Όταν ο διάδρομος ενός νοσοκομείου μετατρέπεται σε αρένα, κάτι έχει ήδη χαθεί πριν μιλήσουμε για «ευθύνες». Χάνεται η σιωπηλή συμφωνία που κρατά όρθιο το δημόσιο σύστημα και η οποία είναι ότι, εδώ μέσα, ο ασθενής προηγείται. Κι αυτό ακριβώς είδα να ραγίζει τις τελευταίες ημέρες στη δημόσια αντιπαράθεση ανάμεσα στον υπουργό Υγείας και τους ιατρούς, με αφορμή τα επεισόδια στο Γενικό Κρατικό Νίκαιας και τα όσα ακολούθησαν.
- Γράφει ο Στέλιος Κυμπουρόπουλος
Η αλήθεια είναι ότι κουβαλάω δύο ιδιότητες που δεν με αφήνουν να βολευτώ σε εύκολες κραυγές. Η μία είναι ο ιατρός, ο άνθρωπος που ξέρει τι σημαίνει εφημερία, έλλειψη, πίεση, ευθύνη, που ξέρει τι σημαίνει ανάγκη. Η άλλη είναι ο άνθρωπος της πολιτικής, που έμαθε ότι οι θεσμοί δεν είναι «σκηνικό», αλλά εργαλείο για να αναζητάς την πιο δόκιμη λύση σε αυτόν τον δαίδαλο που λέγεται διοίκηση. Εκεί κατάλαβα και κάτι ακόμη… η πολιτική, όταν γεφυρώνει τον στόχο με την πράξη, μπορεί να αλλάξει πραγματικότητες.
Δύο καρδιές, ένα σώμα. Η αγάπη μου για την επιστήμη και η εμπειρία μου από την πολιτική δεν είναι δύο παράλληλοι δρόμοι. Είναι το ίδιο μονοπάτι, από διαφορετική πλευρά. Για αυτό δεν πιστεύω σε πολέμους χαρακωμάτων. Η Υγεία δοκιμάζεται παντού: γήρανση, χρονιότητα, νέα φάρμακα, τεχνολογία, μεγαλύτερες προσδοκίες. Το αίτημα του πολίτη δεν είναι «να περάσω απ’ το σύστημα», αλλά να νιώσω ασφαλής μέσα του. Κι αυτό απαιτεί νέους τρόπους φροντίδας, όχι νέες αφορμές σύγκρουσης.
Αυτό που με ανησυχεί δεν είναι μόνο το επεισόδιο καθαυτό, αλλά το ύφος που το ακολούθησε. Καταγγελίες, βίντεο, συλλήψεις, βαριοί χαρακτηρισμοί και μια αίσθηση αντιπαράθεσης, σαν να διακυβεύεται ποιος θα επικρατήσει. Στην Υγεία, όμως, δεν υπάρχουν νικητές όταν το κλίμα γίνεται πολεμικό. Υπάρχει μόνο απώλεια εμπιστοσύνης. Και η εμπιστοσύνη είναι το οξυγόνο του ΕΣΥ. Χωρίς αυτήν, ο πολίτης υποψιάζεται, φοβάται, απομακρύνεται και τελικά πληρώνει ακριβότερα σε χρόνο, σε χρήμα, σε ψυχική αντοχή.
Την ίδια στιγμή, αυτή η συγκυρία μπορεί να λειτουργήσει και ως υπενθύμιση ότι η Υγεία είναι πεδίο που απαιτεί ψυχραιμία, συνέχεια και συνεννόηση. Οι προκλήσεις είναι μπροστά μας και είναι κοινές με περισσότερες ανάγκες, μεγαλύτερες απαιτήσεις, νέα εργαλεία, νέες ανισότητες. Το ζητούμενο δεν είναι να δικαιωθεί επικοινωνιακά κανείς, αλλά να μετατραπεί η ένταση σε ώθηση για πιο λειτουργικές λύσεις.
Ναι, έγιναν βήματα τα τελευταία χρόνια. Και αυτό ίσως φαίνεται και από το γεγονός ότι η Υγεία έγινε κεντρικό πολιτικό θέμα. Κάτι τέτοιο είναι πρόοδος, όχι δεδομένο! Τώρα χρειάζεται το δύσκολο κομμάτι με λιγότερη επίδειξη ισχύος και περισσότερη θεσμική σοβαρότητα. Από την Πολιτεία χρειάζεται καθαρή δέσμευση στην πράξη: στελέχωση, συνθήκες εργασίας, αξιοπρέπεια στις αμοιβές, λειτουργία της Πρωτοβάθμιας, επένδυση στην ψυχική υγεία και πολιτικές που να μην αφήνουν πίσω κανέναν. Από τον ιατρικό κόσμο χρειάζεται διεκδίκηση με κύρος, ώστε να μην αφήνουν κανέναν να μετατρέπει τον αγώνα τους σε κομματικό τρόπαιο.
Το ΕΣΥ δεν θα ανανεωθεί με τσαμπουκά. Θα ανανεωθεί με ωριμότητα. Και αυτή είναι η στιγμή να θυμηθούμε το απλό, ότι ο αντίπαλος δεν είναι ο «άλλος». Γιατί αν κάτι χρειάζεται σήμερα, είναι να ξαναβρούμε κοινή γλώσσα πριν χαθεί ο κοινός στόχος.
