Την ώρα που, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ετοιμάζεται ένα νέο «πακέτο» πληρωμών προς τους αγρότες (178 εκατ. ευρώ για το Μέτρο 23 κ.ά.), συνολικού ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ, μέσα στην εβδομάδα που έρχεται, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας απευθύνει μέσω της «Political», σε αποκλειστική του συνέντευξη στην Έλλη Τριανταφύλλου, νέο κάλεσμα για συντεταγμένο, ειλικρινή και αποτελεσματικό διάλογο, αλλά χωρίς τελεσίγραφα!
Στην εφ’ όλης της ύλης συνέντευξή του, ο κ. Τσιάρας τονίζει ότι φέτος, για πρώτη φορά, εφαρμόζεται ένα σύστημα ενισχύσεων πλήρως ευθυγραμμισμένο με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και δεσμεύεται ότι στο τέλος το συνολικό ποσό που θα μπει στους λογαριασμούς των αγροτών θα είναι κατά 500 εκατ. ευρώ μεγαλύτερο από πέρυσι.
Οι αγρότες μεταξύ άλλων διαμαρτύρονται για τις πληρωμές. Ποια είναι η εικόνα που έχετε;
Για πρώτη φορά ύστερα από χρόνια εφαρμόζουμε ένα σύστημα ενισχύσεων πλήρως ευθυγραμμισμένο με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, με αυστηρούς ελέγχους και απόλυτη διαφάνεια. Ναι, φέτος η διαδικασία ήταν πιο απαιτητική. Αλλά ήταν αναγκαίο βήμα γιατί η Κομισιόν είχε αμφισβητήσει ανοιχτά την αξιοπιστία του παλιού μοντέλου.
Το αποτέλεσμα; Οι πληρωμές προχωρούν κανονικά, οι πραγματικοί παραγωγοί προστατεύονται και οι σκιές του παρελθόντος απομακρύνονται. Το σημαντικότερο: κανένα ευρώ δεν χάνεται και η αξιοπιστία της χώρας σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο ζήτημα αποκαθίσταται.
Πώς απαντάτε στην κριτική ότι έγιναν παρακρατήσεις από τη βασική ενίσχυση για λογαριασμό του ΕΛΓΑ χωρίς επαρκή ενημέρωση;
Αυτός ο ισχυρισμός δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Κάθε χρόνο περίπου το 65% των παραγωγών υπογράφει οικειοθελώς την εκχώρηση της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς προς τον οργανισμό μέσω ΟΣΔΕ. Δεν είναι κάτι καινούργιο, ούτε εισήχθη φέτος. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο ΕΛΓΑ διασφαλίζει ότι ο παραγωγός δεν θα χρειαστεί να καταβάλει χρήματα από την τσέπη του. Το ποσοστό εισφοράς παραμένει σταθερό:
* 4% για τη φυτική παραγωγή,
* 1,5% για άλλες καλλιέργειες,
* 0,75% για το ζωικό κεφάλαιο.
Δεν αυξήθηκε τίποτα. Δεν άλλαξε τίποτα. Απλώς φέτος το σύνολο της διαδικασίας είναι πιο διαφανές γιατί εφαρμόζονται αυστηρότεροι έλεγχοι και έτσι οι παραγωγοί αντιλαμβάνονται πιο καθαρά το τι οφείλεται και γιατί.
Ο ΕΛΓΑ ανακοίνωσε προκαταβολές αποζημιώσεων 120 εκατ. ευρώ πριν από τις γιορτές. Τι σημαίνει αυτό για τον αγρότη;
Δεν είχε ξαναγίνει οι προκαταβολές αποζημιώσεων να καταβληθούν μέσα στο ίδιο έτος που συμβαίνουν οι ζημιές. Με τα 120 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 80 εκατ. ευρώ προέρχονται από εισφορές και τα 40 εκατ. ευρώ από τα αποθεματικά του οργανισμού, δίνουμε άμεση ανάσα στους παραγωγούς που επλήγησαν από παγετό, χαλάζι και άλλες καταστροφές του 2025. Αποδεικνύουμε στην πράξη ότι η κυβέρνηση στηρίζει τον αγροτικό κόσμο όχι στα λόγια, αλλά με πόρους και άμεσες διαδικασίες.
Υπάρχει μεγάλη συζήτηση για τη συνολική στήριξη του πρωτογενούς τομέα μέσα στη χρονιά. Ποια είναι η πραγματική εικόνα;
Η πραγματική εικόνα είναι ότι το 2025 θα είναι χρονιά-ρεκόρ. Με τα σημερινά δεδομένα οι πληρωμές θα φτάσουν τα 3,7 δισ. ευρώ από 3,1 δισ. το 2024. Από αυτά, 3,3 δισ. θα καταβληθούν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ έναντι 2,7 δισ. πέρυσι. Πρόκειται για ιστορικό ποσό για τον αγροτικό κόσμο. Και έχουμε δεσμευτεί ότι η Ελλάδα θα αξιοποιεί κάθε ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους προς όφελος των αγροτών. Αντιθέτως, με το νέο σύστημα οι έντιμοι παραγωγοί θα λάβουν περισσότερα από κάθε άλλη χρονιά.
