Η νέα έρευνα της ΓΣΕΕ αποκαλύπτει: Οι νέοι της Generation Z δεν είναι «τεμπέληδες». Είναι μορφωμένοι, υποαμειβόμενοι και εξαντλημένοι
του Δημήτρη Δραγώγια
Σε μια χώρα που ακόμη πανηγυρίζει για την «ανάκαμψη της οικονομίας», η πραγματικότητα των νέων ανθρώπων είναι πολύ πιο ωμή:
το 70% των εργαζόμενων νέων δηλώνει ότι δεν βγάζει τα προς το ζην, ενώ το 62% εξακολουθεί να εξαρτάται οικονομικά από τους γονείς του.
Η ενηλικίωση, στην Ελλάδα του 2025, είναι προνόμιο κι όχι δικαίωμα. Η νέα πανελλαδική έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ (σε συνεργασία με την ALCO, Οκτώβριος 2025) σκιαγραφεί μια γενιά που, αν και πιο σπουδαγμένη και τεχνολογικά επαρκής από κάθε προηγούμενη, νιώθει περισσότερο από ποτέ ανήμπορη, εξαρτημένη και κουρασμένη.
Μια γενιά που εργάζεται για να μη ζει. Αλλά ας τα δούμε αναλυτικά:
Σπουδαγμένοι χωρίς αντίκρισμα
Σχεδόν οι μισοί νέοι (49%) πιστεύουν ότι οι σπουδές τους δεν τους προετοίμασαν για την αγορά εργασίας. Το 38% δουλεύει σε αντικείμενα άσχετα με την εκπαίδευσή του.
Η Ελλάδα παράγει πτυχία, αλλά όχι προοπτικές.
Η έρευνα δείχνει ξεκάθαρα: το χάσμα ανάμεσα στην εκπαίδευση και στην εργασία έχει γίνει χαράδρα.
Οι επιχειρήσεις παραμένουν φοβικές, η καινοτομία στα λόγια, η παραγωγή καθηλωμένη σε χαμηλή τεχνολογική πυκνότητα.
Η Generation Z βλέπει το μέλλον να γράφεται σε PowerPoint άλλων, ενώ η ίδια παραμένει κολλημένη σε συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Εργασία χωρίς ζωή
Έξι στους δέκα νέους βιώνουν επαγγελματική εξουθένωση.
Το 46% δηλώνει ότι η εργασία του επηρεάζει αρνητικά την υγεία ή τον ύπνο του.
Η ισορροπία ζωής και εργασίας είναι σχεδόν πολυτέλεια (μόλις 21% τη βιώνει).
Η γενιά Z ζητά ανάσα κι οχι καριέρα. Ζει μέσα σε ένα σύστημα που την προτρέπει να “προσαρμοστεί”, ενώ την εξαντλεί. Το ευέλικτο ωράριο μεταφράζεται σε ωράριο χωρίς όρια. Η ανθεκτικότητα γίνεται συνώνυμη της ανοχής. Και η ψυχική υγεία – που το 70% θεωρεί πιο σημαντική από τον μισθό – παραμένει η πιο υποτιμημένη μορφή παραγωγικότητας.
Οι αξίες μιας κουρασμένης επανάστασης
Για το 73% των νέων, η εργασία πρέπει να έχει νόημα πέρα από τον μισθό.
Το 44% θα άλλαζε δουλειά, ακόμη και με απώλεια εισοδήματος, αν δεν τον εξέφραζε.
Το 72% θέλει να εργάζεται σε εταιρείες που σέβονται το περιβάλλον και την κοινωνία.
Πίσω από αυτά τα ποσοστά κρύβεται μια αξιακή επανάσταση: η Generation Z δεν ψάχνει μόνο δουλειά αλλά λόγο ύπαρξης. Κι όμως, η αγορά την υποχρεώνει να συμβιβαστεί.
