Αναρωτηθήκατε ποτέ γιατί με το που πέφτει η θερμοκρασία, το ψυγείο γίνεται ο καλύτερος σας φίλος;
Σύμφωνα με το Very Well Health, η χειμερινή πείνα δεν είναι έλλειψη αυτοσυγκράτησης, αλλά ένας συνδυασμός βιολογίας, ψυχολογίας και παράδοσης.
1. Το αρχέγονο ένστικτο της επιβίωσης
Στο παρελθόν, ο χειμώνας σήμαινε έλλειψη τροφής.
Ο οργανισμός μας έχει «προγραμματιστεί» από την εξέλιξη να αποθηκεύει ενέργεια (λίπος) για να αντέξει στις δύσκολες συνθήκες.
Παρόλο που σήμερα το φαγητό είναι άφθονο, το βιολογικό μας ρολόι εξακολουθεί να χτυπά σε ρυθμούς προϊστορικούς.
2. Η «μηχανή» καίει περισσότερα καύσιμα
Όταν κάνει κρύο, το σώμα εργάζεται εντατικά για να διατηρήσει τη θερμοκρασία του σταθερή. Αυτή η διαδικασία απαιτεί επιπλέον ενέργεια:
-
Σε ψυχρό περιβάλλον: Οι καύσεις αυξάνονται κατά 5% έως 15%.
-
Σε ακραίες (αρκτικές) συνθήκες: Οι απαιτήσεις μπορεί να εκτοξευθούν έως και 50%. Ο εγκέφαλος μεταφράζει αυτή την ανάγκη για καύσιμα ως έντονο αίσθημα πείνας.
3. Η πτώση της «ορμόνης της χαράς»
Το λιγότερο φως του χειμώνα μειώνει τα επίπεδα της σεροτονίνης.
Όταν η σεροτονίνη πέφτει, ο οργανισμός αναζητά γρήγορους τρόπους για να νιώσει καλά, οδηγώντας μας κατευθείαν στους υδατάνθρακες και τα γλυκά, που προσφέρουν μια προσωρινή συναισθηματική «ανάταση».
4. Η παγίδα του κλειστού χώρου
Οι μικρότερες μέρες μάς περιορίζουν μέσα στο σπίτι. Η μείωση των δραστηριοτήτων φέρνει συχνά πλήξη και ανησυχία.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το φαγητό λειτουργεί ως μέσο απασχόλησης ή απόδρασης από τη μονοτονία της παραμονής σε κλειστό χώρο.
5. Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή (SAD)
Για πολλούς, ο χειμώνας φέρνει μια μορφή κατάθλιψης, γνωστή ως εποχιακή διαταραχή.
Ένα από τα βασικά της συμπτώματα είναι η υπερφαγία. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η λύση δεν βρίσκεται στη δίαιτα, αλλά στη διαχείριση της ψυχικής υγείας (π.χ. μέσω γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας).
6. Ο φαύλος κύκλος των εορτών
Τα βαριά φαγητά και τα γλυκά των κοινωνικών εκδηλώσεων προκαλούν απότομα σκαμπανεβάσματα στο ζάχαρο. Η απότομη αύξηση (υπεργλυκαιμία) ακολουθείται από απότομη πτώση (υπογλυκαιμία), η οποία δημιουργεί διαρκείς λιγούρες, εγκλωβίζοντάς μας σε έναν κύκλο ασταμάτητης κατανάλωσης.
Συμπέρασμα: Η χειμερινή πείνα είναι μια σύνθετη αντίδραση του σώματος και του μυαλού. Αντί για ενοχές, χρειάζεται επίγνωση.
Κατανοώντας το «γιατί», μπορούμε να κάνουμε πιο έξυπνες επιλογές που θα μας κρατήσουν χορτάτους και υγιείς μέχρι την άνοιξη.
