Πώς εδραιώνει την κυριαρχία του στα Κατεχόμενα,
στέλνοντας μήνυμα ότι αυτός είναι το «αφεντικό»
Σε μια επίσκεψη με πολλαπλά μηνύματα και εμφανή στόχο την εδραίωση της τουρκικής επιρροής στη Βόρεια Κύπρο, ο Ταγίπ Ερντογάν βρέθηκε το Σάββατο στα Κατεχόμενα εκπέμποντας μίσος και αναθεωρητισμό.
Η παρουσία του Τούρκου προέδρου στην κατεχόμενη πλευρά του νησιού και τα εγκαίνια του νέου «Προεδρικού Μεγάρου» και «κοινοβουλίου» του ψευδοκράτους συνιστούν κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, ενώ αποτελούν ευθεία πρόκληση τόσο για την Κυπριακή Δημοκρατία όσο και για τη διεθνή κοινότητα.
Ο Τούρκος πρόεδρος, στις τρεις παρεμβάσεις του στην κατεχόμενη Λευκωσία, έσπευσε να παρουσιάσει τη νεοοθωμανική προσέγγισή του για την Κύπρο, προβάλλοντας ως στοιχείο αυτής της «κληρονομιάς» ακόμη και τον ιστορικό χώρο της Σαλαμίνας, ο οποίος αποτελεί αδιάψευστο μάρτυρα της ελληνικότητας του νησιού από τους ιστορικούς χρόνους.
Νεοοθωμανικό παραλήρημα
Η επίσκεψη Ερντογάν σημαδεύτηκε από έντονη ρητορική περί… τουρκικής ιδιοκτησίας της γης της Κύπρου. Επαναφέροντας το αφήγημα της λύσης των δύο κρατών, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε πως «δεν υπάρχουν πλέον δύο κοινότητες αλλά δύο κράτη», σβήνοντας ουσιαστικά τη βάση των διαπραγματεύσεων, όπως ορίζεται από τις αποφάσεις του ΟΗΕ: την επανένωση της Κύπρου σε μία δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία. Μέσα από ένα νεοοθωμανικό αφήγημα ο Ερντογάν επιχείρησε να δώσει «ιστορικό βάθος» στην παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο, αναφερόμενος σε μιναρέδες και πέτρες της Σαλαμίνας, επιχειρώντας να παραποιήσει την ελληνικότητα του νησιού και να οικειοποιηθεί την πολιτιστική του κληρονομιά.
«Ως τουρκικό έθνος και Τουρκοκύπριοι, είμαστε οι ιδιοκτήτες αυτής της γης. Σήμερα βρισκόμαστε στο μαργαριτάρι της Μεσογείου, το φρούριο της αντίστασης, την αιώνια εστία της αγάπης για την πατρίδα, στη γη όπου οι Τούρκοι και Τουρκοκύπριοι στρατιώτες έγραψαν έπος. Αυτή η γη αποτελεί μεγάλο σύμβολο του ένδοξου παρελθόντος μας, του πνεύματος του αγώνα μας και της βαθιά ριζωμένης κληρονομιάς μας. Η Βόρεια Κύπρος φέρει το πνεύμα της οθωμανικής κατάκτησης στα αιώνια τείχη του κάστρου της Κερύνειας και την πίστη των προγόνων μας στους μιναρέδες του Τεμένους Σελιμιγέ. Οι πέτρες της Σαλαμίνας ψιθυρίζουν τα ίχνη του πολιτισμού μας», δήλωσε προκλητικότατα ο «σουλτάνος».