Το 65% δηλώνει πρόθυμο να δεχθεί “μαύρη εργασία” αν δεν έχει άλλη επιλογή.
Όταν η πολιτεία σου ζητά να είσαι παραγωγικός χωρίς να είσαι αξιοπρεπής, το όνειρο μετατρέπεται σε έντυπο Ε1.
Θεσμοί χωρίς εμπιστοσύνη, πολίτες χωρίς ασπίδα
Μόνο το 15% εμπιστεύεται τους θεσμούς που «προστατεύουν» τους εργαζόμενους.
Παράλληλα όμως, το 67% δηλώνει ότι θα συμμετείχε σε απεργία αν θεωρούσε δίκαιο το αίτημα. Η σημερινή νεότητα θεωρείται από τους μεγαλύτερους αδιάφορη. Στην πραγματικότητα είναι πληγωμένα πολιτικοποιημένη. Εμπιστεύεται τη συλλογικότητα, όχι τους εκπροσώπους της.
Απέναντι σε μια διαχρονική πολιτική τάξη που προτιμά να «επικοινωνεί» αντί να προστατεύει, οι νέοι απαντούν με κυνισμό και σιωπηλή ανυπακοή.
Το brain regain των κυβερνήσεων παραμένει σύνθημα: όταν ο μισθός δεν φτάνει ούτε για ενοίκιο, η “επιστροφή των νέων” είναι απλώς επιστροφή στην πραγματικότητα.
Μέλλον υπό αίρεση
Το 72% των νέων δεν βλέπει επαγγελματικές προοπτικές στην Ελλάδα. Το 46% θέλει να μεταναστεύσει. Το 79% πιστεύει ότι οι γονείς τους έζησαν καλύτερα. Και το 65% θεωρεί αδύνατο να φτιάξει οικογένεια υπό τις τωρινές συνθήκες. Αρα, συμπερασματικά, η Generation Z εγκαταλείπει το έδαφος που στηρίζει τα όνειρά της. Μια γενιά που πιστεύει στη γνώση, αλλά δεν μπορεί να τη ζήσει. Που εξοικειώνεται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά φοβάται μήπως γίνει το επόμενο λογισμικό που θα διαγραφεί.
Η μεγάλη παραίτηση – ελληνικής κοπής
Στην Αμερική τη λένε Great Resignation.
Εδώ παραίτηση από την ελπίδα. Οι νέοι δεν διαδηλώνουν, δεν κατεβαίνουν στους δρόμους, δεν πετάνε πέτρες. Απλώς, παραιτούνται και ψάχνουν να φύγουν. Είναι μια σιωπηλή εξέγερση αξιοπρέπειας, που οι πολιτικοί δεν ακούν γιατί έχουν μάθει να μετρούν μόνο ψήφους, όχι παραιτήσεις.
Είναι λάθος να πιστεύουμε ότι η Generation Z είναι χαμένη γενιά.
Είναι ο καθρέφτης μιας χώρας που δεν έμαθε να προστατεύει όσους ελπίζουν.
Μέσα σε 8ωρα εξουθένωσης, υποαμειβόμενα μεταπτυχιακά και τηλεργασίες χωρίς όρια, παραμένει η πιο μορφωμένη, η πιο ευαίσθητη και η πιο συνειδητοποιημένη γενιά των τελευταίων δεκαετιών. Είναι η γενιά που δε θα διεκδικήσει προνόμια, αλλά ισότητα. Δε θα θέλει τον οίκτο αλλά ζητά χώρο να αναπνεύσει. Και διεκδικεί σεβασμό κι όχι brain drain ή brain regain.
Αν η Ελλάδα θέλει να υπάρξει στο μέλλον, πρέπει πρώτα να χωρέσει τους νέους της στο παρόν. Διότι η Gen Z δε θέλει να της χαριστεί τίποτα. Θέλει απλώς να πάψει να χάνει τον εαυτό της στη διαδρομή.
