Ο ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, αυτή τη φορά όχι για το σκάνδαλο, αλλά για την επιχείρηση αποκατάστασης αξιοπιστίας.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Ο οργανισμός προχώρησε στην πληρωμή νέων συμπληρωματικών συνδεδεμένων ενισχύσεων για αιτήσεις 2024, σε 82.870 αγρότες, με συνολικό ποσό 46 εκατομμύρια ευρώ. Το μήνυμα είναι σαφές: οι ενισχύσεις αγροτών δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν ως εργαλείο για όσους έστηναν «μαϊμού δικαιώματα».
Νέα αρχιτεκτονική εμπιστοσύνης
Κομβικό στοιχείο των τελευταίων πληρωμών είναι ότι από αυτές έχουν εξαιρεθεί τα ΑΦΜ που ερευνώνται από τις ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές. Για πρώτη φορά, η πολιτική ηγεσία και η διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ δείχνουν διατεθειμένες να συγκρουστούν με ένα καθεστώς που επί χρόνια βασίστηκε στη λογική «βάλ’ το τώρα και βλέπουμε».
Η γραμμή είναι ότι οι ενισχύσεις θα καταβάλλονται αποκλειστικά στους πραγματικούς δικαιούχους, με συνεχείς διασταυρώσεις και ελέγχους. Η φράση «τέλος τα κόλπα» δεν αποτελεί επικοινωνιακό πυροτέχνημα, αλλά προϋπόθεση για να ξαναχτιστεί η εμπιστοσύνη σε έναν οργανισμό που έχει ταυτιστεί με τεράστια ποσά και σκιές.
Από το “πάρτι” στους ελέγχους
Το πρόσφατο σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν άφησε απλώς πολιτικό αποτύπωμα· δημιούργησε και ένα βαθύ ρήγμα στις σχέσεις κράτους – αγροτικού κόσμου. Πολλοί παραγωγοί αισθάνθηκαν ότι αντιμετωπίζονται συλλήβδην ως ύποπτοι, ενώ εκείνοι που πραγματικά περίμεναν τα χρήματα για να σταθούν όρθιοι βρέθηκαν όμηροι της γενικευμένης αμφισβήτησης.
Η σημερινή κίνηση, με στοχευμένες πληρωμές σε όσους πέρασαν από το φίλτρο των ελέγχων, παράλληλα με την εξαίρεση των υπό διερεύνηση ΑΦΜ, επιχειρεί να βάλει σειρά. Η Διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ δηλώνει ότι συνεχίζει την επεξεργασία των αιτήσεων, με στόχο να περιοριστεί στο ελάχιστο η πιθανότητα νέων «τρυπών».
Πολιτικό μήνυμα προς τον κάμπο
Σε επίπεδο πολιτικής, η κίνηση αυτή δεν είναι ουδέτερη. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι ο αγροτικός κόσμος βρίσκεται σε οριακό σημείο, με υψηλό κόστος παραγωγής, πίεση από την αγορά και μνήμες κινητοποιήσεων που παραλύουν τους δρόμους. Το να φτάσουν τα χρήματα έγκαιρα στους πραγματικούς παραγωγούς, και ταυτόχρονα να σταλεί σήμα ότι «οι πονηροί μπαίνουν στο μικροσκόπιο», είναι κρίσιμο για το κλίμα των επόμενων μηνών.
Η ένταση που είχε δημιουργηθεί μετά τις αποκαλύψεις για τον ΟΠΕΚΕΠΕ άνοιξε συζήτηση για το εάν το κράτος μπορεί να ελέγξει πραγματικά τις ενισχύσεις αγροτών. Με τις τελευταίες πληρωμές, το Μαξίμου επιχειρεί να απαντήσει πως όχι μόνο μπορεί, αλλά και ότι δεν θα καλύψει κανέναν.
Το στοίχημα της συνέπειας
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η «νέα γραμμή» θα έχει συνέχεια ή αν θα μείνει ως μία ακόμη εξαγγελία. Οι αγρότες θα κρίνουν από την κανονικότητα των πληρωμών, την ταχύτητα των ελέγχων και το αν θα σταματήσουν να βλέπουν ανθρώπους «χωρίς χωράφια, αλλά με επιδοτήσεις».
Εάν ο ΟΠΕΚΕΠΕ καταφέρει να συνδυάσει έγκαιρες ενισχύσεις με πραγματική διαφάνεια, τότε το μέχρι χθες «πρόβλημα» μπορεί να μετατραπεί σε πλεονέκτημα αξιοπιστίας. Και σε μια περίοδο που η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει νέους γύρους έντασης στα χωράφια και στους δρόμους, αυτό το πλεονέκτημα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.
