Η αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου από τον Fitch την περασμένη Παρασκευή ολοκλήρωσε τον φετινό κύκλο αξιολογήσεων των μεγάλων οίκων και έφερε την Ελλάδα ακόμη πιο κοντά στις χώρες της Ευρωζώνης με βαθμολογία κατηγορίας Α. Οι συνεχείς θετικές κινήσεις κάλυψαν σχεδόν όλη την απόσταση που δημιουργήθηκε τα τελευταία έξι χρόνια, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για την ελληνική οικονομία.
Από το β’ εξάμηνο του 2019, η Ελλάδα έχει ανεβεί:
- τέσσερις βαθμίδες από Fitch, DBRS και Scope
- πέντε βαθμίδες από τον S&P
- τέσσερις βαθμίδες από τον Moody’s, ο οποίος χορήγησε φέτος την επενδυτική βαθμίδα
Η ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και η υψηλή ανάπτυξη – διπλάσια της Ευρωζώνης – αποτέλεσαν τους βασικούς μοχλούς αυτής της πορείας.
Ελλάδα vs Ιταλία: Η μεγάλη ανατροπή
Σήμερα, η Ελλάδα βρίσκεται μόλις μία βαθμίδα κάτω από την Ιταλία (BBB+), η οποία επίσης αναβαθμίστηκε φέτος. Παρά το χαμηλότερο έλλειμμα της Ρώμης, το ιταλικό χρέος στο 138% του ΑΕΠ δεν αναμένεται να μειωθεί πριν το 2028.
Αντίθετα, το ελληνικό χρέος – περίπου 146% του ΑΕΠ σήμερα – υποχωρεί ταχύτερα, με εκτιμήσεις:
- κυβέρνησης: κάτω από 120% το 2029
- Fitch: κάτω από 120% το 2030
Αν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις, η Ελλάδα θα έχει χαμηλότερο χρέος από την Ιταλία ήδη από το 2027–2028, μια εξέλιξη με ισχυρή συμβολική και οικονομική σημασία.
Ιστορικό χαμηλό κόστος δανεισμού
Οι αγορές έχουν ήδη προεξοφλήσει την ανοδική πορεία. Η Ελλάδα δανείζεται σήμερα με:
- 3,3% για το 10ετές ομόλογο
- 3,5% η Ιταλία
- 3,5% η Γαλλία
Μια εικόνα που πριν λίγα χρόνια θα φαινόταν αδιανόητη για μια χώρα που βρέθηκε σε καθεστώς μνημονίων και διεθνούς επιτήρησης.
Το οριστικό κλείσιμο της κρίσης χρέους
Οι αλλεπάλληλες αναβαθμίσεις θεωρούνται και πολιτικά και οικονομικά ως το οριστικό τέλος της περιόδου κρίσης που ξεκίνησε το 2009, όταν οι πρώτες υποβαθμίσεις από S&P και Fitch έριξαν την Ελλάδα από Α- σε BBB+. Ακολούθησαν:
- υποβάθμιση σε CCC το 2011
- καθεστώς επιλεκτικής χρεοκοπίας το 2012 μετά το PSI
- ασταθής ανάκαμψη το 2014
- νέα επιδείνωση το 2015 λόγω πολιτικής αβεβαιότητας
Από το 2016 και μετά, η σταδιακή ομαλοποίηση και οι μεταρρυθμίσεις επανέφεραν τη χώρα σε τροχιά αναβάθμισης, οδηγώντας στη σημερινή επενδυτική βαθμίδα.
Ο στόχος της κατηγορίας Α
Με βάση τους ρυθμούς ανάπτυξης, τη μείωση του χρέους και το χαμηλό κόστος δανεισμού, θεωρείται πλέον πιθανό η Ελλάδα να ανέβει δύο ακόμη βαθμίδες στα επόμενα 1–2 χρόνια και να προσεγγίσει την κατηγορία Α, όπου βρίσκονται οι περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης.
Η νέα πραγματικότητα αλλάζει τους όρους χρηματοδότησης της οικονομίας, ενισχύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και δημιουργεί ευνοϊκό περιβάλλον για επενδύσεις και ανάπτυξη.
