Ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος μιλά στην εφημερίδα «Political» και τον Μίλτο Σακελλάρη για την ψυχική υγεία και τις δράσεις που έχει εκπονήσει τα τελευταία χρόνια για τη στήριξη των συμπολιτών μας που έχουν ανάγκη για βοήθεια, τονίζοντας πως «με την ίδρυση και λειτουργία του ΕΟΠΑΕ (Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων) από την 1η Φεβρουαρίου του 2025 δίνουμε ουσιώδεις λύσεις σε αυτά τα ζητήματα» και ότι «η πρόσβαση διευκολύνεται για τον ασθενή, καθώς όλες οι υπηρεσίες βρίσκονται πλέον υπό έναν Οργανισμό, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα στον ασθενή να πλοηγηθεί στο σύστημα και να επιλέξει τη θεραπεία που του ταιριάζει. Θα υπάρχουν πλέον δομές πρόληψης, μείωσης της βλάβης, θεραπείας και κοινωνικής επανένταξης σε κάθε πόλη της Ελλάδας».
Επίσης ο υφυπουργός Υγείας απαντάει και στις καταγγελίες για υποστελέχωση στον κλάδο των επαγγελματιών της ψυχικής υγείας επισημαίνοντας ότι «προχωρούμε σε στοχευμένες προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, ενίσχυση των διεπιστημονικών ομάδων και καλύτερη κατανομή ανθρώπινων πόρων, με έμφαση στις περιοχές με αυξημένες ανάγκες». Παράλληλα, τοποθετείται για την προαναγγελία κόμματος από την Μαρία Καρυστιανού τονίζοντας πως «πρέπει να γνωρίζει ότι από εδώ και στο εξής θα αντιμετωπίζεται ως πολιτικός αντίπαλος και θα κληθεί να απαντήσει σε βασικά ζητήματα που απασχολούν τις Ελληνίδες και τους Έλληνες, για τα οποία αμφιβάλλω αν έχει να δώσει πειστικές απαντήσεις».
Παρά την αυξανόμενη ζήτηση, η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας παραμένει δύσκολη, ειδικά στην περιφέρεια. Ποια είναι τα άμεσα βήματα που σκοπεύετε να κάνετε ώστε η φροντίδα ψυχικής υγείας να γίνει πραγματικά προσβάσιμη για όλους;
Η πρόσβαση σε υπηρεσίες πρέπει να είναι εύκολη, φιλική και χωρίς γραφειοκρατικούς φραγμούς. Με την ίδρυση και λειτουργία του ΕΟΠΑΕ (Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων) από την 1η Φεβρουαρίου του 2025 δίνουμε ουσιώδεις λύσεις σε αυτά τα ζητήματα. Ο ΕΟΠΑΕ έρχεται να διασυνδέσει όλες τις κατακερματισμένες υπηρεσίες, να αξιοποιήσει βέλτιστα τους πόρους, οικονομικούς και ανθρώπινους, να εξαλείψει την αλληλοεπικάλυψη των υπηρεσιών και να παρέχει υπηρεσίες στους ωφελούμενους και τους οικείους τους ολιστικά και ανθρωποκεντρικά.
Η πρόσβαση διευκολύνεται για τον ασθενή, καθώς όλες οι υπηρεσίες βρίσκονται πλέον υπό έναν Οργανισμό, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα στον ασθενή να πλοηγηθεί στο σύστημα και να επιλέξει τη θεραπεία που του ταιριάζει. Θα υπάρχουν πλέον δομές πρόληψης, μείωσης της βλάβης, θεραπείας και κοινωνικής επανένταξης σε κάθε πόλη της Ελλάδας, εξασφαλίζοντας το δικαίωμα της πρόσβασης σε όλους. Όλα αυτά θα γίνονται με τρόπο ενιαίο, έτσι ώστε κανένας άνθρωπος που αντιμετωπίζει πρόβλημα εξάρτησης να μη μένει εκτός συστήματος, υποστήριξης και φροντίδας.
Υπάρχει σχεδιασμός για την περαιτέρω ενίσχυση και αναβάθμιση των δημόσιων δομών ψυχικής υγείας, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Ν. 5129/2024 για την ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Είναι σε εξαιρετικά ώριμο στάδιο η ανάπτυξη νέου τύπου μονάδων, οι Μονάδες Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας, μία σχεδόν σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, με την προοπτική παροχής ποιοτικών και ολοκληρωμένων υπηρεσιών ψυχικής υγείας είτε στη μονάδα είτε κατ’ οίκον. Το χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνει την ολοκλήρωση της αναδιοργάνωσης των υφιστάμενων υπηρεσιών μέσα στο 2026, την ανάπτυξη των νέων Μονάδων Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας έως το 2027, καθώς και την πλήρη λειτουργία του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας έως το 2027.
