Η πολυαναμενόμενη -όχι για λόγους περιεχομένου αλλά για την προσέλευση των πολιτικών συντρόφων- παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξη Τσίπρα «Ιθάκη» στο «Παλλάς» δεν αποτέλεσε απλώς μια φιέστα πολιτικής επανεμφάνισης.
του Στρατή Κοκκινέλλη
Ήταν μία ακόμη απόδειξη ότι στην ελληνική πολιτική σκηνή αρκετοί είναι διατεθειμένοι να παραμερίσουν κάθε έννοια αξιοπρέπειας, συνέπειας και αυτοσεβασμού μπροστά στο ενδεχόμενο μίας ακόμη καρέκλας.
Αυτό φάνηκε καθαρά με τους προέδρους των ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Νέας Αριστεράς και Κόσμου και πάλαι ποτέ κορυφαία στελέχη της «πρώτη φορά Αριστεράς» -Φάμελλο, Χαρίτση και Κόκκαλη- να κάθονται στον εξώστη παρακολουθώντας έναν άνθρωπο που στο βιβλίο του δεν τους χαρίζεται. Το αντίθετο, τους στοχοποιεί, τους απαξιώνει και τους χρεώνει την πολιτική του αποτυχία.
Και εδώ προκύπτει το πρώτο εύλογο ερώτημα: Ποια «επανεκκίνηση» υπόσχεται ο Αλέξης Τσίπρας και με ποιους σκοπεύει να την επιχειρήσει; Με εκείνους που θεωρεί βαρίδια; Με στελέχη που ο ίδιος χαρακτηρίζει αναποτελεσματικά; Ή με τους νέους πολιτικούς τυχοδιώκτες που ήδη προσελκύει, όπως έκανε και την περίοδο της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ;
Από την άλλη, είναι αδύνατο να μην τεθεί ένα ακόμη πιο ηχηρό ερώτημα. Δεν έχουν ίχνος αξιοπρέπειας οι πρώην σύντροφοί του; Πώς βρέθηκαν στην παρουσίαση ενός βιβλίου του οποίου ο συγγραφέας, ο κάποτε επικεφαλής τους, τους κατακεραυνώνει; Πώς μιλούν για «κοινή πορεία» την ώρα που διαβάζουν στις σελίδες της «Ιθάκης» ότι εκείνος τους έχει ήδη διαγράψει από κάθε μελλοντικό σχεδιασμό;
Η εικόνα παλιών πρωτοκλασάτων στελεχών να κάθονται υπομονετικά στον εξώστη μοιάζει περισσότερο με άσκηση πολιτικής αυτοταπείνωσης παρά με πράξη συντροφικότητας. Δεν αποτελεί ούτε κατανόηση ούτε γενναιοδωρία. Είναι το καθαρό σύμπτωμα ενός πολιτικού χώρου που δεν έχει μάθει να διαχειρίζεται τις ήττες και τις ευθύνες του και με τον φυσικό του ηγέτη να εμφανίζεται το ίδιο αμετανόητος.
Το εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα έχει υπάρξει ξανά σε ανάλογες περιπτώσεις και το αποτέλεσμα ήταν πάντα το ίδιο, φθορά, αποδόμηση, διάχυση και τελική αποτυχία. Με παλιά και φθαρμένα υλικά δεν χτίζεις κάτι νέο. Δεν ξεκινάς για την «Ιθάκη» όταν έχεις κοινωνούς τους πολιτικούς Κύκλωπες και Λαιστρυγόνες που εσύ ο ίδιος περιγράφεις. Δεν υπόσχεσαι νέο ξεκίνημα με ανθρώπους που παραδέχεσαι ότι σε εμπόδισαν στο προηγούμενο.
Μέσα σε αυτό το θέατρο του παραλόγου προκύπτει μια αλήθεια απλή αλλά αιχμηρή. Παιδιά, να βρείτε «συντρόφους» σαν κι αυτούς του Τσίπρα. Ο άνθρωπος στην πρώτη του συγγραφική απόπειρα ξεθεμελιώνει τους παλιούς του συνεργάτες, τους απομακρύνει πολιτικά και ετοιμάζει νέα στέγη χωρίς αυτούς, και εκείνοι έξω από το «Παλλάς» μιλούν σαν να τους ύμνησε. Και όχι μόνο αυτό, μιλούν και για «κοινή πορεία».
Αν αυτό δεν είναι πολιτικό τσίρκο, τότε τι είναι;
Η συνολική εικόνα συμπληρώνει το πολιτικό παζλ μιας πραγματικότητας που ο ίδιος ο Τσίπρας δείχνει να μην αντιλαμβάνεται. Το ταβάνι του βρίσκεται πια στο 8%. Αντλεί ψήφους από έναν ευμετάβλητο και συγκυριακό χώρο που εκτείνεται από την Κεντροαριστερά έως την πατριωτική Δεξιά, στηριζόμενος και πάλι σε ευκαιριακές συμμαχίες με πρόσωπα χωρίς κοινό τόπο, ιδεολογία ή σταθερή πολιτική πορεία. Ακριβώς όπως έκανε την περίοδο της «πρώτη φορά Αριστεράς» που ένωσε ετερόκλητα στοιχεία με μοναδικό στόχο την εξουσία.
Η «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα δεν είναι νέο ταξίδι αλλά προσπάθεια ανακύκλωσης του παλιού και πολιτικά κουρασμένου. Όσο και αν προσπαθεί να ξαναχτίσει την εικόνα του, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Επανεκκίνηση δεν υπάρχει όταν δεν αλλάζεις ούτε τα υλικά ούτε τους ανθρώπους ούτε, κυρίως, τις νοοτροπίες. Ό,τι και αν παρουσιάζεται ως καινούργιο παραμένει το ίδιο κουρασμένο έργο, με τους ίδιους πρωταγωνιστές και με το ίδιο αναπόφευκτο τέλος.
