Τις πιο εκτεταμένες αλλαγές στην πολιτική ασύλου των τελευταίων δεκαετιών παρουσίασε η κυβέρνηση των Εργατικών υπό τον Κιρ Στάρμερ. Το νέο πλαίσιο στοχεύει –σύμφωνα με το Λονδίνο– στον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών, στον περιορισμό των παράνομων διελεύσεων και στην αποσυμφόρηση του συστήματος.
Βασική αλλαγή αποτελεί η μετατροπή του καθεστώτος του πρόσφυγα σε αμιγώς προσωρινό, γεγονός που σημαίνει ότι οι δικαιούχοι θα επιστρέφουν στη χώρα καταγωγής όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν. Παράλληλα, ο χρόνος αναμονής για μόνιμη εγκατάσταση τετραπλασιάζεται στα 20 χρόνια (από πέντε σήμερα), με επανεξέταση κάθε 2,5 χρόνια για τις νέες αφίξεις.
Το σχέδιο εισάγει επίσης τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για εκτίμηση ηλικίας, ώστε να αντιμετωπιστούν περιπτώσεις ενήλικων που δηλώνουν ανήλικοι. «Έχουμε ένα σύστημα εκτός ελέγχου», δήλωσε η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ, σημειώνοντας ότι οι αλλαγές κρίνονται αναγκαίες και δίκαιες.
Οι προτάσεις έρχονται σε μια περίοδο έντονων πολιτικών και κοινωνικών πιέσεων. Όπως σημειώνει το CNN, το καλοκαίρι σημαδεύτηκε από διαδηλώσεις κατά της φιλοξενίας αιτούντων άσυλο σε ξενοδοχεία, μια μεγάλη αντι-μεταναστευτική κινητοποίηση στο Λονδίνο και πιέσεις από το ακροδεξιό Reform UK. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση ανακοίνωσε νέα μέτρα για τη μείωση των παράνομων διελεύσεων με μικρά σκάφη από τη Γαλλία και την επιστροφή των προσφύγων όταν αυτό κρίνεται ασφαλές.
Σύμφωνα με το Reuters, οι αιτήσεις ασύλου το διάστημα Μάρτιος 2024–Μάρτιος 2025 έφτασαν τις 109.343 –αύξηση 17% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο– αν και ο αριθμός παραμένει χαμηλότερος από εκείνους σε Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ισπανία. Ταυτόχρονα, οι νόμιμες μεταναστευτικές ροές μειώθηκαν αισθητά, από 906.000 σε 431.000 σε ένα έτος, λόγω αυστηρότερων κανόνων.
Οι βασικοί άξονες της μεταρρύθμισης:
• Τερματισμός της αυτόματης πορείας προς μόνιμη εγκατάσταση μετά από πέντε χρόνια.
• Επανεξέταση καθεστώτος πρόσφυγα κάθε 2,5 χρόνια για συνολική περίοδο 20 ετών.
• Κατάργηση επιδομάτων στέγασης και εβδομαδιαίων ενισχύσεων για όσους έχουν δικαίωμα εργασίας αλλά δεν το αξιοποιούν.
• Αφαίρεση επιδομάτων σε όσους παραβιάζουν τον νόμο.
• Χρήση τεχνητής νοημοσύνης για εκτίμηση ηλικίας αιτούντων.
«Δεν είναι δίκαιο οι πολίτες να ακολουθούν κανόνες, ενώ άλλοι με δικαίωμα εργασίας να μην συμμορφώνονται», σημείωσε η υπουργός, υπερασπιζόμενη την αυστηροποίηση του συστήματος.