Όλο και περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι οι νέοι αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα άγχους και κατάθλιψης. Πώς σκοπεύετε να ενισχύσετε τα σχολεία και τις οικογένειες, ώστε να υπάρχει έγκαιρη διάγνωση και ουσιαστική στήριξη;
Η ψυχική υγεία των παιδιών και των νέων αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα. Στόχος μας είναι η έγκαιρη αναγνώριση των δυσκολιών και η ουσιαστική στήριξη, πριν τα προβλήματα παγιωθούν και αποκτήσουν μεγαλύτερη ένταση. Για τον λόγο αυτό, επενδύουμε σε ένα πλέγμα παρεμβάσεων που ξεκινά από το σχολείο και φτάνει στην οικογένεια και την κοινότητα.Ενισχύουμε τη συνεργασία των υπηρεσιών ψυχικής υγείας με το εκπαιδευτικό σύστημα μέσω προγραμμάτων ψυχοκοινωνικής αγωγής, επιμόρφωσης εκπαιδευτικών και παρουσίας επαγγελματιών ψυχικής υγείας σε σχολικές δομές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη συμβουλευτική γονέων, ώστε να ενισχυθεί ο ρόλος της οικογένειας ως πρώτου προστατευτικού πλαισίου.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων, ένα πενταετές πρόγραμμα εκπαίδευσης των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, των εκπαιδευτικών και των δικαστικών λειτουργών, που εκπονεί το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και στοχεύει στη βελτίωση της παροχής φροντίδας ψυχικής υγείας των παιδιών και εφήβων της χώρας μας, καθώς και στην ενδυνάμωση των υποδομών για την πρόληψη, την εκτίμηση αναγκών και τη θεραπεία παιδιών με ανάγκες ψυχικής υγείας στη χώρα μας. Στόχος μας είναι η διαμόρφωση ενός συνεκτικού πλαισίου προστασίας ανηλίκων, που δεν τιμωρεί, αλλά προλαμβάνει, υποστηρίζει και επανεντάσσει.
Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας συχνά καταγγέλλουν υποστελέχωση και αυξημένο φόρτο εργασίας. Πώς θα ενισχυθούν οι δημόσιες δομές τόσο σε προσωπικό όσο και σε πόρους, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας;
Καμία μεταρρύθμιση στην ψυχική υγεία δεν μπορεί να επιτύχει χωρίς τους ανθρώπους που τη στηρίζουν καθημερινά. Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας αποτελούν τον πυρήνα του συστήματος και η ενίσχυσή τους είναι απαραίτητη προϋπόθεση για ποιοτικές και βιώσιμες υπηρεσίες. Στο πλαίσιο της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης και της εφαρμογής του Ν. 5129/2024, προχωρούμε σε στοχευμένες προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, ενίσχυση των διεπιστημονικών ομάδων και καλύτερη κατανομή ανθρώπινων πόρων, με έμφαση στις περιοχές με αυξημένες ανάγκες. Παράλληλα, αξιοποιούμε χρηματοδοτικά εργαλεία για την αναβάθμιση των υποδομών και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Ιδιαίτερη σημασία δίνουμε στη συνεχιζόμενη εκπαίδευση και εποπτεία των επαγγελματιών, καθώς και στην πρόληψη της επαγγελματικής εξουθένωσης.
Πώς σχολιάζετε την απόφαση της κυρίας Καρυστιανού να προχωρήσει στη δημιουργία πολιτικού φορέα;
Η κυρία Καρυστιανού έχει κάθε δικαίωμα να δημιουργήσει πολιτικό φορέα και να ζητήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Πρέπει όμως να γνωρίζει ότι από εδώ και στο εξής θα αντιμετωπίζεται ως πολιτικός αντίπαλος και θα κληθεί να απαντήσει σε βασικά ζητήματα που απασχολούν τις Ελληνίδες και τους Έλληνες, για τα οποία αμφιβάλλω αν έχει να δώσει πειστικές απαντήσεις. Στο παρελθόν έχουμε ξαναδεί ανθρώπους που διεκδίκησαν την ψήφο των πολιτών και μέχρι και σήμερα δεν προσφέρουν τίποτα παρά μόνο άγονη αντιπολίτευση. Εμείς, η μεγάλη λαϊκή παράταξη, θα κοιτάξουμε και πάλι στα μάτια τους Έλληνες πολίτες και με σχέδιο, αποφασιστικότητα και όραμα θα ζητήσουμε ξανά την εμπιστοσύνη τους για να συνεχίσουμε να αλλάζουμε προς το καλύτερο τη χώρα. Μια χώρα που δεν έχει καμία σχέση με την Ελλάδα του 2019.
Το στίγμα γύρω από τα θέματα ψυχικής υγείας παραμένει δυνατό, ακόμη και σήμερα. Τι πρωτοβουλίες θα πάρετε ώστε η ψυχική υγεία να αντιμετωπίζεται όπως κάθε άλλη ιατρική ανάγκη χωρίς φόβο, ντροπή ή ταμπέλες;
Η αντιμετώπιση του στίγματος γύρω από την ψυχική υγεία αποτελεί βασικό πυλώνα της πολιτικής μας και προϋπόθεση για την αποτελεσματικότητα κάθε μεταρρύθμισης. Το στίγμα λειτουργεί αποτρεπτικά: απομακρύνει τους ανθρώπους από τις υπηρεσίες, καθυστερεί τη διάγνωση και επιβαρύνει περαιτέρω την ψυχική τους κατάσταση. Η μείωση του στίγματος δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσα από επικοινωνιακές καμπάνιες, αλλά μέσα από συνεκτικές πολιτικές που ενσωματώνουν την ψυχική υγεία στον πυρήνα του δημόσιου συστήματος υγείας και της καθημερινής κοινωνικής ζωής. Στόχος μας είναι η ψυχική υγεία να αντιμετωπίζεται έμπρακτα ως ισότιμη με τη σωματική υγεία. Αναπτύσσουμε στοχευμένες δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε σχολεία, χώρους εργασίας και τοπικές κοινότητες, ενώ ενισχύουμε την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και των στελεχών πρώτης γραμμής. Μέσα από πιο ανοιχτές και φιλικές δομές στην κοινότητα στέλνουμε το μήνυμα ότι η ψυχική φροντίδα είναι μέρος της καθημερινής ζωής και του κοινωνικού ιστού.
