Με το διεθνές σύστημα να εισέρχεται σε φάση παρατεταμένης αστάθειας, με την έννοια της ασφάλειας να επαναπροσδιορίζεται και τη γεωπολιτική ρευστότητα να κυριαρχεί, η Ελλάδα επιλέγει να επενδύσει σε συμμαχίες με πραγματικό περιεχόμενο. Όχι σε ευχολόγια, αλλά σε δεσμευτικά πλαίσια στρατηγικής συνεργασίας με σαφή επιχειρησιακή διάσταση.
Η Ανατολική Μεσόγειος, ως πεδίο διασταύρωσης συμφερόντων, ενεργειακών διαδρομών και στρατιωτικών ισορροπιών, καθιστά επιτακτική την ανάγκη για αξιόπιστους συμμάχους. Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνογαλλική σχέση αναδεικνύεται σε στρατηγικό άξονα σταθερότητας, με πολιτικό βάθος και στρατιωτική ουσία.
Αθήνα και Παρίσι αποφάσισαν να επισπεύσουν εντός δύο μηνών την ανανέωση της αμυντικής συμφωνίας αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής, σε μια κίνηση που αποτελεί σαφώς συνειδητή γεωπολιτική επιλογή με σαφές μήνυμα αποτροπής και ενίσχυσης του ευρωπαϊκού πυλώνα ασφάλειας. Ένα colpo grosso, όχι σε επίπεδο εντυπώσεων, αλλά σε επίπεδο σχεδιασμού ισχύος που αποσκοπεί στην πρόληψη τετελεσμένων πριν αυτά προκύψουν. Μια στρατηγική επιλογή που μετατρέπει την αποτροπή από αφηρημένη έννοια σε μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Ο πυρήνας της συμφωνίας
Η ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής υπερβαίνει τις γενικές διακηρύξεις περί αλληλεγγύης. Πρόκειται για μια ρητή δέσμευση παροχής στρατιωτικής βοήθειας σε περίπτωση επίθεσης από τρίτο κράτος στην επικράτεια ενός εκ των δύο συμβαλλομένων.
Για την Ελλάδα, η ρήτρα αυτή αποτελεί πολλαπλασιαστή αποτροπής σε ένα περιβάλλον όπου οι απειλές είναι σύνθετες και διαρκείς. Η παρουσία μιας πυρηνικής δύναμης και μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στο πλευρό της χώρας ενισχύει την αξιοπιστία της ελληνικής στρατηγικής.
Ταυτόχρονα, η συμφωνία προσδίδει πρακτικό περιεχόμενο στο άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λειτουργώντας ως πρότυπο για το πώς μπορεί να μεταφραστεί η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη σε πραγματική στρατιωτική ισχύ.
Εξοπλισμοί με στρατηγικό αποτύπωμα
Φρεγάτες Belharra, μαχητικά Rafale και συζητήσεις για μελλοντική ενίσχυση του υποβρυχιακού στόλου εντάσσονται σε ένα συνολικό σχέδιο αναβάθμισης των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με τους Γάλλους να αποδεικνύονται αξιόπιστοι, τόσο ως προς τα χρονοδιαγράμματα, όσο και ως προς την ποιότητα των συστημάτων αλλά και των όπλων που απελευθερώνουν.
Οι Belharra δεν αποτελούν μόνο μια νέα πλατφόρμα επιφανείας. Ενσωματώνουν ψηφιακά συστήματα μάχης, προηγμένες δυνατότητες αεράμυνας περιοχής και διαλειτουργικότητα με συμμαχικές δυνάμεις. Τα Rafale, από την πλευρά τους, άλλαξαν τον αεροπορικό συσχετισμό ισχύος στο Αιγαίο, προσδίδοντας στην Πολεμική Αεροπορία στρατηγικό πλεονέκτημα.
