Παρότι μέσα στη μέρα παρατηρούμε αμέτρητες όμορφες λεπτομέρειες, όπως ένα ιδιαίτερο χρώμα, έναν ευγενικό τόνο φωνής, μια πράξη καλοσύνης, σπάνια τις εκφράζουμε. Η σκέψη μένει στο μυαλό μας, αλλά δεν γίνεται λόγος. Κι όμως, οι έρευνες δείχνουν ότι αυτές οι μικρές εκδηλώσεις εκτίμησης έχουν αξιοσημείωτη ψυχολογική δύναμη.
Μπορεί, λοιπόν, μια απλή φιλοφρόνηση να μεταμορφώσει τη μέρα κάποιου; Η απάντηση, σύμφωνα με την επιστήμη, είναι ξεκάθαρα θετική και μάλιστα η επίδραση αφορά τόσο εκείνον που τη δέχεται όσο και εκείνον που την προσφέρει.
Μελέτες αποκαλύπτουν ότι οι άνθρωποι υποτιμούν συστηματικά το πόσο θετικά βιώνεται ένα
κομπλιμέντο από τον αποδέκτη. Όσοι διστάζουν φοβούνται μήπως φανούν αμήχανοι ή παρεμβατικοί. Στην πραγματικότητα, οι αποδέκτες αναφέρουν πολύ υψηλότερα επίπεδα χαράς από αυτά που προβλέπουν οι «δότες». Αυτό το χάσμα μεταξύ προσδοκίας και πραγματικότητας εξηγεί γιατί συχνά κρατάμε τις θετικές σκέψεις για τον εαυτό μας.
Η επίδραση, όμως, δεν σταματά εκεί. Η Sonja Lyubomirsky και οι συνεργάτες της έχουν δείξει ότι οι επαναλαμβανόμενες πράξεις καλοσύνης, ακόμη και οι πιο μικρές, αυξάνουν την ευτυχία και την ικανοποίηση από τη ζωή. Το εντυπωσιακό είναι ότι δεν απαιτούν χρόνο, χρήματα ή δεξιότητες· μόνο προσοχή και διάθεση για έκφραση.
Γιατί διστάζουμε να κάνουμε το καλό;
Ο φόβος της παρεξήγησης, το κοινωνικό άγχος και ένα βαθιά ριζωμένο πολιτισμικό μοτίβο που μας εκπαιδεύει να εντοπίζουμε το λάθος αντί για το θετικό. Κι όμως, η ανάγκη για αναγνώριση είναι θεμελιώδης. Ένα κομπλιμέντο λειτουργεί σαν μικρή υπενθύμιση ότι κάποιος μας βλέπει πραγματικά.
Τι κάνει μια φιλοφρόνηση αποτελεσματική
Η έρευνα δείχνει ότι η συγκεκριμένη και ειλικρινής διατύπωση έχει μεγαλύτερη επίδραση από τις γενικόλογες φράσεις:
«Μου άρεσε πολύ ο τρόπος που το εξήγησες»
«Παρατήρησα πόσο υπομονετικός ήσουν»
«Αυτό το χρώμα σου ταιριάζει εξαιρετικά»
Όταν κατονομάζουμε κάτι συγκεκριμένο, δείχνουμε ότι πραγματικά προσέξαμε και η προσοχή είναι ένα σπάνιο δώρο στη σύγχρονη εποχή.
Πώς μας αλλάζει αυτή η πρακτική
Η συστηματική έκφραση εκτίμησης μετατοπίζει τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο. Αντί να εντοπίζουμε τι δεν πάει καλά, αρχίζουμε να αναζητούμε τι αξίζει αναγνώριση. Η θεωρία broaden-and-build της Barbara Fredrickson εξηγεί ότι τα θετικά συναισθήματα διευρύνουν τη σκέψη μας και, με τον χρόνο, χτίζουν ψυχολογικούς και κοινωνικούς πόρους. Με απλά λόγια, γινόμαστε πιο ανοιχτοί, πιο δεκτικοί και πιο συνδεδεμένοι.
Ένα μικρό πείραμα
Για μία εβδομάδα, προσφέρετε κάθε μέρα ένα ειλικρινές κομπλιμέντο σε κάποιον που δεν γνωρίζετε καλά. Χωρίς υπερβολές, χωρίς προσδοκίες. Μόνο παρατήρηση και διατύπωση. Το πιθανότερο είναι ότι η μεγαλύτερη αλλαγή θα συμβεί μέσα σας, στον τρόπο που βλέπετε τους άλλους και στο πώς διαμορφώνεται η διάθεσή σας για το υπόλοιπο της μέρας.
