Οι εξελίξεις ένα 24ωρο πριν την κρίσιμη συνάντηση κορυφής στην Αλάσκα
Διπλωματική πίεση των Ευρωπαίων και του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προωθήσεις ρωσικών στρατευμάτων στα μέτωπα στην Ουκρανία: κάθε πλευρά μοιάζει να προσπαθεί να ενισχύσει και να εδραιώσει τις θέσεις της πριν από την πιθανόν κρίσιμη σύνοδο, αύριο Παρασκευή στην Αλάσκα, των Βλαντίμιρ Πούτιν και Ντόναλντ Τραμπ.
Ο αμερικανός πρόεδρος, που λέει πως θέλει να «βολιδοσκοπήσει» τον ρώσο ομόλογό του, πρεξόφλησε χθες Τετάρτη πως οι πιθανές εκβάσεις είναι δύο. Αν η συνάντηση πάει καλά, θα ακολουθήσει, «σχεδόν αμέσως», τριμερής σύνοδος του ιδίου, του ρώσου πρόεδρου Πούτιν και τον ουκρανού ομολόγου τους Ζελένσκι, για να τερματιστεί ο πόλεμος που ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2022, με την εισβολή του ρωσικού στρατού.
Όμως αν η πρώτη συνάντηση που θα έχει από το 2019 πρόσωπο με πρόσωπο με τον επικεφαλής του Κρεμλίνου πάει άσχημα, ο μεγιστάνας διαμηνύει πως δεν θα υπάρξει «δεύτερη», για να τερματιστεί η πιο πολύνεκρη ένοπλη σύρραξη στο ευρωπαϊκό έδαφος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Εμφανώς ενοχλημένος από σχόλια του Τύπου που παρουσίασαν την πρώτη σύνοδο ηγετών των δυο μεγάλων δυνάμεων μετά το ξέσπασμα του πολέμου ως διπλωματική νίκη του Πούτιν, ο αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε πως η Ρωσία θα βρεθεί αντιμέτωπη με «πολύ σοβαρές συνέπειες» αν δεν δεχτεί να τερματίσει τον πόλεμο. Αλλά δεν έγινε πιο συγκεκριμένος όσον αφορά την απειλή αυτή, που δεν είναι άλλωστε η πρώτη του είδους.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να πάρει τον λόγο σήμερα στο Οβάλ γραφείο του Λευκού Οίκου, όμως οι υπηρεσίες του δεν έχουν διευκρινίσει ποιο θα είναι το περιεχόμενο της δημόσιας παρέμβασής του. Χθες Τετάρτη, στους δρόμους του κέντρου της πόλης Άνκορατζ, δεν έβλεπε κανείς αποκλεισμούς, ούτε οχυρωμένες συνοικίες, ούτε καν ορατή ενίσχυση της παρουσίας της αστυνομίας.
Τίποτε, εκ πρώτης όψεως, δεν έδειχνε πως επίκειται η σύνοδος κρίσιμης σημασίας. Στο αεροδρόμιο όμως δημοσιογραφικά συνεργεία φορτωμένα κάμερες, μικρόφωνα κι εξοπλισμό βάδιζαν πλάι στους τουρίστες με τα καλάμια ψαρέματος. Τα ξενοδοχεία είναι υπερπλήρη· οι εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων κάνουν τρελές δουλειές.
Οι δυο ηγέτες σκοπεύουν να συναντηθούν στη στρατιωτική βάση Έλμεντορφ-Ρίτσαρντσον, η στρατηγική σημασία της οποίας έφθασε στο αποκορύφωμα την περίοδο του ψυχρού πολέμου. Για να καταστεί δυνατή η έλευση της ρωσικής αντιπροσωπείας, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών αποφάσισε την Παρασκευή την προσωρινή αναστολή κυρώσεων σε βάρος του προέδρου Πούτιν και άλλων ρώσων αξιωματούχων, σε ισχύ από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία.
Ως την τελευταία στιγμή, κάθε πλευρά προσπαθεί να ενισχύσει και να εδραιώσει τις θέσεις της: στο μέτωπο οι Ρώσοι, δια της διπλωματικής οδού το Κίεβο και οι Ευρωπαίοι. Ο Τραμπ διαβεβαίωσε πως είχε χθες «πολύ καλή» τηλεφωνική συνδιάλεξη με τον ουκρανό πρόεδρο Ζελένσκι και ηγέτες ευρωπαϊκών κρατών, της ΕΕ και του NATO. «Ελπίζουμε πως το κεντρικό ζήτημα της συνάντησης» αύριο θα είναι η «άμεση κατάπαυσης του πυρός», σημείωσε ο Ζελένσκι. Εξέφρασε ωστόσο την ανησυχία πως η σύνοδος δεν θα πάει πουθενά.
Οι ευρωπαίοι από την πλευρά τους προσπαθούσαν χθες να επηρεάσουν τη διάθεση με την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ, γνωστός για το πολύ ευμετάβλητο ταπεραμέντο του, θα συζητήσει με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ έκρινε από την πλευρά του πως υπάρχει «πραγματική» πιθανότητα να εξασφαλιστεί κατάπαυση του πυρός.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν ετοιμάζεται να πάει στην Αλάσκα –έδαφος που πούλησε στις ΗΠΑ η τσαρική αυτοκρατορία– με φόντο την επιτάχυνση της προώθησης μονάδων του ρωσικού στρατού στα ουκρανικά μέτωπα. Οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν πως κυρίευσαν 110 τετραγωνικά χιλιόμετρα επιπλέον τη 12η Αυγούστου σε σύγκριση με την προηγουμένη.
Ένδειξη της επιδείνωσης της κατάστασης: οι ουκρανικές αρχές διέταξαν να απομακρυνθούν εσπευσμένα οι οικογένειες που συνεχίζουν να βρίσκονται σε περίπου δέκα κοινότητες στο ανατολικό τμήμα της χώρας. Τουλάχιστον τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν σε επιδρομές ρωσικών drones ή από πυρά του ρωσικού πυροβολικού στην περιφέρεια της Χερσώνας.
Η Ρωσία απαιτεί η Ουκρανία να της παραχωρήσει επίσημα τις τέσσερις περιφέρειες που έχει καταλάβει εν μέρει (Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια, Χερσώνα) και λέει πως έχει προσαρτήσει, πέρα από την Κριμαία, που προσαρτήθηκε το 2014, να αποκηρύξει την ένταξή της στο NATO και να πάψει να εξοπλίζεται από δυτικά κράτη. Το Κίεβο χαρακτηρίζει τις απαιτήσεις αυτές απαράδεκτες. Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ προέβλεψε «ανταλλαγές εδαφών» τη στιγμή που τα ρωσικά στρατεύματα κατέχουν περί το 20% της Ουκρανίας. Ο ουκρανός ομόλογός του Ζελένσκι απέκλεισε εκ προοιμίου την απόσυρση των δυνάμεών του από περιοχές της ανατολικής Ουκρανίας στο πλαίσιο της όποιας συμφωνίας.
Μολαταύτα, κατά τον γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, η Ουκρανία είναι «έτοιμη να συζητήσει εδαφικά ζητήματα» αλλά όχι τη «νομική αναγνώριση» της ρωσικής κατοχής τομέων της επικράτειάς της. «Τα εδαφικά ζητήματα δεν θα διαπραγματευτεί παρά μόνο ο ουκρανός πρόεδρος» Ζελένσκι, τόνισε από τη δική του πλευρά ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Η Μόσχα βρίσκει «ασήμαντες» τις διαβουλεύσεις των Αμερικανών και των Ευρωπαίων.
