Κρίσιμος ο σημερινός δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών
Συνέχιση της ευρωπαϊκής πορείας και συνέχιση της υποστήριξης της Ουκρανίας στον πόλεμο ή στροφή στην άκρα δεξιά: η Ρουμανία εκλέγει σήμερα τον πρόεδρό της, αναμέτρηση που αναγγέλλεται αμφίρροπη, πέντε μήνες μετά την απρόσμενη όσο και θεαματική ακύρωση των εκλογών, λόγω υποψιών περί ανάμιξης της Ρωσίας.
Ο επικεφαλής του εθνικιστικού κόμματος AUR, ο Τζόρτζε Σιμιόν, 38 ετών, κι ο κεντρώος δήμαρχος του Βουκουρεστίου, ο Νικουσόρ Νταν, 55 ετών, αναμετρώνται για το κορυφαίο αξίωμα, που επιτρέπει σε αυτόν που το ασκεί να κάνει διορισμούς σε θέσεις κλειδιά, να συμμετέχει στις συνόδους της ΕΕ και του NATO και να λαμβάνει αποφάσεις για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας.
Ο πρώτος, εθνικιστής, παθιασμένος οπαδός του Ντόναλντ Τραμπ, κέρδισε τον πρώτο γύρο, την 4η Μαΐου, συγκεντρώνοντας ποσοστό σχεδόν 41% των ψήφων, διπλάσιο από αυτό του αντιπάλου του. Ωστόσο δημοσκοπήσεις –που δεν έχουν αποδειχθεί πάντα αξιόπιστες στο παρελθόν– τον θέλουν να οδεύει σε αγώνα μέχρι το νήμα με τον αντίπαλό του.
Οι εκλογές αυτές παρακολουθούνται στενά από τη διεθνή κοινότητα. Οι Βρυξέλλες δεν κρύβουν πως ανησυχούν για το ενδεχόμενο οι ακροδεξιοί ηγέτες να πληθύνουν. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ του Τραμπ, που επέκρινε έντονα το φιάσκο της διαδικασίας του φθινοπώρου, από την πλευρά της καλεί να γίνει σεβαστή η φωνή του λαού. Πιστό μέλος της ΕΕ, η Ρουμανία των 19 εκατομμυρίων κατοίκων, που γειτονεύει με την Ουκρανία, χαρακτηρίζεται καίριας σημασίας πυλώνας του NATO από την έναρξη της επίθεσης της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022.
Άλλοτε χούλιγκαν, που επιδίωξε να αμβλύνει κάπως τη ρητορική του τους τελευταίους μήνες, ο Σιμιόν δηλώνει πεπεισμένος ότι θα είναι «ο επόμενος πρόεδρος της Ρουμανίας», εκτός αν γίνει «μαζική νοθεία», όπως λέει αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο αμφισβήτησης του αποτελέσματος σε περίπτωση ήττας. Ο επικριτής των «παράλογων» πολιτικών της ΕΕ μπορεί ωστόσο να πληρώσει διάφορα faux pas μεταξύ των δυο γύρων, από την «επιθετικότητα» που επέδειξε ως την απουσία του από τηλεμαχίες, θεωρούν αναλυτές. Ο αντίπαλός του, μαθηματικός, ελπίζει πως θα μπορέσει να πείσει όσους απείχαν να προσέλθουν στις κάλπες σε αυτόν τον δεύτερο γύρο — στον πρώτο, η συμμετοχή δεν ξεπέρασε το 53%.
Στη διασπορά, που άρχισε να ψηφίσει προχθές Παρασκευή, οι αριθμοί υποδεικνύουν κινητοποίηση.
«Καλώ τους Ρουμάνους να πάνε να ψηφίσουν διότι από κάθε έναν από εμάς εξαρτάται η πορεία της Ρουμανίας», είπε χθες ο Νικουσόρ Νταν, πεισμένος ευρωπαϊστής και θερμός υποστηρικτής του Κιέβου.
Ο Τζόρτζε Σιμιόν θέλει να βάλει τέλος στην υποστήριξη στην Ουκρανία, απαιτεί «αποζημίωση» για τη βοήθεια που προσφέρθηκε μέχρι τώρα από το Βουκουρέστι στο Κίεβο και δηλώνει οπαδός της «ουδετερότητας, όχι της κλιμάκωσης μέσω της αποστολής οπλισμού», ενώ υπεραμύνεται του ότι χαρακτηρίζεται «φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν», του ρώσου προέδρου. Υπόσχεται να ξαναδώσει στη Ρουμανία την «αξιοπρέπειά» της, σύνθημα που σαγηνεύει πολλούς καθώς αισθάνονται πολίτες δεύτερης κατηγορίας στην ΕΕ.
Πολύ ενεργός στους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης, αν και ανέστειλε χθες τους λογαριασμούς του για να τηρήσει «μια ημέρα σιωπής», κεφαλαιοποίησε την αγανάκτηση πολλών εναντίον των «κλεφτών πολιτικών» στην εξουσία από το 1989 και την οργή για τις οικονομικές δυσκολίες στη χώρα, από τις φτωχότερες στην ΕΕ. Το εκρηκτικό κλίμα είχε ήδη φέρει στην πρώτη θέση την 24η Νοεμβρίου τον υποψήφιο της άκρας δεξιάς, τον μάλλον άγνωστο Καλίν Τζορτζέσκου, έπειτα από εκστρατεία κυρίως μέσω TikTok, που είχε άρωμα Ρωσίας για αρκετούς.
Ο πρώην δημόσιος λειτουργός αντιμετωπίζει ωστόσο κατηγορίες για παρατυπίες στη χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας του κι αποκλείστηκε από την επαναληπτική ψηφοφορία — κάτι που πυροδότησε διαδηλώσεις, ενίοτε βίαιες. Παρά τις ήττες που δοκίμασε, τρέφει τη φιλοδοξία ότι θα ονομαστεί πρωθυπουργός, όπως του έχει υποσχεθεί ο κ. Σιμιόν σε περίπτωση που εκλεγεί, με προϋπόθεση ωστόσο ότι θα εξασφαλιστεί πλειοψηφία στο κοινοβούλιο.
Ο νικητής των εκλογών θα έχει το δύσκολο καθήκον να συμφιλιώσει τους Ρουμάνους, καθώς η πόλωση πλέον είναι ακραία. «Πώς καταλήξαμε να έχουμε τόσο μίσος και διχασμό;» διερωτήθηκε ο δήμαρχος του Βουκουρεστίου απευθυνόμενος σε υποστηρικτές του στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, καλώντας να υπάρξει ξανά «ελπίδα».
Αν και επικρίνεται για το πόσο επιφυλακτικός και συγκρατημένος είναι, «αυτό το στοιχείο της προσωπικότητάς του παραδόξως μπορεί να αποδειχτεί πλεονέκτημα γι’ αυτόν», καθώς «σε περίοδο πολύ ταραγμένη, λίγη ηρεμία μπορεί να κάνει τη διαφορά, ειδικά με αντίπαλο τόσο τοξικό», κρίνει ο πολιτολόγος Σορίν Κουτσεράι.
