Τη συστηματική υποβάθμιση των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης (ΨΚΑ) του δημόσιου συστήματος υγείας καταγγέλλει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων (ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ), επισημαίνοντας ότι η κατάσταση που είχε αναδειχθεί ήδη από τον Μάιο του 2025 όχι μόνο δεν έχει βελτιωθεί, αλλά επιδεινώνεται.
Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η εικόνα που καταγράφεται σε Ξενώνες, Οικοτροφεία και Προστατευόμενα Διαμερίσματα που φιλοξενούν ψυχιατρικούς ασθενείς παραπέμπει σε σταδιακή συρρίκνωση των δομών, σοβαρή υποστελέχωση και πρακτικές που θυμίζουν εποχές πριν από την ψυχιατρική μεταρρύθμιση.
Αφορμή η επιστολή από τα Χανιά
Αφορμή για τη νέα δημόσια παρέμβαση αποτέλεσε επιστολή εργαζομένων του Κρατικό Θεραπευτήριο Ψυχικών Παθήσεων Χανίων (19/2/2026), στην οποία καταγράφονται σοβαρές δυσλειτουργίες.
Μεταξύ άλλων, επισημαίνεται η αναστολή λειτουργίας μονάδας ΨΚΑ, η οποία χαρακτηρίζεται «προσωρινή», όπως – σύμφωνα με τους εργαζόμενους – «προσωρινές» είχαν παρουσιαστεί και τέσσερις ακόμη καταργήσεις τα προηγούμενα χρόνια.
Παράλληλα, γίνεται λόγος για αλλαγή στη σύσταση υφιστάμενων μονάδων, με αύξηση των κλινών σε χώρους που, όπως καταγγέλλεται, δεν πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές.
«Παραβίαση των νόμιμων αναλογιών προσωπικού–ενοίκων»
Ο ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ τονίζει ότι η υποστελέχωση έχει φτάσει σε επίπεδα που παραβιάζουν τις νόμιμες αναλογίες προσωπικού–ενοίκων, δημιουργώντας συνθήκες που θέτουν σε κίνδυνο τόσο τους ωφελούμενους όσο και τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι οι αλλαγές υλοποιούνται «με ταχείες και εξωθεσμικές διαδικασίες», χωρίς τη συμμετοχή των θεραπευτικών ομάδων και χωρίς την υποχρεωτική ενημέρωση και συγκατάθεση των ενοίκων και των οικογενειών τους.
Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με τη δέσμευση του υφυπουργού Ψυχικής Υγείας στη Βουλή, τον Δεκέμβριο του 2025, ότι «καμία δομή δεν θα κλείσει», ζητώντας άμεσες παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της εύρυθμης και ασφαλούς λειτουργίας των μονάδων.
Τι συμβαίνει στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής
Ενδεικτική είναι η περίπτωση στο πρώην Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής, (ΨΝΑ). Σε αυτή τη δομή εκκρεμούν περίπου 120 αιτήματα για αποκαταστασιακή κλίνη, ενώ παράλληλα εργαζόμενοι καταγράφουν πρακτικές που οδηγούν σε ιδρυματισμό των ασθενών όπως:
- Περιορισμό εξόδων των ενοίκων
- ακύρωση δραστηριοτήτων στην κοινότητα
- αποκλεισμό φορέων από την αυθόρμητη αλληλεπίδραση με τις μονάδες
- αυστηρό κεντρικό έλεγχο της καθημερινότητας
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το κλίμα εκφοβισμού που περιγράφουν επαγγελματίες ψυχικής υγείας, μέσω αιφνίδιων ελέγχων και επίκλησης γραφειοκρατικών διαδικασιών, την ώρα που η αρμόδια Ειδική Επιτροπή Προστασίας Δικαιωμάτων Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές παραμένει ανενεργή επί τρία χρόνια.
Πανελλαδικό φαινόμενο
Ο ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ επισημαίνει ότι η κατάσταση δεν αφορά μόνο την Κρήτη ή την Αττική, αλλά αποτελεί πανελλαδικό φαινόμενο.
«Η συρρίκνωση των δομών, η υποστελέχωση και η μετατροπή των μονάδων σε τμήματα “χρονίων” συνιστούν, όπως αναφέρει, μια οργανωμένη υποχώρηση προς το ασυλιακό μοντέλο που η χώρα προσπάθησε επί δεκαετίες να εγκαταλείψει».
Ο Ν. 5129/2024 για την «Ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης» παρουσιάζεται ως θεσμικό πλαίσιο που δεν εφαρμόζεται στην πράξη, καθώς «οι αρχές παραμένουν στα χαρτιά και στο πεδίο επικρατεί η λογική του ασύλου», όπως αναφέρει ο σύλλογος.
Ποια είναι τα αιτήματα των εργαζομένων προς την Πολιτεία
Ο ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ καλεί τις αρμόδιες αρχές:
1. Να ανακαλέσουν αποφάσεις κλεισίματος ή αλλαγής σύστασης δομών χωρίς διαβούλευση.
2. Να διασφαλίσουν ότι κάθε μετακίνηση ενοίκων γίνεται με σεβασμό στις αρχές της κοινοτικής ψυχιατρικής.
3. Να προχωρήσουν σε άμεση πρόσληψη προσωπικού.
4. Να αποκαταστήσουν τον ρόλο των θεραπευτικών ομάδων.
5. Να ανοίξουν νέες θέσεις αποκατάστασης ώστε να μειωθούν οι λίστες αναμονής.
6. Να επανενεργοποιήσουν την Ειδική Επιτροπή Προστασίας.
Επιπλέον, δηλώνει ότι θα συνεχίσει να αναδεικνύει τα προβλήματα και «διατηρεί το δικαίωμα να προβεί σε κάθε νόμιμη ενέργεια» για την προστασία των ενοίκων, των εργαζομένων και των αρχών της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης.












