Τουλάχιστον πέντε τρισεκατομμύρια δολάρια έχουν «εξαφανιστεί» από τα χρηματιστήρια και τις αγορές ομολόγων από την ημέρα που ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, οι δηλώσεις Τραμπ περί λήξης των συγκρούσεων σε αδιευκρίνιστο χρόνο συνέβαλαν καθοριστικά στην αποκλιμάκωση της εκρηκτικής ανόδου έως και 30% που σημείωσε το πετρέλαιο στο άνοιγμα των αγορών την περασμένη Δευτέρα.
Όπως αναφέρει ο Λουκάς Αθ. Γεωργιάδης στο ρεπορτάζ του για την εφημερίδα «Political», οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο κόβουν την ανάσα λεπτό προς λεπτό, ενώ η κρίση, που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, είχε ως αποτέλεσμα την εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου από τα 64 έως και τα 118 δολάρια το βαρέλι, καθώς και του φυσικού αερίου σχεδόν κατά 80%!
Το χρονοδιάγραμμα του σοκ
Ειδικότερα, οι εξελίξεις που διαμόρφωσαν το «χρηματιστήριο πολέμου» μέρα προς μέρα ήταν οι εξής:
1. Τη Δευτέρα 2 Μαρτίου, η QatarEnergy ανακοίνωσε τη διακοπή παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) λόγω στρατιωτικών πληγμάτων, εκτινάσσοντας την τιμή του φυσικού αερίου 50% μέσα σε λίγες ώρες. Ακολούθησε ένα τριήμερο ανακοινώσεων για επέκταση της διακοπής σε όλα τα προϊόντα, κήρυξη κατάστασης «ανωτέρας βίας» στις εξαγωγές και προειδοποίηση από τον υπουργό Ενέργειας του Κατάρ ότι, εάν η σύρραξη συνεχιστεί, όλοι οι παραγωγοί του Κόλπου θα αναγκαστούν να σταματήσουν τις εξαγωγές. Αξίζει να σημειωθεί ότι η επιστροφή σε πλήρη παραγωγική ικανότητα θα απαιτήσει από εβδομάδες έως και μήνες, ακόμη και αν οι εχθροπραξίες σταματήσουν άμεσα.
2. Την Πέμπτη 5 Μαρτίου σημειώθηκε επίθεση με drones στις εγκαταστάσεις του πετρελαϊκού κολοσσού Aramco στη Σαουδική Αραβία. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα την άνοδο του brent από τα 78 στα 89 δολάρια, με τον Σαουδάραβα υπουργό Ενέργειας να προκαλεί πανικό στις αγορές δηλώνοντας ότι «η παραγωγή θα επηρεαστεί για απροσδιόριστο χρόνο».
3. Την Παρασκευή 6 Μαρτίου, το κλίμα έγινε ακόμη πιο βαρύ, καθώς ο αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ ανήκουν στη χώρα του και από τη στιγμή που αυτή δεν μπορεί να εξάγει πετρέλαιο, τότε δεν θα εξάγει κανείς! Η τιμή του πετρελαίου βρέθηκε από τα 89 στα 95 δολάρια το βαρέλι, ενώ τα ημερήσια ναύλα, λόγω των ασφαλίστρων κινδύνου, εκτινάχθηκαν στις 700.000 δολάρια ημερησίως, όταν λίγα 24ωρα πιο πριν κινούνταν γύρω στις 150.000 δολάρια!
4. Το Σάββατο 7 και την Κυριακή 8 Μαρτίου, η κατάσταση στις αγορές έφτασε στο peak του φόβου, καθώς τα πλήγματα στις πάλαι ποτέ «ασφαλέστατες» χώρες του Κόλπου (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ) έδειξαν ότι το Ιράν είναι αποφασισμένο να «πονέσει» ολόκληρο τον πλανήτη προκαλώντας ντόμινο καταστροφικών συνεπειών σε γειτονικές χώρες που παράγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αλλά και στην παγκόσμια οικονομία.
Μέσω των… social media, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε το Ιράν ότι θα το… ισοπεδώσει, κάτι που θα προκαλέσει «έμφραγμα» στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ και του Περσικού Κόλπου. Η δήλωση αυτή οδήγησε την τιμή του «μαύρου χρυσού» στα 105 δολάρια στις ασιατικές αγορές.
5. Τη Δευτέρα 9 Μαρτίου, οι αγορές άνοιξαν με φόντο την ανακοίνωση ότι πάνω από 200 πλοία παραμένουν ακινητοποιημένα στον Κόλπο, εκτινάσσοντας την τιμή του «μαύρου χρυσού» στα 118 δολάρια το βαρέλι. Οι χρηματιστηριακοί δείκτες σε Ασία και Ευρώπη «βυθίστηκαν» με απώλειες 4% και πλέον, υπό τον φόβο της ανεξέλεγκτης εκτίναξης του πληθωρισμού. Μάλιστα, η δήλωση της γενικής διευθύντριας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να προετοιμαστούν για το αδιανόητο προκάλεσε πανικό.
6. Αργά το βράδυ της Δευτέρας προς Τρίτη 10 Μαρτίου, υπήρξε ανέλπιστη ανάσα στις αγορές, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε καθησυχαστικός, δηλώνοντας ότι υπάρχει άφθονο πετρέλαιο στις ΗΠΑ και οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου πάνε καλύτερα. Ταυτόχρονα, η Κίνα ανακοίνωσε τη διάθεση μέρους των στρατηγικών της αποθεμάτων. Όλα τα παραπάνω είχαν ως αποτέλεσμα την επιστροφή της τιμής του πετρελαίου brent από τα 107 δολάρια το βαρέλι στα 92 δολάρια, δηλαδή όσο είχε κλείσει την Παρασκευή 6 Μαρτίου.
