Ένα ευρωπαϊκό ταμείο κρίσεων με κεφάλαια άνω των 430 δισ. ευρώ θα μπορούσε να δανείσει χώρες για στρατιωτικές δαπάνες, όπως δήλωσε αποκλειστικά στο Reuters ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), καθώς η ΕΕ εντείνει τις προσπάθειες ενίσχυσης της άμυνάς της.
Ο Πιέρ Γκραμενά τόνισε σήμερα στην Φρανκφούρτη ότι οι πιστωτικές γραμμές για την άμυνα θα μπορούσαν να δοθούν σε χώρες με ισχυρά δημόσια οικονομικά, χωρίς να απαιτούνται αυστηρές οικονομικές μεταρρυθμίσεις, ώστε να αποφευχθεί το στίγμα που μπορεί να συνοδεύει την προσφυγή στο ταμείο έκτακτης ανάγκης. «Σε περιόδους γεωπολιτικής αναταραχής και αυξημένων δαπανών, πρέπει να αξιοποιούμε πλήρως τις δυνατότητες του ESM», σημείωσε.
Η πρόταση αυτή προτείνει τη μετατροπή ενός Ταμείου που δημιουργήθηκε κατά την κρίση χρέους της ευρωζώνης για την προστασία οικονομιών και τραπεζών, σε εργαλείο στήριξης της άμυνας. Η χρηματοδότηση θα αφορά μόνο κράτη-μέλη της ευρωζώνης και θα απαιτεί έγκριση από τις χώρες που υποστηρίζουν τον ESM. Χώρες με στρατιωτική ουδετερότητα, όπως Αυστρία, Κύπρος, Μάλτα και Ιρλανδία, θα πρέπει επίσης να δώσουν τη συγκατάθεσή τους.
Η πρόταση στοχεύει κυρίως στις μικρές χώρες της Βαλτικής, που έχουν αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές δαπάνες μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και αντιμετωπίζουν συχνά κατασκοπευτικές και σαμποτάζ επιθέσεις. Ο Γκραμενά επισήμανε ότι τα κράτη θα μπορούσαν να κάνουν συλλογικά αιτήματα, μειώνοντας την πιθανή αρνητική εικόνα για τη λήψη βοήθειας.
Η πρόταση θυμίζει το σχήμα στήριξης του ESM κατά την πανδημία COVID, όπου δάνεια χρησιμοποιήθηκαν για δαπάνες στον τομέα της υγείας αλλά τελικά παρέμειναν αναξιοποίητα. Η επιτυχία της «γραμμής στήριξης άμυνας» θα εξαρτηθεί από τη συνεργασία των κρατών μελών και την πολιτική βούληση, ιδιαίτερα της Γερμανίας, που πρέπει να αναθεωρήσει πλήρως τη χρήση του ταμείου.