Η προοπτική ενίσχυσης του υποβρυχιακού στόλου εντάσσεται σε μια ευρύτερη ελληνική στρατηγική που επιδιώκει να εφαρμόσει ομοιοτυπία και συνέργειες μεταξύ μονάδων επιφανείας και υποβρυχιακών πλατφορμών. Σε αυτό το πλαίσιο, το Ναυτικό έχει ουσιαστικά κυκλώσει τις επιλογές των υπερσύγχρονων υποβρυχίων Baracuda και των Scorpene, βλέποντας σε αυτές λύσεις που μπορούν να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες ενός απαιτητικού περιβάαλλοντος όπως το Αιγαίο. Σαφώς μια επιλογή γαλλικής σχεδίασης υποβρυχίων ενισχύει τη διαλειτουργικότητα με τις νέες φρεγάτες, μειώνει την πολυπλοκότητα στη διοικητική μέριμνα και εδραιώνει ένα συνεκτικό δόγμα θαλάσσιας ισχύος, στο οποίο η επιφάνεια και ο υποθαλάσσιος χώρος λειτουργούν συμπληρωματικά.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η βιομηχανική διάσταση της ελληνογαλλικής συνεργασίας. Η επίσκεψη της Γαλλίδας υπουργού Άμυνας Κατρίν Βοτρέν στα Ναυπηγεία Σαλαμίνας ανέδειξε τον ρόλο της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στο πρόγραμμα των φρεγατών Belharra.
Στη Σαλαμίνα κατασκευάζονται κρίσιμα τμήματα των φρεγατών, τα οποία αποστέλλονται στο Λοριάν της Γαλλίας, όπου συναρμολογούνται στη γάστρα κάθε πλοίου μέσω της πρωτοποριακής μεθόδου της Naval Group. Πρόκειται για μεταφορά τεχνογνωσίας, ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας και απόδειξη ότι η συνεργασία δεν είναι μονοδιάστατη.
Προφανώς και η στενότερη συνεργασία Αθήνας – Παρισιού στα εξοπλιστικά και στην στρατιωτική συνεργασία προκαλεί… δυσφορία στην Ουάσιγκτον, ωστόσο η Ελλάδα ζυγίζει τα συμφέροντά της και επιχειρεί να τηρεί τις ισορροπίες με όλους τους συμμάχους, ιδιαίτερα τους πιο στενούς όπως οι ΗΠΑ και η Γαλλία.
Συνεκπαιδεύσεις και επιχειρησιακή σύγκλιση
Πέρα από τους εξοπλισμούς, η ελληνογαλλική συμμαχία αποκτά ουσία μέσω της διαρκούς συνεκπαίδευσης και των κοινών ασκήσεων. Οι δύο χώρες αναπτύσσουν κοινή επιχειρησιακή κουλτούρα, εναρμονίζοντας δόγματα, διαδικασίες και τρόπους δράσης.
Κοινές ασκήσεις υψηλής έντασης, διαλειτουργικότητα σε περιβάλλοντα αέρος, θαλάσσης και κυβερνοχώρου ενισχύουν την ετοιμότητα και την ταχύτητα αντίδρασης. Η συνεργασία σε τομείς όπως η αεράμυνα, τα μη επανδρωμένα συστήματα και ο ηλεκτρονικός πόλεμος αναβαθμίζει συνολικά την αποτρεπτική ισχύ.
Στρατηγική επιλογή με ευρωπαϊκό πρόσημο
Η ελληνογαλλική συμμαχία ξεπερνά τα στενά όρια των διμερών σχέσεων. Αποτελεί πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και δείχνει ότι η Ευρώπη μπορεί να αποκτήσει αξιόπιστους μηχανισμούς ασφάλειας.
Η επίσπευση της συμφωνίας καταδεικνύει πολιτική βούληση, στρατηγική πρόνοια και επίγνωση των προκλήσεων. Σε έναν κόσμο όπου οι εξελίξεις τρέχουν ταχύτερα από τις αποφάσεις, Ελλάδα και Γαλλία επιλέγουν να προλάβουν τα γεγονότα και όχι να τα ακολουθήσουν.
