«Την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου 2025, με την ολοκλήρωση των εργασιών της 43ης Γενικής Διάσκεψης της UNESCO στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν, υιοθετήθηκε και επικυρώθηκε ομόφωνα η ανακήρυξη της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Εξωτερικών, χαιρετίζοντας την απόφαση της UNESCO. Με αυτή τη θετική συγκυρία αισθάνομαι πως είναι η κατάλληλη στιγμή να προτείνω την πρότασή μου για την καθιέρωση από την Κυπριακή Δημοκρατία μιας Ημέρας Κυπριακής Διαλέκτου. Η κυπριακή διάλεκτος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής γλώσσας και της πολιτιστικής ταυτότητας της Κύπρου, κι αυτό από μόνο του δικαιολογεί την ανάγκη για θεσμική αναγνώριση και ενίσχυση.
Από την άφιξη των πρώτων Ελλήνων στο νησί πριν από τριάντα πέντε αιώνες, η διάλεκτος εξελίχθηκε, δέχτηκε επιρροές, διαμόρφωσε έναν δικό της παλμό και παρέμεινε ζωντανή ως φορέας προφορικής παράδοσης, δημοτικών τραγουδιών, λογοτεχνίας και λαογραφίας. Παρά την ιστορική και γλωσσολογική της σημασία, συχνά αντιμετωπίζεται ως υποδεέστερη σε σχέση με την κοινή νεοελληνική, παρότι πολλοί μελετητές τονίζουν τη στενή της σχέση με την αρχαία ελληνική. Η καθιέρωση μιας επίσημης ημέρας θα μπορούσε να αλλάξει αυτή την αντίληψη και να δώσει στη διάλεκτο τον χώρο που της αξίζει.
Όσο για την ημερομηνία, θεωρώ πως πρέπει να συνδέεται με μια προσωπικότητα ή ένα γεγονός που εκφράζει τη γλωσσική κληρονομιά της Κύπρου. Ο Βασίλης Μιχαηλίδης, παρότι δεν έχει ανακηρυχθεί επίσημα εθνικός ποιητής, παραμένει μια μορφή που συμπυκνώνει τη λογοτεχνική και ιστορική μνήμη του τόπου. Η Κύπρος έχει ήδη θεσπίσει εθνικά σύμβολα, από το αγρινό μέχρι τη λατζιά και το κυκλάμινο, και ίσως έχει έρθει η ώρα να αναγνωρίσει και τον δικό της εθνικό ποιητή, όπως και το εθνικό της προϊόν. Το ποίημα «Η 9η Ιουλίου 1821 εν Λευκωσία Κύπρου ή Το τραούδιν του Κυπριανού», γραμμένο στην κυπριακή διάλεκτο και φορτισμένο με το βάρος μιας κομβικής ιστορικής στιγμής, δείχνει πόσο άρρηκτα συνδέεται η ημερομηνία με την πολιτιστική και γλωσσική ταυτότητα του νησιού. Για αυτό και η 9η Ιουλίου αποτελεί την πιο φυσική επιλογή για μια ενδεχόμενη Ημέρα Κυπριακής Διαλέκτου.
Μια τέτοια καθιέρωση δεν είναι απλή συμβολική κίνηση. Είναι ένας τρόπος να αναγνωρίσουμε έναν ζωντανό θησαυρό που συνεχίζει να διαμορφώνει τη φωνή του κυπριακού λαού. Η διάλεκτος δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, αντηχεί στο παρόν και προφυλάσσει μια συνέχεια που δεν πρέπει να χαθεί. Είναι περισσότερο από γλωσσικό ιδίωμα, είναι ο πυρήνας της πολιτιστικής ταυτότητας της Κύπρου.
*του Λύσανδρου Λυσάνδρου, Συγγραφέας
