Στην έκτακτη σύσκεψη στο υπουργείο Μετανάστευσης εκφράστηκε η πρόθεση της κυβέρνησης να αποφευχθεί η εξάπλωση άτυπων κέντρων φιλοξενίας αλλά και οι τοπικές κοινωνίες να μην αισθανθούν εγκαταλελειμμένες ούτε να μετατραπούν σε «αποθήκες ανθρώπων».
Σε κατάσταση έκτακτης πίεσης βρίσκεται πλέον η Κρήτη, καθώς η απότομη αύξηση των μεταναστευτικών ροών
από τη Βόρεια Αφρική έχει φέρει στα όρια τις τοπικές κοινωνίες και τις υποδομές του νησιού. ‘Όπως γράφει ο Χρήστος Μυτιλινιός στην εφημερίδα «Political» μέσα σε λίγες μόλις ημέρες, σχεδόν 1.500 άνθρωποι αποβιβάστηκαν στη Γαύδο, τα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο, ενώ συνολικά οι αφίξεις από την αρχή του έτους προσεγγίζουν τις 9.000.
Η κυβέρνηση αντέδρασε
με ταχύτητα, εφαρμόζοντας σειρά έκτακτων μέτρων, με στόχο να αποτραπεί η μετατροπή της Κρήτης σε νέο «πέρασμα» προς την Ευρώπη. Συγκεκριμένα, υπερψηφίστηκε τροπολογία που προβλέπει τρίμηνη αναστολή υποβολής αιτήσεων ασύλου για όσους φτάνουν διά θαλάσσης από τη Βόρεια Αφρική -με έμφαση στις αφίξεις από τη Λιβύη, η οποία εμφανίζεται πλέον να εργαλειοποιεί τις μεταναστευτικές ροές, κατά τα πρότυπα Ερντογάν.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στη γερμανική εφημερίδα Bild», υπογράμμισε την ανάγκη για ενιαία ευρωπαϊκή απάντηση στο πρόβλημα, επισημαίνοντας ότι «το ταξίδι είναι επικίνδυνο, το αποτέλεσμα αβέβαιο και τα χρήματα στους διακινητές χάνονται άσκοπα». Με σαφήνεια, ο κ. Μητσοτάκης δηλώνει ότι η
Ελλάδα δεν αποτελεί ανοιχτό διάδρομο διέλευσης, ενώ αναδεικνύει και τη σημασία της συνεργασίας με τις λιβυκές αρχές για αποτροπή των αναχωρήσεων στο σημείο εκκίνησης.
Παρεμβάσεις αποτροπής
Σε μια προσπάθεια να δοθεί θεσμική απάντηση στην κρίση, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή ευρεία σύσκεψη στο υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, υπό τον Θάνο Πλεύρη. Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης, η υφυπουργός Μετανάστευσης και βουλευτής Χανίων Σέβη Βολουδάκη, ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης και ο πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης Γιώργος Μαρινάκης.
Ο κ. Πλεύρης παρουσίασε τις παρεμβάσεις αποτροπής, επιτήρησης και υποδοχής που ήδη δρομολογούνται, με στόχο να προστατευτεί η κοινωνική συνοχή του νησιού. Όπως τόνισε, η Κρήτη δεν μπορεί να μετατραπεί σε ζώνη διαχείρισης χωρίς σχέδιο, ενώ προανήγγειλε τη δημιουργία νέας κλειστής δομής υποδοχής και ταυτοποίησης, με συνθήκες αξιοπρεπούς φιλοξενίας και σαφείς προδιαγραφές λειτουργίας.
Από την πλευρά του, ο κ. Κεφαλογιάννης υπογράμμισε την ανάγκη προνοητικού σχεδιασμού, απορρίπτοντας τις πρόχειρες και αποσπασματικές λύσεις.
«Θεσμική συνεργασία»
«Η αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων απαιτεί σοβαρότητα, θεσμική συνεργασία και λύσεις που να τιμούν την ιστορία και το ρόλο της Κρήτης», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ένα από τα ανοιχτά μέτωπα της διαχείρισης παραμένει η στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Κρήτη, που καλείται να υποδεχτεί και να διαχειριστεί τον κύριο όγκο των αφίξεων. Δήμοι όπως της Γαύδου και του Ρεθύμνου σηκώνουν δυσανάλογο βάρος χωρίς επαρκείς πόρους ή δομές. Στη σύσκεψη της Παρασκευής στο υπουργείο Μετανάστευσης, τέθηκε το ζήτημα
χρηματοδότησης για σίτιση, υγειονομική κάλυψη και προσωρινή φιλοξενία.
Η πρόθεση της κυβέρνησης είναι να δημιουργηθεί μία κεντρική κλειστή δομή στην Κρήτη, ώστε να αποφευχθεί η εξάπλωση άτυπων κέντρων φιλοξενίας. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο χώρος έχει ήδη παραχωρηθεί από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του Ιουλίου.
Κοινωνική συνοχή
Η πρόκληση παραμένει η ισορροπία ανάμεσα στην αποτροπή και την κοινωνική συνοχή: οι τοπικές κοινωνίες δεν πρέπει να αισθανθούν εγκαταλελειμμένες ούτε να μετατραπούν σε «αποθήκες ανθρώπων», αλλά ταυτόχρονα η Ελλάδα δεν μπορεί να γίνει εύκολη δίοδος προς την Ευρώπη, ειδικά μέσω νέων διαδρομών που σχεδιάζουν τα κυκλώματα διακινητών.
Οι τοπικές κοινωνίες στην Κρήτη έχουν επιδείξει αξιοσημείωτη αντοχή και φιλοξενία, όμως οι αριθμοί πλέον ξεπερνούν κάθε πρόβλεψη. Χώροι όπως το εκθεσιακό κέντρο της Αγυιάς φιλοξενούν εκατοντάδες άτομα, κυρίως άνδρες, ενώ οργανώσεις προειδοποιούν για τις συνθήκες διαβίωσης. Η δημιουργία μόνιμης δομής κρίνεται πλέον μονόδρομος.
