Νέο κύμα έντονης ανόδου καταγράφεται στις ευρωπαϊκές τιμές ενέργειας, επηρεάζοντας τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις, μετά τις χθεσινές επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο. Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναζητούν κοινή απάντηση στην κρίση, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να υπογραμμίζει την ανάγκη συντονισμένων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για την προστασία των πολιτών και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Οι κατευθύνσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη
Προσερχόμενος στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε σε άμεση λήξη των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές και επεσήμανε την ανάγκη ευρωπαϊκής αντίδρασης. «Πρέπει να διασφαλίσουμε την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά των πιο αδύναμων, και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ώστε να μην υποστεί περαιτέρω πλήγμα η ανταγωνιστικότητά τους. Η απάντηση πρέπει να είναι ταυτόχρονα εθνική και ευρωπαϊκή», τόνισε ο πρωθυπουργός.
Η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 το 57% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ καλύφθηκε από καθαρές εισαγωγές, ενώ μικρές χώρες όπως η Μάλτα και το Λουξεμβούργο βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στην εισαγόμενη ενέργεια, καθιστώντας την ήπειρο ιδιαίτερα ευάλωτη σε διακυμάνσεις στις παγκόσμιες ροές.
Γονατίζουν οι αγορές πετρελαίου – φυσικού αερίου
Η «τρικυμία» στις αγορές ξεκίνησε από τα πλήγματα στις εγκαταστάσεις South Pars στο Ιράν, κομμάτι του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο, και στη βιομηχανική ζώνη Ras Laffan στο Κατάρ, όπου λειτουργεί η μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής LNG παγκοσμίως. Ο φόβος πιθανών μακροπρόθεσμων βλαβών που θα περιορίσουν την παγκόσμια προσφορά καυσίμων οδήγησε τον δείκτη TTF στο Άμστερνταμ σε άνοδο πάνω από 72 ευρώ ανά μεγαβατώρα νωρίς το πρωί της Πέμπτης, πριν υποχωρήσει ενδοσυνεδριακά στα 67 ευρώ/MWh. Πρόκειται για περισσότερα από διπλάσια επίπεδα σε σχέση με την 27η Φεβρουαρίου, προ της εκκίνησης της κρίσης, όταν η τιμή βρισκόταν κάτω από τα 32 ευρώ/MWh.
Παράλληλα, το Brent, διεθνές βαρόμετρο για την τιμολόγηση ενεργειακών προϊόντων, κινείται γύρω στα 114 δολάρια το βαρέλι, ενώ το πρωί άγγιξε προσωρινά τα 118 δολάρια, σημειώνοντας άνοδο πάνω από 56% σε σύγκριση με το τέλος Φεβρουαρίου.
Στην λιανική και τους καταναλωτές περνάει το κόστος
Οι αυξήσεις αντανακλώνται άμεσα στη λιανική αγορά. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από 2 έως 16 Μαρτίου η μέση τιμή της αμόλυβδης στην ΕΕ ανέβηκε κατά 10,4%, ενώ το ντίζελ καταγράφηκε με άνοδο 19,7% σε 27 κράτη μέλη. Στην Ελλάδα οι τιμές ακολουθούν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με μικρότερη άνοδο στην αμόλυβδη των 95 οκτανίων, επιβεβαιώνοντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις είναι πανευρωπαϊκές και όχι μεμονωμένες.
