Σε μια μεταβατική φάση για το συνταξιοδοτικό σύστημα βρίσκονται οι εργαζόμενοι άνω των 50 ετών, ιδιαίτερα όσοι έχουν γεννηθεί μετά το 1968–1969. Η γενιά αυτή χαρακτηρίζεται ως «μεταβατική», αφού δεν πρόλαβε τα ευνοϊκά καθεστώτα πρόωρης συνταξιοδότησης του παρελθόντος, αλλά ούτε έχει ακόμα παγιδευτεί πλήρως στα αυστηρά ηλικιακά όρια που ισχύουν σήμερα.
Η κυβέρνηση, έως το τέλος του 2026, είναι υποχρεωμένη να επανεξετάσει τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, τα οποία αυτή τη στιγμή είναι στα 67 έτη με 15 χρόνια ασφάλισης ή στα 62 έτη με 40 χρόνια. Η αναθεώρηση θα βασιστεί στο προσδόκιμο ζωής, το οποίο, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής, παρουσιάζει αύξηση.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι από το 2027 ενδέχεται να υπάρξει μικρή αύξηση στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, εφόσον συνεχιστεί η ανοδική πορεία του προσδόκιμου ζωής.
Οι 55άρηδες σε κρίσιμη καμπή
Όπως εξηγεί ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος, οι σημερινοί 55άρηδες βρίσκονται σε κομβικό σημείο. Δεν πρόλαβαν τις «χρυσές» περιόδους πρόωρης συνταξιοδότησης, ωστόσο εξακολουθούν να έχουν ορισμένες δυνατότητες για ταχύτερη έξοδο από την εργασία.
Οι δυνατότητες αυτές εξαρτώνται κυρίως από το πότε ξεκίνησαν να ασφαλίζονται και ποιο ταμείο τους καλύπτει.
Η βασική διάκριση παραμένει:
-
Παλαιοί ασφαλισμένοι (πριν την 1/1/1993): Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να αξιοποιήσουν γονεϊκά δικαιώματα ή ένσημα σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, εξασφαλίζοντας έξοδο ακόμα και στα 58–60 έτη.
-
Νέοι ασφαλισμένοι (μετά την 1/1/1993): Ακολουθούν τα γενικά όρια – 62 με 40 χρόνια ή 67 με 15 χρόνια ασφάλισης.
Η διαφορά αυτή δημιουργεί ένα πολύπλοκο σύστημα, όπου κάθε ομάδα έχει διαφορετικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Επιπλέον, διαφορές υπάρχουν ανάμεσα στον ιδιωτικό τομέα, το Δημόσιο και τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς κάθε κατηγορία έχει δικά της συνταξιοδοτικά «κλειδιά».
Κρίσιμος ο ρόλος των πλασματικών ετών
Σε αυτή τη φάση, τα πλασματικά έτη ασφάλισης παίζουν καθοριστικό ρόλο. Η εξαγορά ετών για σπουδές, στρατό ή ανατροφή παιδιών μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη θεμελίωση δικαιώματος συνταξιοδότησης.
Η σωστή χρήση αυτών των εργαλείων, σε συνδυασμό με ενημέρωση για τις ειδικές προϋποθέσεις, είναι το κλειδί για τη χάραξη του προσωπικού «οδικού χάρτη» προς τη σύνταξη.
Τι αλλάζει από το 2027
Αν επιβεβαιωθεί η αύξηση στο προσδόκιμο ζωής, από το 2027 τα ηλικιακά όρια ενδέχεται να αναπροσαρμοστούν κατά 6 έως 12 μήνες. Η αλλαγή αυτή θα επηρεάσει κυρίως όσους γεννήθηκαν μετά το 1968, δηλαδή εκείνους που δεν έχουν ακόμη θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης και καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες.
