Η εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Mercosur βρίσκεται στην τελική ευθεία, όμως η πολιτική ένταση στις Βρυξέλλες απειλεί να τη ναυαγήσει πριν καν εφαρμοστεί. Η πρόταση για προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας πριν την τελική έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει προκαλέσει αντιδράσεις ακόμα και από τους πιο θερμούς υποστηρικτές της.
Φόβοι για θεσμική παράκαμψη, οργή σε Παρίσι και Βαρσοβία και προειδοποιήσεις για εσωτερική κρίση συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό γύρω από μια συμφωνία που διαπραγματεύεται εδώ και πάνω από 25 χρόνια.
Το θεσμικό μπρα-ντε-φερ
Ο πυροδότης της έντασης ήταν η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να ζητήσει νομικό έλεγχο της συμφωνίας από το Δικαστήριο της ΕΕ, κάτι που μπορεί να καθυστερήσει την κύρωση έως και δύο χρόνια. Η Κομισιόν θεωρεί ότι η προσωρινή εφαρμογή είναι νόμιμη μόλις μία χώρα του Mercosur κυρώσει τη συμφωνία, αλλά οι πολιτικές αντιδράσεις αυξάνουν το ρίσκο σύγκρουσης.
Ο Ιγνάθιο Γκαρσία Μπερθέρο προειδοποιεί ότι η «προσωρινή εφαρμογή χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου» μπορεί να υπονομεύσει τη στήριξη όχι μόνο για τη Mercosur αλλά και για άλλες εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ.
Παράλληλα, πρώην διαπραγματευτές μιλούν για μια «τεράστια τετραπλή θεσμική μάχη» ανάμεσα σε Επιτροπή, Συμβούλιο, Δικαστήριο και Κοινοβούλιο, με την ισορροπία εξουσιών στο επίκεντρο.
Διπλωματικές εντάσεις σε Παρίσι και Βερολίνο
Η πιθανή ταχεία εφαρμογή της συμφωνίας προκαλεί έντονη ανησυχία στο γαλλογερμανικό άξονα. Διπλωμάτες προειδοποιούν για άμεση κρίση αν η Γερμανία προχωρήσει κόντρα στις γαλλικές ενστάσεις. Οι αγρότες της Γαλλίας και της Πολωνίας βλέπουν αρνητικά τις συνέπειες για τις παραγωγές τους, ενώ η Γερμανία και άλλες εξαγωγικές χώρες πιέζουν για άμεση ολοκλήρωση και άνοιγμα της αγοράς 750 εκατ. καταναλωτών.
Ο Ζαν-Λικ Ντεμάρτι, πρώην γενικός διευθυντής Εμπορίου της Κομισιόν, προειδοποιεί: «Για να κερδίσουμε έναν χρόνο, μπορεί να τα χάσουμε όλα».
Η κούρσα επικύρωσης στη Λατινική Αμερική
Στη Νότια Αμερική η πίεση αυξάνεται: ο Βραζιλιάνος πρόεδρος Λούλα πιέζει για ολοκλήρωση πριν τις εκλογές του Οκτωβρίου, ενώ ο Αργεντινός πρόεδρος Μιλέι έχει ήδη καταθέσει τη συμφωνία στο κοινοβούλιο. Η τύχη της Mercosur–ΕΕ εξαρτάται πλέον από τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα σε εθνικά συμφέροντα, θεσμικές ευαισθησίες και τη βούληση να μην χαθεί ένα εμπορικό «τρόπαιο» δεκαετιών.
