Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο γιος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, που συχνά αναφέρεται ως πιθανός διάδοχος του πατέρα του, φέρεται να εποπτεύει μια εκτεταμένη οικονομική αυτοκρατορία.
Παρότι, ο 56χρονος κληρικός αποφεύγει να εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης περιουσιακών στοιχείων, έχει εμπλακεί προσωπικά σε συμφωνίες που χρονολογούνται τουλάχιστον από το 2011.
Η οικονομική του επιρροή εκτείνεται από τη ναυτιλία στον Περσικό Κόλπο μέχρι λογαριασμούς σε ελβετικές τράπεζες και ακίνητα πολυτελείας στη Βρετανία, αξίας άνω των 138 εκατομμυρίων δολαρίων.
Το δίκτυο εταιρειών που τον περιβάλλει έχει επιτρέψει τη διοχέτευση τεράστιων ποσών στη Δύση, παρά τις αμερικανικές κυρώσεις του 2019.
Η σκιώδης αυτοκρατορία ακινήτων σε τρεις ηπείρους
Στο χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται ακίνητα υψηλής αξίας: ένα σπίτι 45 εκατομμυρίων δολαρίων στο Λονδίνο, μια βίλα σε μια από τις πιο ακριβές περιοχές του Ντουμπάι και πολυτελή ξενοδοχεία σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις. Τα χρήματα για αυτές τις αγορές φαίνεται να πέρασαν από τράπεζες στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελβετία, το Λιχτενστάιν και τα ΗΑΕ, με τις πηγές να αναφέρουν ότι προέρχονταν κυρίως από πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου.
Κανένα από τα σχετικά έγγραφα δεν συνδέει άμεσα τον Χαμενεΐ με τις αγορές. Αντίθετα, εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης ο Ιρανός επιχειρηματίας Αλί Ανσάρι, στον οποίο το Λονδίνο επέβαλε κυρώσεις το περασμένο φθινόπωρο.
Παρά την εικόνα λιτότητας που προβάλλουν τα κρατικά μέσα για την οικογένεια του Ανώτατου Ηγέτη, η ύπαρξη αυτού του κρυφού πλούτου έρχεται σε αντίθεση με το αφήγημα της ευσέβειας, ειδικά σε μια περίοδο αυξανόμενης φτώχειας και κοινωνικής αναταραχής στο Ιράν.
Η λαϊκή οργή συχνά στρέφεται κατά των «αγαζαντέχ», των παιδιών της ελίτ που κατηγορούνται ότι πλουτίζουν χάρη στις πολιτικές διασυνδέσεις των οικογενειών τους.
Η έρευνα του Bloomberg και ο ρόλος του Ανσάρι
Μια έρευνα ενός έτους από το Bloomberg αποκαλύπτει ότι η οικονομική επιρροή της οικογένειας Χαμενεΐ εκτείνεται πολύ πέρα από τα σύνορα του Ιράν. Ο Ανσάρι, σύμφωνα με δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, υπήρξε κρίσιμος παράγοντας στις υπεράκτιες συναλλαγές. Παρά τη μεγάλη επιρροή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στο πολιτικό σύστημα, ο ίδιος έχει αποφύγει τη δημοσιότητα, ακόμη και καθώς εντείνονται οι συζητήσεις για τη διαδοχή του 86χρονου πατέρα του.
Πώς η ιρανική ελίτ παρακάμπτει τις κυρώσεις
Το επενδυτικό δίκτυο του Χαμενεΐ δείχνει πώς η ιρανική ελίτ καταφέρνει να μεταφέρει κεφάλαια στο εξωτερικό παρά τις αυστηρές κυρώσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Η πίεση έχει αυξηθεί μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία το 2025, ενώ οι αδυναμίες του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος – όπως η ανεπαρκής διαφάνεια στους πραγματικούς ιδιοκτήτες εταιρειών – επιτρέπουν σε τέτοια δίκτυα να λειτουργούν.
Ο Αλί Ανσάρι: από την εργατική τάξη στην κορυφή της οικονομικής ελίτ
Ο 57χρονος Ανσάρι, που χαρακτηρίστηκε από τις βρετανικές αρχές «διεφθαρμένος τραπεζίτης και επιχειρηματίας», έχει χτίσει ένα εκτεταμένο επιχειρηματικό δίκτυο στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του Iran Mall και της πλέον διαλυμένης Ayandeh Bank. Η οικογένειά του συνδέθηκε με κύκλους εξουσίας ήδη από την εποχή της επανάστασης του 1979.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 γνώρισε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γεγονός που άνοιξε τον δρόμο για κρατικές συμβάσεις και δραστηριότητες σε τομείς όπως οι κατασκευές, η ναυτιλία και τα πετροχημικά — κλάδοι που χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά κεφαλαίων στο εξωτερικό.
Με την πάροδο των χρόνων, ο Ανσάρι έγινε ο βασικός διαχειριστής των υπεράκτιων οικονομικών του Χαμενεΐ, δημιουργώντας εταιρείες και λογαριασμούς σε Ευρώπη και ΗΑΕ. Το 2016 απέκτησε κυπριακό διαβατήριο, διευκολύνοντας περαιτέρω τις διεθνείς του δραστηριότητες. Οι κυπριακές αρχές εξετάζουν ακόμη αν θα του αφαιρέσουν την υπηκοότητα.
