Με χρηματοδότηση μελετών ύψους 9,6 εκατ. ευρώ, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει τον δρόμο για το μεγάλο γεωπολιτικό success story της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου, το οποίο αλλάζει τα ενεργειακά δεδομένα στη Μεσόγειο για λογαριασμό ολόκληρης της Ευρώπης.
Το έργο, γνωστό και ως GREGY (Green Energy Interconnector), όπως σημειώνει ρεπορτάζ του Λουκά Αθ. Γεωργιάδη στην εφημερίδα «Political» αποτελεί μία από τις πιο στρατηγικές και φιλόδοξες ενεργειακές πρωτοβουλίες στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, καθώς δεν πρόκειται απλώς για ένα τεχνικό επίτευγμα πόντισης καλωδίων. Συνιστά έναν γεωπολιτικό και οικονομικό διάδρομο που φιλοδοξεί να αλλάξει τον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης, μετατρέποντας την Ελλάδα σε κρίσιμο κόμβο πράσινης ενέργειας. Η διασύνδεση, την οποία αναπτύσσει ο Όμιλος Κοπελούζου (Elica Mediterranean Interconnector), προβλέπει τη μεταφορά 3.000 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές (αιολική και ηλιακή) που θα παράγονται στην Αίγυπτο. Το υποθαλάσσιο καλώδιο θα έχει μήκος περίπου 950 χιλιομέτρων, ξεκινώντας από την περιοχή Ελ Σαλούμ της Αιγύπτου και καταλήγοντας στην Αττική. Το βάθος πόντισης σε ορισμένα σημεία θα είναι ιδιαίτερα μεγάλο, καθιστώντας το έργο μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη σύγχρονη μηχανική.
Η στρατηγική σημασία του GREGY για την περιοχή αναγνωρίζεται πλέον επίσημα και από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μάλιστα πριν από μερικές ημέρες η αρμόδια επιτροπή διεθνών υποθέσεων του αμερικανικού Κογκρέσου ενέκρινε το νομοσχέδιο με τίτλο «Eastern Mediterranean Gateway Act» για την ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Σημειώνεται ότι το GREGY είναι ένα από τα τέσσερα μεγάλα έργα στρατηγικής σημασίας που φέρουν και τη… σφραγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.
Κολοσσιαία σημασία
Το έργο GREGY αντανακλά την ανάγκη της Ευρώπης για απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα και την αναζήτηση αξιόπιστων ενεργειακών εταίρων στον Νότο.
Η διασύνδεση θωρακίζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, καθώς η χάραξη του καλωδίου «κουμπώνει» πάνω στην υπογεγραμμένη συμφωνία οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, δημιουργώντας τετελεσμένα νομιμότητας και συνεργασίας σε μια περιοχή με έντονες προκλήσεις. Η Αίγυπτος διαθέτει τεράστια έκταση και εξαιρετικό δυναμικό για ΑΠΕ, το οποίο επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας με πολύ χαμηλότερο κόστος σε σχέση με την Ευρώπη.
Η μεταφορά αυτής της φθηνής ενέργειας στην ελληνική αγορά αναμένεται να μειώσει το κόστος του ρεύματος για τα νοικοκυριά και τις βιομηχανίες και να βελτιώσει το ενεργειακό μείγμα, μειώνοντας τις εκπομπές CO2 κατά εκατομμύρια τόνους ετησίως. Επιπλέον, αναμένεται να ενισχύσει την ευστάθεια του δικτύου, επιτρέποντας στην Ελλάδα να εξάγει το πλεόνασμα της ενέργειας προς τις χώρες των Βαλκανίων και την Κεντρική Ευρώπη.
Σύμβολο της νέας εξωστρεφούς εθνικής στρατηγικής
Παρά την ισχυρή πολιτική στήριξη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις δύο κυβερνήσεις, το έργο αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η χρηματοδότηση, η οποία εκτιμάται στα 3,5 έως 4 δισ. ευρώ, απαιτεί τη συμμετοχή διεθνών πιστωτικών ιδρυμάτων. Παράλληλα, οι τεχνικές μελέτες βυθού είναι χρονοβόρες, ενώ απαιτείται πλήρης συντονισμός με τον ΑΔΜΗΕ για την αναβάθμιση των εγχώριων δικτύων, ώστε να αντέξουν το πρόσθετο φορτίο.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, η διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου είναι κάτι παραπάνω από ένα ενεργειακό πρότζεκτ· είναι το σύμβολο της νέας εξωστρεφούς εθνικής στρατηγικής. Με την ολοκλήρωσή του, η Ελλάδα παύει να είναι ο τελευταίος σταθμός του ευρωπαϊκού δικτύου και γίνεται η πύλη της Αφρικής προς την Ευρώπη. Σε έναν κόσμο που αναζητά απεγνωσμένα καθαρή και φθηνή ενέργεια, το GREGY τοποθετεί τη χώρα μας στο κέντρο των εξελίξεων, διασφαλίζοντας ενεργειακή ασφάλεια και γεωπολιτική υπεραξία για τις επόμενες δεκαετίες.
