Με αφορμή τις προκλήσεις στο Αιγαίο και την τουρκική NAVTEX, ο Μητροπολίτης Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου Ιερόθεος παρεμβαίνει με λόγο εκκλησιαστικό που συνδυάζει την πνευματική νηφαλιότητα με την εθνική εγρήγορση αναδεικνύοντας την Εκκλησία ως θεματοφύλακα του φρονήματος των ακριτών μας.
Ο σεβασμιώτατος, σε μια κρίσιμη συγκυρία για τα ακριτικά νησιά, με την αποκλειστική συνέντευξή του, που παραχώρησε στην «Ρolitical» και τον Κώστα Ζαφειρίου, στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση, χαρακτηρίζοντας την ελληνική κυριαρχία αδιαπραγμάτευτη και βαθιά ριζωμένη στην ιστορική μνήμη και τη θυσία. Ο ακρίτας ιεράρχης με λόγο αληθείας εστιάζει στην ενότητα και την αλήθεια, υπογραμμίζοντας ότι η ειρήνη οικοδομείται μόνο με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, ενώ εκφράζει την εμπιστοσύνη του στην αμυντική θωράκιση της χώρας, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων εδραιώνει το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών.
Ο 64χρονος ποιμενάρχης, αναφερόμενος στη στήριξη της ακριτικής νεολαίας και την καταπολέμηση της ερήμωσης, τονίζει ότι η πίστη και η αγάπη για τον τόπο μετατρέπουν τα σύνορα σε πνευματική καρδιά της Ελλάδας, εξασφαλίζοντας προοπτική και μέλλον στις τοπικές κοινωνίες.
Σεβασμιώτατε, η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX διετούς διάρκειας που αγγίζει τη δικαιοδοσία των νησιών μας. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει το φρόνιμα των κατοίκων της Λήμνου και του Αγίου Ευστρατίου και ποιο μήνυμα στέλνει η Μητρόπολη σε όσους αμφισβητούν την κυριαρχία μας;
Σε τέτοιες στιγμές η Εκκλησία δεν υψώνει φωνή αντιπαράθεσης, αλλά λόγο αλήθειας και ελπίδας με στόχο την καλλιέργεια ενότητας και ειρήνης. Στους κατοίκους της Λήμνου και του Αγίου Ευστρατίου θυμίζουμε ότι η γη αυτή ποτίστηκε με προσευχή, θυσία και ιστορία. Σε όσους αμφισβητούν την κυριαρχία μας, η οποία είναι αδιαπραγμάτευτη, απαντούμε ότι η ειρήνη δεν οικοδομείται με προκλήσεις, αλλά με σεβασμό στον άνθρωπο και στα όρια που θέτουν οι κανόνες της διεθνούς έννομης τάξης και η ιστορία. Η Εκκλησία μαρτυρεί διαχρονικά την αλήθεια και έτσι στέκεται δίπλα στον λαό στηρίζοντας το φρόνημά του. Η αλήθεια είναι το δυνατότερο εργαλείο μέσα στην Ιστορία. Συνεπώς, η κυριαρχία ενός τόπου δεν απλώς ένας νομικός όρος, αλλά κυρίως ευθύνη, μνήμη και ζωντανή παρουσία ανθρώπων που ζουν εδώ αιώνες. Όποιος την αμφισβητεί, αμφισβητεί πρώτα τον άνθρωπο και την ιστορία του.
Στο παρελθόν είχατε δηλώσει ότι «η Λήμνος χρειάζεται βοήθεια γιατί η Τουρκία παραφυλάει». Πιστεύετε ότι η Πολιτεία έχει ενισχύσει επαρκώς τα νησιά μας, ώστε οι κάτοικοι να αισθάνονται ασφαλείς απέναντι στις προκλήσεις της Τουρκίας;
Ναι, το έχω πει με άλλη αφορμή. Η ασφάλεια όμως δεν είναι μόνο ζήτημα μέτρων και σχεδίων, αλλά και εμπιστοσύνης και συνοχής. Η Πολιτεία έχει την ευθύνη της και ο λαός το γνωρίζει, έχοντας κι αυτός τη δική του. Αδιαμφισβήτητα, το αίσθημα ασφάλειας των νησιών μας δεν επηρεάζεται από πολιτικές-στρατιωτικές δηλώσεις ή και προκλήσεις της γειτονικής χώρας, αφού υπάρχει μια σταθερή και ορατή παρουσία της ελληνικής Πολιτείας. Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει αξιόλογα βήματα αναβάθμισης και ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και προσπάθειες βελτίωσης των υποδομών. Επομένως, αυτά τα μέτρα μεταφράζονται στην καθημερινότητά μας σε πραγματικό αίσθημα ασφάλειας.
Υπάρχει μια πρωτοβουλία προσέλκυσης Τούρκων τουριστών στη Λήμνο για το 2026. Ποια είναι η θέση σας σε αυτό; Δηλαδή μπορεί ο θρησκευτικός τουρισμός και η ανάδειξη βυζαντινών μνημείων να λειτουργήσει ως μέσο ειρηνικής συνύπαρξης;
Η Εκκλησία δεν φοβάται τη συνάντηση των ανθρώπων. Όπου υπάρχει σεβασμός στην ιστορία και στα ιερά του τόπου, ο πολιτισμός και η πίστη μπορούν να γίνουν γλώσσα ειρήνης. Οι ναοί και τα μνημεία μας μαρτυρούν ότι η συνύπαρξη δεν γεννιέται από τη λήθη, αλλά από την αλήθεια. Δεν σβήνουμε την ιστορία μας για να συναντήσουμε τον άλλον, ούτε διαπραγματευόμαστε τα ιερά μας. Τα τιμούμε και τα προβάλλουμε με σεβασμό. Ο τουρισμός λοιπόν, ακόμα κι αν αφορά επισκέπτες από την Τουρκία, ενδέχεται να έχει θετικά αποτελέσματα, όταν εντάσσεται σε ένα σαφές εθνικό και πολιτισμικό πλαίσιο. Μόνο έτσι η συνάντηση των ανθρώπων γίνεται ευλογία και όχι σύγχυση και η ειρήνη αποκτά βάθος και διάρκεια.
