Σε μια εποχή όπου η διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση αποτελεί βασική απαίτηση της κοινωνίας, η λειτουργία της Περιφέρειας Ηπείρου βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων πολιτικών και θεσμικών συζητήσεων. Το ρεπορτάζ της Political και της Ιωάννας Ντάνη, καταγράφει ένα πλέγμα αποφάσεων, αναθέσεων και οικονομικών επιλογών που, σύμφωνα με καταγγελίες και δημόσια στοιχεία, δημιουργούν την εικόνα ενός κλειστού συστήματος εξουσίας με έντονα οικογενειακά χαρακτηριστικά.
Η υπόθεση αφορά τον τρόπο άσκησης διοίκησης υπό τον περιφερειάρχη Αλέξανδρο Καχριμάνη, με επικριτές να κάνουν λόγο για συγκέντρωση ισχύος και για ένα μοντέλο λειτουργίας που ξεπερνά τα όρια της απλής πολιτικής διαχείρισης.
Ένα δίκτυο εξουσίας με οικογενειακές αναφορές
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζονται στο ρεπορτάζ, πρόσωπα του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος εμφανίζονται να δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά σε τομείς που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με έργα και δράσεις της Περιφέρειας. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων και με τον βαθμό θεσμικής απόστασης που οφείλει να διατηρείται ανάμεσα στη δημόσια εξουσία και την ιδιωτική δραστηριότητα.
Οι επικριτές μιλούν για ένα σύστημα όπου η πολιτική επιρροή μετατρέπεται σε μηχανισμό οικονομικής ενίσχυσης συγκεκριμένων κύκλων, ενώ η διοίκηση της Περιφέρειας απορρίπτει κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, υποστηρίζοντας ότι όλες οι διαδικασίες κινούνται εντός του νόμου.
Αναθέσεις και δημόσιο χρήμα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις διαδικασίες απευθείας αναθέσεων και στη διαχείριση χρηματοδοτήσεων. Το ρεπορτάζ αναφέρεται σε έργα και παρεμβάσεις που εγκρίθηκαν με ταχείες διαδικασίες, προκαλώντας αντιδράσεις στην αντιπολίτευση και σε τοπικούς φορείς.
Οι καταγγελίες επικεντρώνονται στο κατά πόσο τηρούνται στην πράξη οι αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, καθώς και στο αν οι επιλογές των αναδόχων βασίζονται αποκλειστικά σε τεχνικά και οικονομικά κριτήρια.
Από την πλευρά της, η περιφερειακή αρχή υποστηρίζει ότι η ταχύτητα στις αποφάσεις ήταν αναγκαία για την απορρόφηση κονδυλίων και την υλοποίηση έργων υποδομής.
Το «πλυντήριο» των επιδοτήσεων
Κεντρικό σημείο της έρευνας αποτελεί η διαχείριση επιδοτήσεων και προγραμμάτων χρηματοδότησης. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, καταγράφεται ένα μοτίβο όπου δημόσιοι πόροι διοχετεύονται σε έργα αμφισβητούμενης αποτελεσματικότητας, ενώ βασικές υποδομές εμφανίζουν σοβαρές ελλείψεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν έργα οδοποιίας που, παρά τη χρηματοδότηση, εξακολουθούν να παρουσιάζουν προβλήματα συντήρησης. Το γεγονός αυτό ενισχύει την κριτική ότι τα χρήματα δεν αποδίδουν το αναμενόμενο κοινωνικό αποτέλεσμα.
Οι «λακκούβες των 60.000 ευρώ»
Το ρεπορτάζ αναφέρεται σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις μικρής κλίμακας με υψηλό κόστος, οι οποίες έχουν γίνει αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης. Οι αναφορές σε έργα συντήρησης δρόμων με υπέρογκα ποσά χρησιμοποιούνται ως παράδειγμα κακής διαχείρισης ή λανθασμένου σχεδιασμού.
Κάτοικοι και τοπικοί παράγοντες εκφράζουν δυσαρέσκεια, σημειώνοντας ότι καθημερινά προβλήματα παραμένουν άλυτα, παρά τη ροή χρηματοδοτήσεων.
Πολιτικές αντιδράσεις και θεσμικά ερωτήματα
Η αντιπολίτευση στην Περιφέρεια θέτει ζήτημα πολιτικής ευθύνης, ζητώντας πλήρη διαφάνεια και δημοσιοποίηση όλων των στοιχείων που αφορούν αναθέσεις και συμβάσεις. Παράλληλα, γίνεται λόγος για ανάγκη αυστηρότερων ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές.
Η διοίκηση της Περιφέρειας απαντά ότι πρόκειται για πολιτικά υποκινούμενη κριτική και επισημαίνει ότι τα έργα έχουν συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της περιοχής.
Η εικόνα μιας περιφέρειας σε δοκιμασία
Το βασικό ερώτημα που αναδεικνύεται δεν αφορά μόνο τη νομιμότητα των αποφάσεων, αλλά και το μοντέλο διοίκησης που εφαρμόζεται. Το αν δηλαδή μια περιφέρεια λειτουργεί με όρους συλλογικής διακυβέρνησης ή με χαρακτηριστικά προσωποκεντρικής εξουσίας.
Το ρεπορτάζ της Political επιχειρεί να φωτίσει αυτή ακριβώς τη διάσταση: τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην αποτελεσματική διοίκηση και στη συγκέντρωση πολιτικής και οικονομικής ισχύος.
Σε κάθε περίπτωση, η δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει δείχνει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση βρίσκεται πλέον υπό αυξημένο έλεγχο από πολίτες και θεσμούς, με τη διαφάνεια να αποτελεί το βασικό ζητούμενο για την επόμενη ημέρα.
