Η Άγκυρα προσπαθεί να «μπαλώσει» τα στρατηγικά της αδιέξοδα με μια αγορά ανάγκης και όχι ισχύος. Μετά το φιάσκο των F-35 και το ελληνικό βέτο στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, η Τουρκία στρέφεται εσπευσμένα στην απόκτηση 40 μαχητικών Eurofighter Typhoon από το Ηνωμένο Βασίλειο, το Κατάρ και το Ομάν, σε μια ύστατη προσπάθεια να διασώσει το γόητρο και τη μαχητική της αξιοπιστία.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Από υπερδύναμη… σε πελάτη δεύτερης κατηγορίας
Η Τουρκία του Ερντογάν είχε φιλοδοξήσει να γίνει πυλώνας αεροπορικής υπεροχής στη Μέση Ανατολή με 100 αμερικανικά F-35. Αντί γι’ αυτό, αποκλείστηκε πλήρως από το πρόγραμμα λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400. Έκτοτε, η Άγκυρα προσπαθεί να πείσει ότι παραμένει «παίκτης» στη δυτική αμυντική σκακιέρα, αλλά κάθε της βήμα δείχνει περισσότερο αμηχανία παρά δύναμη.
Το σχέδιο των Eurofighter είναι προϊόν συμβιβασμού. Δεν καλύπτει τις επιχειρησιακές ανάγκες της Τουρκικής Αεροπορίας, ούτε προσφέρει την τεχνολογική ανωτερότητα των F-35. Αντίθετα, φανερώνει ότι η Άγκυρα αγοράζει ό,τι της επιτρέπουν – όχι ό,τι θέλει.
Το πολιτικό μήνυμα πίσω από την αγορά
Η κίνηση έχει και ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα. Είναι η πρώτη φορά που η Τουρκία προμηθεύεται ευρωπαϊκά μαχητικά — και μάλιστα από χώρες που διατηρούν στενές σχέσεις με την Αθήνα. Πρόκειται για μια απόπειρα αναθέρμανσης των σχέσεων με την Ευρώπη, σε μια συγκυρία όπου η Άγκυρα αισθάνεται απομονωμένη και πιεσμένη διπλωματικά.
Στο μεταξύ, η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως αξιόπιστος συνομιλητής της Δύσης, πρωταγωνιστώντας στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα και συμμετέχοντας ενεργά στις πρωτοβουλίες ασφάλειας της Μεσογείου.
Η πραγματική εικόνα
Πίσω από την επικοινωνιακή προβολή της Άγκυρας, η συμφωνία δεν έχει οριστικοποιηθεί, αφού Γερμανία και Ισπανία – μέλη του κονσόρτσιουμ Eurofighter – δεν έχουν εγκρίνει ακόμη την πώληση. Κι αυτό, γιατί σε αντίθεση με την Ελλάδα, που λειτουργεί θεσμικά και προβλέψιμα, η Τουρκία παραμένει μια χώρα με ασταθές προφίλ, εντός και εκτός ΝΑΤΟ.
Η αλήθεια είναι πως ο Ερντογάν προσπαθεί να «αγοράσει» ρόλο σε μια Ευρώπη που δεν τον εμπιστεύεται, με μαχητικά που ούτε συμβολίζουν δύναμη ούτε αλλάζουν τις ισορροπίες.
Η Ελλάδα σταθερά μπροστά
Απέναντι σε αυτό το σκηνικό, η Ελλάδα συνεχίζει την ποιοτική αναβάθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων, με Rafale, F-16 Viper, Belh@rra και ενεργή συμμετοχή στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, όπου λειτουργεί ως κόμβος συντονισμού για τη Μεσόγειο.
Η Τουρκία μπορεί να αγοράζει «παρηγοριά», αλλά η στρατηγική και θεσμική ισχύς ανήκει στην Αθήνα.
