Μια απόρρητη αξιολόγηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών καταλήγει ότι ακόμη και μια εκτεταμένη στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών δύσκολα θα ανέτρεπε το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας στο Ιράν. Σύμφωνα με την έκθεση του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών (National Intelligence Council – NIC), το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο της χώρας είναι τόσο βαθιά ριζωμένο, ώστε θα μπορούσε να διατηρήσει τον έλεγχο ακόμη και μετά από σοβαρά πλήγματα στην ηγεσία του.
Τρία άτομα με γνώση του περιεχομένου της έκθεσης επιβεβαίωσαν στην Washington Post ότι τα συμπεράσματα αυτά δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για τη στρατηγική του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει πως επιδιώκει την πλήρη «εκκαθάριση» της δομής εξουσίας της Τεχεράνης.
Η έκθεση ολοκληρώθηκε περίπου μία εβδομάδα πριν από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου. Σε αυτήν εξετάζονται διαφορετικά σενάρια διαδοχής, είτε μετά από στοχευμένα πλήγματα κατά της ηγεσίας είτε μετά από μια ευρύτερη επίθεση στους θεσμούς του κράτους. Σε όλες τις εκδοχές, οι υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το ιρανικό κατεστημένο διαθέτει μηχανισμούς που εξασφαλίζουν τη συνέχεια της εξουσίας, ακόμη και σε περίπτωση δολοφονίας του Ανώτατου Ηγέτη.
Η πιθανότητα να αναλάβει την εξουσία η κατακερματισμένη ιρανική αντιπολίτευση χαρακτηρίζεται «εξαιρετικά μικρή», σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Τις τελευταίες ημέρες, η Τεχεράνη έχει δεχθεί αλλεπάλληλα πλήγματα, με εκρήξεις να σημειώνονται στην πρωτεύουσα στις 2 και 6 Μαρτίου, εν μέσω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης.
Παρότι δημοσιεύματα σε New York Times και Wall Street Journal είχαν ήδη αναφέρει ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες αμφιβάλλουν για την ικανότητα της ιρανικής αντιπολίτευσης να αναλάβει την εξουσία, η εμπλοκή του NIC και η ανάλυσή του για τα πιθανά αποτελέσματα μικρής και μεγάλης κλίμακας επιθέσεων δεν είχαν γίνει γνωστές μέχρι σήμερα.
Η Suzanne Maloney, ειδικός για το Ιράν και αντιπρόεδρος του Brookings Institution, σημειώνει ότι η εκτίμηση του NIC βασίζεται στη μακροχρόνια κατανόηση της λειτουργίας των θεσμών της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η μάχη για τη διαδοχή
Η επιλογή νέου Ανώτατου Ηγέτη αποτελεί αρμοδιότητα της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων, αν και οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) και άλλοι παράγοντες του μηχανισμού ασφαλείας έχουν καθοριστικό ρόλο. Κυκλοφορούν έντονες πληροφορίες ότι ο Mojtaba Khamenei, γιος του εκλιπόντος ηγέτη, προωθείται ως διάδοχος, χωρίς όμως επίσημη επιβεβαίωση. Η υποψηφιότητά του συναντά αντιδράσεις από ισχυρά πρόσωπα, όπως ο Ali Larijani.
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος Τραμπ συνεχίζει να απαιτεί την «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα πρέπει να έχει λόγο στην επιλογή του επόμενου ηγέτη. Ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει τον Mojtaba Khamenei «ανεπαρκή», δηλώνοντας ότι δεν επιθυμεί μια ηγεσία που θα ανασυγκροτήσει τις πυρηνικές και βαλλιστικές δυνατότητες της χώρας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι, όσο το ιρανικό κατεστημένο παραμένει συμπαγές, η δυνατότητα της Ουάσιγκτον να επιβάλει πολιτικές εξελίξεις είναι περιορισμένη. Όπως σημειώνει η Holly Dagres του Washington Institute, η ιδεολογική ταυτότητα του θρησκευτικού κατεστημένου το ωθεί να αντιστέκεται σε κάθε μορφή εξωτερικής πίεσης.
Η αμερικανική στρατηγική και τα όριά της
Η έκθεση του NIC υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει άλλη οργανωμένη δύναμη στο εσωτερικό του Ιράν που να μπορεί να ανταγωνιστεί την ισχύ του καθεστώτος. Παρότι η αμερικανική κυβέρνηση δηλώνει ότι η επιχείρηση «Επική Οργή» έχει στόχο την καταστροφή των βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν και την αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου, δεν είναι σαφές αν τα πλήγματα που βρίσκονται σε εξέλιξη αντιστοιχούν στα σενάρια που εξετάστηκαν στο απόρρητο έγγραφο.
Η έκθεση δεν φαίνεται να εξετάζει άλλες επιλογές, όπως την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων ή την ενίσχυση εθνοτικών ομάδων εντός του Ιράν.
Η διαδικασία διαδοχής υπό πίεση
Η διαδικασία επιλογής νέου Ανώτατου Ηγέτη βρίσκεται σε εξέλιξη, αλλά διεξάγεται υπό το βάρος της συνεχιζόμενης αμερικανοϊσραηλινής εκστρατείας. Παρά τις πιέσεις, η ιρανική ηγεσία δηλώνει ότι δεν πρόκειται να παραδοθεί, με τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν να απορρίπτει κατηγορηματικά τα αμερικανικά αιτήματα.
Skynews: «Εντός μίας ημέρας» η επιλογή νέου Ανώτατου Ηγέτη στο Ιράν
Η συνεδρίαση για την επιλογή του νέου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν αναμένεται να πραγματοποιηθεί εντός 24 ωρών, σύμφωνα με τον κληρικό Αγιατολάχ Μοζαφαρί, μέλος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων, τον οποίο επικαλούνται τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης και αναμεταδίδει το SkyNews.
Ο κληρικός τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι μέχρι στιγμής δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία επίσημη συνεδρίαση και δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση.
Μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, σχηματίστηκε εκτάκτως ένα τριμελές ηγετικό συμβούλιο για την προσωρινή διακυβέρνηση της χώρας, το οποίο περιλαμβάνει τους:
- Μασούντ Πεζεσκιάν, Πρόεδρο του Ιράν
- Γολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζεΐ, επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας
- Αλιρέζα Αραφί, επικεφαλής της Μπασίτζ (παραστρατιωτική δύναμη)