Η επόμενη φάση ενσωμάτωσης
Ήταν προφανής κατά τα εγκαίνια του νέου «Προεδρικού Μεγάρου» και του «κοινοβουλίου», που κατασκευάστηκαν με χρηματοδότηση της Τουρκίας, η προσπάθεια επισημοποίησης και ενίσχυσης της αποσχιστικής οντότητας της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου», που ουδέποτε αναγνωρίστηκε από τη διεθνή κοινότητα πέραν της Τουρκίας. Η φιέστα συνοδεύτηκε από την έκθεση τεχνολογίας Teknofest στο παλιό αεροδρόμιο Λευκωσίας, την οποία διοργάνωσε ο γαμπρός του Ερντογάν, Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ, επικεφαλής της εταιρείας Baykar που κατασκευάζει τα περίφημα drones Bayraktar, με στόχο να προβληθεί το ψευδοκράτος ως δήθεν ισότιμος παράγοντας στον διεθνή χώρο και ως εταίρος της τουρκικής τεχνολογικής προόδου.
Ο Ερντογάν υποσχέθηκε επίσης την επόμενη φάση «ενσωμάτωσης» μέσα από την ηλεκτρική διασύνδεση των Κατεχομένων με την Τουρκία, έπειτα από την ήδη υλοποιημένη μεταφορά νερού από την Ανατολία. Μέτρα που σαφώς βαθαίνουν την εξάρτηση του ψευδοκράτους από την Άγκυρα και το απομακρύνουν από κάθε πιθανότητα λύσης στο πλαίσιο της ομοσπονδίας. Παράλληλα, επιτέθηκε σε όσους Τουρκοκύπριους αντιδρούν στην ισλαμοποίηση της κοινωνίας τους και κατήγγειλε προσπάθειες «διάσπασης» και «διχόνοιας».
Αντιδράσεις
Η Κυπριακή Δημοκρατία αντέδρασε άμεσα και καταδίκασε την επίσκεψη, χαρακτηρίζοντάς την παράνομη και επισημαίνοντας ότι τέτοιες ενέργειες «υποσκάπτουν τις προσπάθειες για ειρήνη και περιφρονούν το Διεθνές Δίκαιο». Η Αθήνα από την άλλη εξέδωσε μια «διαρροή» από διπλωματικές πηγές, με τη «χλιάρη» -όπως χαρακτηρίστηκε- στάση να αποδίδεται εν μέρει στο ιδιωτικό δείπνο που είχαν λίγες ώρες νωρίτερα οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στην Κωνσταντινούπολη. Είναι ωστόσο ξεκάθαρο πως η κίνηση αυτή της Άγκυρας, ενόψει της προγραμματισμένης Πενταμερούς για τον Ιούλιο, δυναμιτίζει το ήδη εύθραυστο κλίμα και ακυρώνει στην πράξη κάθε προοπτική επανεκκίνησης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.
Τεράστια όμως είναι και η ευθύνη της ΕΕ και του ΟΗΕ που δεν αντιδρούν στις εμπρηστικές κινήσεις Ερντογάν. Σαφώς και οφείλουν να αντιδράσουν έμπρακτα απέναντι σε μια εξόφθαλμη προσπάθεια δημιουργίας νέου κράτους με την υποστήριξη στρατιωτικής κατοχής. Η ανοχή ή η σιωπή ισοδυναμούν με συνενοχή. Σε μια Ευρώπη που θέλει να αυτοπροσδιορίζεται ως φρουρός της ειρήνης και της νομιμότητας, η πρόκληση αυτή δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη.
Αθήνα και Λευκωσία εκφράζουν τη διάθεση για διάλογο και λύση, όμως με ποιον αλήθεια να κάνεις διάλογο; Με αυτούς που πίσω από τα κοστούμια και τις γραβάτες κρύβουν τις στολές από τη μάχη του Ματζικέρτ; Πώς να συνομιλήσεις με έναν ηγέτη προσβλητικό που διαπραγματεύεται με όρους ανατολίτικου παζαριού; Δύσκολη η εξίσωση του Κυπριακού, αλλά εξίσου δύσκολη και η προσπάθεια συνεννόησης με μια ηγεσία με επιθετική και εθνικιστική ρητορική.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Political»
