Ο Βανς φέρνει το “σχέδιο ασφάλειας” στη Γάζα, ο Νετανιάχου σφίγγει τη λαβή
Η Ουάσιγκτον επιστρέφει όχι ως παρατηρητής, αλλά ως αρχιτέκτονας της νέας πραγματικότητας στη Μέση Ανατολή.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Με την επίσκεψη του αντιπροέδρου Τζέι-Ντι Βανς στο Ισραήλ και τη μυστική ατζέντα που φέρει στις βαλίτσες του, η Αμερική ξαναπαίρνει την πρωτοβουλία.
Το σχέδιο που συζητείται στα επιτελεία προβλέπει πολυεθνική δύναμη σταθεροποίησης στη Γάζα, αμερικανική επίβλεψη ανοικοδόμησης και σταδιακή αποστρατιωτικοποίηση με εγγυήσεις ασφάλειας προς το Ισραήλ. Οι ΗΠΑ καθιστούν σαφές ότι ο χρόνος των άναρχων μεσολαβήσεων τελείωσε — η ασφάλεια στη Μέση Ανατολή θα περνά πλέον από την Ουάσιγκτον.
Η νέα ατζέντα
Η «νέα γραμμή» του Λευκού Οίκου δεν μιλά για «ανθρωπιστικές παρεμβάσεις» αλλά για στρατηγική κυριαρχία. Η Αμερική φιλοδοξεί να οριοθετήσει τα επόμενα 20 χρόνια στη Γάζα με όρους σταθερότητας, ελέγχου και συνεργασίας.
Στο πλευρό της, το Ισραήλ του Μπενιαμίν Νετανιάχου, αποφασισμένο να διατηρήσει το απόλυτο δικαίωμα αυτοάμυνας, δείχνει ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει επιστροφή στη «λογική της ομηρίας».
Η επίσκεψη Βανς λειτουργεί ως πρόβα εξουσίας της νέας αμερικανικής διακυβέρνησης: μια επίδειξη δύναμης χωρίς απολογητικό ύφος.
Από τη Γάζα στην Ουάσιγκτον
Την ώρα που οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ακόμη «σταθμίζουν λέξεις», η Ουάσιγκτον ορίζει πράξεις. Το μήνυμα είναι καθαρό: «όποιος θέλει ειρήνη, πρέπει να μπορεί να την επιβάλει».
Η κίνηση για διεθνή δύναμη σταθεροποίησης δεν είναι απλώς τεχνικό μέτρο· είναι πολιτική δήλωση ότι η Δύση δεν πρόκειται να αφήσει ξανά το πεδίο κενό. Μετά τη Συρία, την Ουκρανία και τα αλλεπάλληλα λάθη της εποχής Ομπάμα, οι ΗΠΑ επιστρέφουν με το ένστικτο της υπερδύναμης.
Το ρίσκο του Νετανιάχου
Στο εσωτερικό του Ισραήλ, ο Νετανιάχου παίζει τα πάντα. Κρατά σταθερό τον στρατό, διατηρεί τον έλεγχο της Γάζας μέσω ενδιάμεσης αρχής και αντιστέκεται στις φωνές “συμβιβασμού” που ζητούν άμεση αποχώρηση. Ο πρωθυπουργός επενδύει στο “δόγμα αποτροπής” που του προσφέρει η αμερικανική κάλυψη. Αν αντέξει πολιτικά, θα καταγραφεί ως ο ηγέτης που επανέφερε την ασφάλεια μετά το σοκ της 7ης Οκτωβρίου.
Το μήνυμα της Δύσης
Πίσω από τις διπλωματικές ευγένειες, η πραγματικότητα είναι σκληρή: η Δύση δεν θα ζητήσει συγγνώμη επειδή υπερασπίζεται τα συμφέροντά της. Θέλει σταθερότητα χωρίς όρους, απομόνωση της Χαμάς, επιστροφή της τάξης και αναχαίτιση ιρανικής επιρροής.
Το μήνυμα που στέλνει η Ουάσιγκτον με το νέο σχέδιο είναι πως ο 21ος αιώνας δεν θα γραφτεί από τρομοκρατικά μορφώματα, αλλά από κράτη που μπορούν να προστατεύουν τον εαυτό τους.
Κι όπως είπε χαρακτηριστικά αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Δεν είναι ώρα για διαχείριση κρίσεων — είναι ώρα για ηγεσία».
Η Αμερική την αναλαμβάνει. Και ο κόσμος παρακολουθεί — όχι για να συμφωνήσει, αλλά για να προσαρμοστεί.
