Ιδιαίτερα εύθραυστες οι ισορροπίες που καλείται να τηρήσει η Ελλάδα, ως προεδρεύουσα χώρα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ
Μία δύσκολη μάχη για την υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων της χώρας και της θέσης της Ελλάδας στο διεθνές στερέωμα δίνει αυτή την περίοδο ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης, μέσα σε ένα ασταθές τοπίο, χωρίς καμία από τις παραδοσιακές σταθερές.
Με δεδομένη και τη θέση που κατέχει σήμερα η Ελλάδα, ως προεδρεύουσα χώρα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, οι ισορροπίες που καλείται να τηρήσει χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα εύθραυστες. Υπ’ αυτή την οπτική, η Αθήνα επέλεξε σε αυτή την τεταμένη συγκυρία να καταγραφεί ως ο «έντιμος μεσολαβητής», μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων, όπως την περιέγραψε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε πρόσφατη συνέντευξή του. Τι σημαίνει αυτό; Ότι, παρά τη στρατηγική σχέση που έχει αναπτύξει με το Ισραήλ, προφανώς καταδικάζει τον σημερινό λιμό και των θάνατο παιδιών και αμάχων στη Γάζα.
Στο «παζλ», δίπλα στα «κομμάτια» που αφορούν τις ΗΠΑ αλλά και τη νεφελώδη σχέση Ουάσιγκτον -Τελ Αβίβ, προστίθεται η παράμετρος Τουρκία. Ο Ερντογάν έχει αναβαθμιστεί ως διεθνής «παίκτης», καθώς είναι προνομιακός συνομιλητής του Τραμπ.
Επίσης, όπως φάνηκε από τις τελευταίες εξελίξεις, διεκδικεί με αξιώσεις μερίδιο στη νέα αμυντική αρχιτεκτονική της Ευρώπης και παραμένει βασικός εταίρος της Γερμανίας και της Ιταλίας. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Έλληνας πρωθυπουργός επιδιώκει σταθερά να αναδείξει τις «σκιές» της πολιτικής Ερντογάν και τους κινδύνους
που απορρέουν από αυτήν.
Σε αυτήν τη λογική, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στις ΗΠΑ, προκειμένου να προεδρεύσει σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, την προεδρία του οποίου για την τρέχουσα περίοδο έχει η χώρα μας, ο πρωθυπουργός βρήκε την ευκαιρία να στείλει όχι ένα, αλλά τρία έμμεσα πλην σαφή μηνύματα στην Άγκυρα.
Κατά την ομιλία του στη συζήτηση υψηλού επιπέδου για τη θαλάσσια ασφάλεια με τη συμμετοχή του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι είναι αδιαπραγμάτευτη η ελευθερία της συνδεσιμότητας για μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και δεδομένων, μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων. Σημείωσε, δε, ότι αυτό είναι προϋπόθεση για μια διαφοροποιημένη, οικονομικά προσιτή και υψηλού επιπέδου ενέργεια, ενώ χαρακτήρισε απαραίτητη την ενίσχυση του νομικού πλαισίου.
Σε άλλο σημείο της ομιλίας του, υπογράμμισε ότι «τα παγκόσμια προβλήματα χρειάζονται παγκόσμιες λύσεις. Οι απειλές για τη θαλάσσια ασφάλεια δεν διαφέρουν:
«Ο μόνος τρόπος να τις αντιμετωπίσουμε είναι μέσω της αποτελεσματικής διεθνούς συνεργασίας, είτε σε επίπεδο κρατών, είτε σε επίπεδο διεθνών οργανισμών, είτε σε επίπεδο ιδιωτικού τομέα. Είναι σαφές ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα.»
Η δεύτερη έμμεση αναφορά στην Τουρκία ήταν όταν ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι
«πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις μη ασφαλείς και παράνομες πρακτικές που συνιστούν σοβαρή απειλή για το παγκόσμιο εμπόριο αλλά και το θαλάσσιο περιβάλλον. Περιλαμβάνουν απάτες που σχετίζονται με τη νηολόγηση, τις θαλάσσιες μεταφορές χαμηλής ποιότητας, την παράκαμψη κυρώσεων, αλλά και φαινόμενα όπως οι “σκιώδεις στόλοι”, στους οποίους η Ελλάδα επιδεικνύει μηδενική ανοχή»
Η τελευταία αυτή ρήση του πρωθυπουργού σχετίζεται προφανώς με το γεγονός ότι, στο όχι και πολύ μακρινό παρελθόν, η Άγκυρα είχε κατηγορηθεί ότι διευκολύνει μέσω της ναυσιπλοΐας το «σπάσιμο» των δυτικών κυρώσεων στη Ρωσία για την εισβολή στην Ουκρανία.
Σε ένα τρίτο επίπεδο, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η ενίσχυση του νομικού πλαισίου είναι απαραίτητη. «Από την άποψη αυτή, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) θέτει τη βάση για την παγκόσμια διακυβέρνηση στη θάλασσα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι σημερινές και οι αναδυόμενες απειλές ασφάλειας. Η UNCLOS αντικατοπτρίζει, ουσιαστικά, το Διεθνές εθιμικό Δίκαιο και πρέπει να γίνει σεβαστή στο σύνολό της».
Αυτή ήταν η τρίτη αιχμή προς την Τουρκία, η οποία δεν έχει κυρώσει την UNCLOS, θέτοντας ζητήματα κυριαρχίας στο Αιγαίο.
«Η Ελλάδα φύλακας της ελεύθερης ναυσιπλοΐας»
Ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι «η Ελλάδα θα παραμείνει φύλακας της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, σε συνεργασία με όλες τις χώρες των Ηνωμένων Εθνών, και θα συνεργαστεί για αυτόν τον πολύ σημαντικό, καίριο σκοπό». Έκρουσε, δε, τον κώδωνα του κινδύνου, λέγοντας ότι οι απειλές για τη θαλάσσια ασφάλεια είναι παγκόσμιες και επηρεάζουν όλες τις χώρες, ανεξαρτήτως αν έχουν ακτές ή όχι. Ευχαρίστησε, παράλληλα, τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες για τη συμμετοχή του στη συζήτηση, αλλά και για τις άοκνες προσπάθειές του για τη θαλάσσια ασφάλεια.
Όπως είπε, τα Ηνωμένα Έθνη πάντα «βρίσκονται στο κέντρο όλων των παγκόσμιων προσπαθειών για την προστασία των ωκεανών μας» και υπογράμμισε πως «στηρίζουμε το Δίκαιο της Θάλασσας, αλλά και τις διεθνείς συνεργασίες, για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τις παγκόσμιες προκλήσεις που μας αφορούν όλους».