Κάνατε λόγο για ένα νέο σύστημα ελέγχων και πληρωμών που ξεκινά από το 2026. Τι θα αλλάξει στην πράξη;
Αλλάζουν πολλά. Αλλάζει η φιλοσοφία του συστήματος από τη ρίζα. Το νέο μοντέλο προβλέπει:
* αυστηρή χρήση δορυφορικών δεδομένων για όλες τις καλλιέργειες,
* κατάργηση κάθε περιθωρίου για υπερβάλλουσες δηλώσεις.
* πλήρως ψηφιακές διαδικασίες,
* αντικειμενική κατανομή των βοσκοτόπων βάσει πραγματικών τιμολογίων,
* καταγραφή ζωικού κεφαλαίου με ηλεκτρονικό βώλο,
* απόλυτη διαφάνεια σε κάθε ευρώ.
Στόχος μας δεν είναι απλώς να εξυγιάνουμε τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Είναι να κάνουμε την Ελλάδα υπόδειγμα αξιοπιστίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και κυρίως να ξέρει ο κάθε παραγωγός ότι θα πληρώνεται γρήγορα, δίκαια και χωρίς αδικίες.
Έχουν υπάρξει σκληρές αντιπαραθέσεις γύρω από το θέμα της ευλογιάς. Ποια είναι η δική σας απάντηση στην κριτική της αντιπολίτευσης;
Απαντώ με στοιχεία. Η Ελλάδα έχει σήμερα τις υψηλότερες αποζημιώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανά θανατωθέν ζώο, φτάνουν τα 250 ευρώ, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις 90. Παράλληλα, το κράτος έχει διαθέσει ήδη 143 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές και απώλεια εισοδήματος. Σε ό,τι αφορά τον εμβολιασμό, το ερώτημα που θέτω είναι απλό: Υπάρχει κάποιος να πει ότι έπρεπε να προχωρήσουμε σε εμβολιασμό με μη εγκεκριμένο εμβόλιο; Αυτό θα κατέστρεφε την ελληνική κτηνοτροφία για μια δεκαετία, βγάζοντας προϊόντα όπως η φέτα εκτός ευρωπαϊκών αγορών. Δεν θα το επιτρέπαμε ποτέ αυτό.
Τι μήνυμα στέλνετε στους αγρότες που είναι στα μπλόκα;
Θέλω να τους πω ότι είμαστε εδώ, έτοιμοι να συζητήσουμε χωρίς εντάσεις και χωρίς τελεσίγραφα. Ξέρω ότι περνούν δύσκολες στιγμές. Η κλιματική κρίση, οι αυξημένες τιμές και οι πιέσεις της αγοράς δημιουργούν πρωτόγνωρες δυσκολίες. Αλλά η κυβέρνηση έχει αποδείξει εμπράκτως ότι στηρίζει τον παραγωγό:
* με φθηνότερο αγροτικό ρεύμα,
* με αυξημένη επιστροφή ΕΦΚ,
* με ενισχύσεις-ρεκόρ,
* με εξυγίανση του συστήματος πληρωμών,
* με διαφάνεια και αντικειμενικά κριτήρια.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: κανένα ευρώ δεν χάνεται και όσα περισσεύουν καταλήγουν στους έντιμους αγρότες. Καλώ όλους σε έναν συντεταγμένο, ειλικρινή και αποτελεσματικό διάλογο, προς όφελος του συνόλου των αγροτών μας. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε το μέλλον του πρωτογενούς τομέα.
Υπήρξαν πολλές αντιδράσεις για τις προσωρινές διαφοροποιήσεις στα ποσά της βασικής ενίσχυσης. Πού οφείλονται αυτές οι διαφορές;
Για να μιλήσουμε με ακρίβεια, οι διαφοροποιήσεις δεν είναι αποτέλεσμα μείωσης των πόρων αλλά των αυστηρότερων ελέγχων. Φέτος εφαρμόσαμε:
* διασταυρωτικούς ελέγχους σε όλα τα αγροτεμάχια,
* συσχετισμό παραγωγής με ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ,
* αξιολόγηση των κτηνοτροφικών δηλώσεων με τιμολόγια ζωοτροφών, κρέατος και γάλακτος.
Επίσης, περίπου 44.000 παραγωγοί βρίσκονται σε επιπλέον αναλυτικό έλεγχο. Δεν σημαίνει ότι χάνουν χρήματα, αντιθέτως είναι δυνητικοί δικαιούχοι και θα πληρωθούν μόλις ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Περίπου 15.000 αγρότες είναι εκείνοι που φαίνεται να έχουν προβλήματα με το monitoring και τον ΑΤΑΚ και σε περίπου 13.000 κτηνοτρόφους δεν έχουν αποδοθεί βοσκότοποι, κάτι που θα γίνει άμεσα. Φυσικά θα δοθεί δυνατότητα ενστάσεων σε όσους κρίνουν ότι έχουν αδικηθεί.
Θυμίζω επίσης ότι περίπου 2.000 αγρότες βρίσκονται υπό τον έλεγχο της δικαιοσύνης και δεν θα πληρωθούν. Θέλω να είμαι απολύτως καθαρός: στο τέλος το συνολικό ποσό που θα μπει στους λογαριασμούς των αγροτών θα είναι κατά 500 εκατ. ευρώ μεγαλύτερο από πέρυσι.
