπο.
