Ο 71χρονος δισεκατομμυριούχος Torbjörn Törnqvist, συνιδρυτής της Gunvor Group, μόλις προχώρησε σε μία από τις μεγαλύτερες κινήσεις της καριέρας του. Λίγο μετά την επιβολή αμερικανικών δασμών στη ρωσική πετρελαϊκή εταιρεία Lukoil, έσπευσε να αποκτήσει τις διεθνείς της δραστηριότητες — μια εξαγορά που, εφόσον εγκριθεί από Ουάσιγκτον και Λονδίνο, θα λύσει έναν μεγάλο πονοκέφαλο για τη Μόσχα, ενώ θα επεκτείνει σημαντικά το ενεργειακό αποτύπωμα της Gunvor.
Η συμφωνία προβλέπει την ενσωμάτωση διυλιστηρίων στην Ευρώπη, δικτύου πρατηρίων καυσίμων στη Δύση και πετρελαϊκών κοιτασμάτων στη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία. Η ανακοίνωση ήρθε μόλις τρεις ημέρες μετά την απόφαση της Lukoil να πουλήσει τα περιουσιακά της στοιχεία, γεγονός που αποδεικνύει —όπως σχολιάζουν στελέχη της αγοράς— τη γνωστή ταχύτητα κινήσεων του Σουηδού επιχειρηματία.
Αν και δεν έχουν γίνει γνωστά η αξία και η δομή της συναλλαγής, εκτιμήσεις της Wall Street Journal ανεβάζουν την αποτίμηση των διεθνών δραστηριοτήτων της Lukoil έως και στα 20 δισ. δολάρια. Παραμένουν, πάντως, ανοιχτά ερωτήματα για τη χρηματοδότηση, το τίμημα και το ενδεχόμενο να υπάρχει ρήτρα επαναγοράς μετά τη λήξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Η λακωνική ανακοίνωση της Lukoil προκάλεσε αναστάτωση στην αγορά ενέργειας, καθώς οι περισσότερες ανταγωνιστικές εταιρείες εξετάζουν ακόμα πώς μπορούν να συναλλάσσονται με μια επιχείρηση που τελεί υπό δυτικές κυρώσεις. Εκπρόσωπος της Gunvor ανέφερε ότι οι διαπραγματεύσεις είχαν ξεκινήσει εδώ και καιρό, κάτι που επέτρεψε την ταχεία ολοκλήρωση της συμφωνίας.
Η Gunvor έχει μακρά φήμη για την υψηλή ανοχή στο ρίσκο — δραστηριοποιείται σε αγορές με πολιτική αστάθεια, επενδύει σε χώρες υπό κυρώσεις και δανείζει επιχειρήσεις που δεν έχουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Το 2024 κατέγραψε καθαρά κέρδη 729 εκατ. δολαρίων και έσοδα 136 δισ., μία από τις καλύτερες χρονιές στην ιστορία της. Παρ’ όλα αυτά, η χρηματοδότηση της νέας εξαγοράς θεωρείται πρόκληση, καθώς πολλές δυτικές τράπεζες αποφεύγουν συναλλαγές που συνδέονται με τη Ρωσία.
Ποιος είναι ο Torbjörn Törnqvist
Γεννημένος στη Στοκχόλμη, ο Törnqvist σπούδασε οικονομικά και ξεκίνησε την καριέρα του στη BP τη δεκαετία του 1970, σε μια εποχή αναταραχής στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Μετά από θητεία σε εταιρείες trading, ίδρυσε τη δική του επιχείρηση στα μέσα της δεκαετίας του ’90, εμπορευόμενος ρωσικό μαζούτ στην Εσθονία.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 συνεργάστηκε με τον Gennady Timchenko, πρώην αξιωματούχο και στενό συνεργάτη του Βλαντίμιρ Πούτιν, με τον οποίο ίδρυσαν τον προκάτοχο της Gunvor. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000, η εταιρεία είχε εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους διαμεσολαβητές ρωσικού πετρελαίου παγκοσμίως, διαχειριζόμενη έως και το 30% των ρωσικών εξαγωγών διά θαλάσσης.
Μετά την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014, οι αμερικανικές κυρώσεις εναντίον του Timchenko και οι κατηγορίες ότι ο ίδιος ο Πούτιν είχε μερίδιο στην Gunvor οδήγησαν σε κρίση. Ο Törnqvist απέκτησε τότε το μερίδιο του Ρώσου συνεταίρου του, αποκόπτοντας τις ρωσικές δραστηριότητες και επεκτείνοντας τις επενδύσεις σε LNG και ΗΠΑ, επιχειρώντας να «καθαρίσει» την εταιρική εικόνα της Gunvor.
Σήμερα, ο Törnqvist θεωρείται ένας από τους πιο ισχυρούς, αλλά και αμφιλεγόμενους παίκτες της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας — γνωστός για την ταχύτητα λήψης αποφάσεων, την πειθαρχία του στη διαχείριση ρίσκου και τις άριστες, έστω και σιωπηρές, διασυνδέσεις του με τη ρωσική ενεργειακή ελίτ.
