Με αφορμή την υπόθεση Καρυστινού -όχι ως πρόσωπο αλλά ως σύμπτωμα- επανέρχεται με θόρυβο ένα παλιό, άβολο ερώτημα: πότε ακριβώς αποφασίσαμε ότι η πολιτική δεν χρειάζεται προσόντα;
- της Αφροδίτης Κράβαρη, Επικοινωνιολόγου, συντονίστριας Ψηφιακής Επικοινωνίας & Επικοινωνίας & Ψηφιακών Νομάδων – Γραμματεία Παραγωγικών Φορέων & Επιχειρηματικότητας ΝΔ
Πότε συμφωνήσαμε σιωπηρά ότι η δημόσια αναγνωρισιμότητα αρκεί για να ιδρύσεις κόμμα, να διεκδικήσεις εξουσία ή να καθίσεις στα έδρανα της Βουλής;
Και κυρίως: γιατί κανείς δεν ντρέπεται πια για την πολιτική ημιμάθεια – ή, συχνά, για την απόλυτη άγνοια;
Στην Ελλάδα του 2026, σχεδόν όλοι ονειρεύονται να γίνουν βουλευτές. Όχι γιατί έχουν κάτι συγκεκριμένο να πουν, ένα συνεκτικό σχέδιο να προτείνουν ή μια βαθιά γνώση να καταθέσουν. Αλλά γιατί «μπορούν». Γιατί έχουν κοινό. Γιατί έχουν followers. Γιατί «τους ξέρει ο κόσμος». Η πολιτική μετατράπηκε από απαιτητικό δημόσιο λειτούργημα σε πεδίο προσωπικής επιβεβαίωσης. Από ευθύνη, σε φιλοδοξία.
Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Ηθοποιοί, τραγουδιστές, τηλεοπτικές περσόνες, influencers, «αγανακτισμένοι σωτήρες» και επαγγελματίες του συναισθήματος έχουν εκλεγεί, σε όλα τα κόμματα, χωρίς καμία ουσιαστική διοικητική εμπειρία, χωρίς πολιτική παιδεία, χωρίς στοιχειώδη κατανόηση του πώς λειτουργεί το κράτος. Δεν είναι πρόβλημα προσώπων, είναι πρόβλημα κουλτούρας. Μιας κουλτούρας που θεωρεί την πολιτική κάτι απλό. Κάτι που «μαθαίνεται στην πορεία». Κάτι που μπορείς να το κάνεις «με καλή πρόθεση».
Όμως η καλή πρόθεση δεν είναι πολιτικό πρόγραμμα.
Η αγανάκτηση δεν είναι στρατηγική.
Και το βίωμα -όσο ισχυρό κι αν είναι- δεν υποκαθιστά τη γνώση.
Η πολιτική απαιτεί επάρκεια.
Απαιτεί γνώση θεσμών, συνταγματικού πλαισίου, δημόσιας διοίκησης, οικονομικών, διεθνών σχέσεων. Απαιτεί κατανόηση της πολυπλοκότητας, της σύγκρουσης συμφερόντων, των περιορισμών της πραγματικότητας. Δεν είναι TED Talk. Δεν είναι story στο Instagram. Είναι διαρκής διαπραγμάτευση με το εφικτό.
Κι όμως, σήμερα, όποιος έχει μικρόφωνο θεωρεί ότι έχει και άποψη για όλα.
Όποιος έχει κοινό θεωρεί ότι έχει και νομιμοποίηση.
Όποιος έχει θυμό θεωρεί ότι έχει και ηγετικές ικανότητες.
Και κανείς δεν αναρωτιέται: Με τι προσόντα; Με ποια γνώση; Με ποια ηθική συγκρότηση;
Γιατί η ηθική στην πολιτική δεν είναι σύνθημα. Δεν είναι «είμαι καλός άνθρωπος». Είναι αποδεδειγμένη στάση ευθύνης. Είναι ικανότητα να ακούς, να συνθέτεις, να υποχωρείς όταν χρειάζεται. Είναι αντοχή στην κριτική.
Είναι σεβασμός στους θεσμούς ακόμη κι όταν δεν σε βολεύουν. Είναι επίγνωση των ορίων σου.
Ένας σοβαρός υποψήφιος βουλευτής -αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά- οφείλει να διαθέτει τουλάχιστον τρία πράγματα: γνώση, εμπειρία και συνείδηση.
Γνώση του αντικειμένου του και του πολιτικού συστήματος. Εμπειρία ζωής και εργασίας πέρα από το φως της δημοσιότητας. Και συνείδηση ότι δεν κατεβαίνει για να «δοκιμάσει», αλλά για να αποφασίσει για ζωές άλλων.
Η ίδρυση κόμματος, δε, δεν είναι πράξη αυτοέκφρασης. Είναι πράξη θεσμική. Απαιτεί πρόγραμμα, ιδεολογικό στίγμα, στελέχωση, σοβαρή επεξεργασία πολιτικών θέσεων. Όχι απλώς οργή, τραύμα ή δικαιολογημένη αγανάκτηση μεταμφιεσμένη σε πολιτικό λόγο. Η πολιτική δεν είναι ψυχοθεραπεία. Ούτε δικαστήριο συναισθημάτων.
Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι όσοι κατεβαίνουν χωρίς προσόντα. Είναι ότι τους ψηφίζουμε. Ότι έχουμε μάθει να ανταμείβουμε την ευκολία, το απλοϊκό αφήγημα, το «εγώ είμαι σαν εσένα». Ότι υποψιαζόμαστε τη γνώση ως ελιτισμό και την επάρκεια ως ύποπτη. Ότι προτιμάμε τον θυμό από την τεκμηρίωση.
Έτσι, η Βουλή γεμίζει πρόσωπα που μαθαίνουν στη θητεία τους αυτά που θα έπρεπε να γνωρίζουν πριν. Κι εμείς απορούμε μετά για τη θεσμική ανεπάρκεια, τη ρηχότητα του δημόσιου διαλόγου, την πολιτική κακοφωνία.
Ίσως ήρθε η ώρα να αντιστρέψουμε το ερώτημα. Όχι «γιατί να μην κατέβω;», αλλά «γιατί να κατέβω;». Όχι «με στηρίζει ο κόσμος;», αλλά «είμαι έτοιμος;». Όχι «έχω φωνή;», αλλά «έχω γνώση;».
Γιατί η Δημοκρατία δεν κινδυνεύει από όσους μιλούν. Κινδυνεύει από όσους μιλούν χωρίς να ξέρουν. Και από όσους πιστεύουν ότι η πολιτική είναι κάτι που αξίζει να το δοκιμάσεις – όχι κάτι που οφείλεις πρώτα να το κατακτήσεις.
