Υπήρξε μια εποχή -όχι πολύ παλιά- που ο πόλεμος έφτανε στους ανθρώπους αργά. Μέσα από ασπρόμαυρες φωτογραφίες, εφημερίδες ή δελτία ειδήσεων που τελείωναν στις οκτώ το βράδυ. Ήταν κάτι μακρινό, σχεδόν κινηματογραφικό. Ένα γεγονός που το μάθαινες, δεν το ζούσες.
- του Γιώργου Ν. Καραμανλή
Η σημερινή γενιά μεγάλωσε αλλιώς.
Για πρώτη φορά στην Ιστορία μια γενιά παρακολουθεί πολέμους σε πραγματικό χρόνο μέσα από το κινητό της. Ουκρανία, Γάζα, επιθέσεις drone, πυραυλικά χτυπήματα, βίντεο από στρατιώτες, TikTok από καταφύγια. Ο πόλεμος δεν είναι πια μια είδηση. Είναι μία συνεχής ροή εικόνων.
Κάπου ανάμεσα σε ένα meme, ένα reel και μια ειδοποίηση για delivery, εμφανίζεται ένα βίντεο από βομβαρδισμό.
Και αυτό αλλάζει κάτι βαθύτερο από την ενημέρωση: αλλάζει τη σχέση μιας γενιάς με τον φόβο και την ειρήνη.
Οι νέοι δεν έχουν ζήσει πόλεμο – αλλά τον έχουν δει περισσότερο από κάθε προηγούμενη γενιά. Όχι ως ιστορία αλλά ως περιεχόμενο. Με likes, σχόλια και αλγόριθμο.
Κάποιος θα πει ότι αυτό δημιουργεί εξοικείωση. Και ίσως να έχει δίκιο. Όταν βλέπεις καθημερινά εικόνες καταστροφής, ο ανθρώπινος εγκέφαλος μαθαίνει να τις απορροφά χωρίς να σταματά. Ο πόλεμος μετατρέπεται σε background. Όπως η κίνηση στους δρόμους ή η κακοκαιρία στις ειδήσεις.
Δεν είναι ότι οι νέοι αδιαφορούν. Είναι ότι δεν προλαβαίνουν να σοκαριστούν.
Η πληροφορία έρχεται τόσο γρήγορα που το συναίσθημα δεν προλαβαίνει να τη συναντήσει.
Και έτσι γεννιέται μια παράξενη κατάσταση: μια γενιά που μιλά για drone, πυραύλους και γεωπολιτική πιο άνετα απ’ ό,τι για το μέλλον της σύνταξης.
Η γεωπολιτική μπήκε στο timeline όπως μπαίνουν όλα σήμερα: μέσα από clips των 20 δευτερολέπτων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι νέοι έγιναν κυνικοί. Αντίθετα, πολλές φορές δείχνουν μεγαλύτερη ευαισθησία από τις προηγούμενες γενιές. Συμμετέχουν σε διαδικτυακές καμπάνιες, μαθαίνουν για χώρες που πριν δεν γνώριζαν, ενδιαφέρονται για διεθνή ζητήματα.
Αλλά η εμπειρία τους είναι διαφορετική. Είναι η εμπειρία της ψηφιακής εγγύτητας χωρίς πραγματική απόσταση. Ο πόλεμος είναι παντού, αλλά ταυτόχρονα παραμένει μακριά.
Και αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο: μια γενιά που βλέπει τον κόσμο να γίνεται πιο επικίνδυνος, αλλά δεν έχει τα εργαλεία να τον επηρεάσει.
Ίσως τελικά η μεγαλύτερη αλλαγή να μην είναι ότι οι νέοι βλέπουν περισσότερο πόλεμο. Ίσως είναι ότι βλέπουν πόσο εύκολα ο κόσμος μπορεί να επιστρέψει σε κάτι που πιστεύαμε ότι ανήκε στο παρελθόν.
Για δεκαετίες, ειδικά στην Ευρώπη, η ειρήνη θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητη. Σαν μια σταθερά του πολιτισμού.
Σήμερα όμως η ειρήνη μοιάζει περισσότερο με εύθραυστη ισορροπία.
Και η γενιά που μεγάλωσε με πόλεμο στο timeline είναι ίσως η πρώτη που καταλαβαίνει κάτι που οι προηγούμενες είχαν ξεχάσει: ότι η ειρήνη δεν είναι δεδομένη, είναι απλώς το διάλειμμα ανάμεσα σε δύο κρίσεις.