Κάποιες φορές στην εποχή μας η πίστη χρησιμοποιείται για να διχάσει. Πώς μπορεί η Ορθοδοξία στα σύνορα να προασπίζει τα εθνικά δίκαια χωρίς να καλλιεργεί τη μισαλλοδοξία απέναντι στον λαό της Τουρκίας;
Αποστολή της Εκκλησίας στον κόσμο είναι να θεραπεύει και όχι να διχάζει. Γι’ αυτό η ευθύνη όσων διακονούμε, ιδιαιτέρως στα σύνορα της πατρίδας και της Ευρώπης, πολλαπλασιάζεται και απαιτεί να κρατούμε ψηλά την εθνική μας ταυτότητα και να μη χάνουμε την αγάπη μας. Μπορούμε να υπερασπιζόμαστε τα δίκαιά μας με αλήθεια και αξιοπρέπεια, χωρίς να καλλιεργούμε μίσος, διότι η πίστη μας δεν φοβάται τον άλλον, επειδή στο πρόσωπό του αντικρίζει την εικόνα του ζώντος Θεού.
Σεβασμιώτατε, η Λήμνος και ο Άγιος Ευστράτιος τους χειμερινούς μήνες βρίσκονται σε ακτοπλοϊκή απομόνωση. Θεωρείτε πως είναι εθνικό ζήτημα η τακτική συγκοινωνία της Λήμνου με την ηπειρωτική Ελλάδα;
Είναι αλήθεια! Αλλά για εμάς πρώτα απ’ όλα είναι ζήτημα ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η απομόνωση δεν δοκιμάζει μόνο τις μετακινήσεις, αλλά και την ψυχή των ανθρώπων. Όταν τα νησιά μένουν συνδεδεμένα με την πατρίδα, οι κάτοικοι αισθάνονται ότι δεν ξεχνιούνται. Και αυτό είναι θεμέλιο συνοχής, πίστης και ελπίδας.
Ως ποιμενάρχης δύο ακριτικών νησιών πόσο σας ανησυχεί το γεγονός ότι οι συγκοινωνιακές δυσκολίες διώχνουν τους νέους από τον τόπο τους; Υπάρχει κίνδυνος ο Άγιος Ευστράτιος να μετατραπεί σε ένα «νησί-μουσείο» χωρίς μόνιμο ποίμνιο;
Με ανησυχεί βαθιά, διότι όταν φεύγουν οι νέοι, δεν αδειάζουν μόνο τα σπίτια, αδειάζουν και οι ελπίδες του τόπου. Η Λήμνος και ο Άγιος Ευστράτιος δεν είναι μνημεία για επίσκεψη, αλλά ζωντανά νησιά με ανθρώπους και Εκκλησία, η οποία έχει τις ρίζες της στον τέταρτο κιόλας αιώνα. Η Εκκλησία θέλει νησιά με παιδιά, οικογένειες και μέλλον. Κι αυτό απαιτεί φροντίδα έμπρακτη, ώστε οι νέοι να παραμείνουν για να δημιουργήσουν στον τόπο τους.
Έχετε μεταφέρει τις ανησυχίες σας και την αγωνία των κατοίκων στα κέντρα λήψης αποφάσεων στην Αθήνα; Ποια είναι η ανταπόκρισή τους;
Βεβαίως και το έχω κάνει κατ’ επανάληψη με διάφορους τρόπους, διότι το καθήκον μου είναι να μεταφέρω τη φωνή των ανθρώπων μου όχι ως διαμαρτυρία, αλλά ως μαρτυρία ανησυχίας και αγωνίας. Αυτό έχω πράξει, με λόγο ειλικρινή και πατρικό μακριά από πολιτικές σκοπιμότητες. Η ανταπόκριση υπάρχει πάντα σε επίπεδο ακρόασης· μένει να γίνεται έμπρακτη φροντίδα. Για εμάς, όμως, το σημαντικό είναι να μη σιωπήσει ποτέ η αγωνία του λαού.
Σεβασμιώτατε, θέλετε να στείλετε μέσω της «Political» ένα μήνυμα;
Θέλω να προτρέψω και να παρακαλέσω όλους να μη χάσουν την πίστη τους στον Θεό και την αγάπη τους στον τόπο. Όποιος βλέπει τη Λήμνο και τον Άγιο Ευστράτιο στην άκρη της πατρίδας κοιτάζει μόνο τον χάρτη, όποιος όμως βαθαίνει τη σκέψη του μπορεί να τα δει και ως καρδιά της. Ιδιαίτερα οι νέοι μας να θυμούνται ότι εδώ έχουν ρίζες, ιστορία και μέλλον. Η Εκκλησία θα είναι πάντα δίπλα τους, να τους στηρίζει, να τους ενώνει και να τους θυμίζει ότι όσο μένουμε και αγαπιόμαστε μεταξύ μας τα νησιά μας θα ζουν.
Πόσο ανησυχητική θεωρείτε την ερήμωση των ακριτικών περιοχών για την εθνική μας κυριαρχία;
Η ερήμωση των ακριτικών περιοχών δεν είναι μόνο στατιστικό ή δημογραφικό ζήτημα· είναι πρόκληση για την ίδια την ύπαρξη του τόπου. Κάθε σπίτι που κλείνει, κάθε παιδί που φεύγει, δοκιμάζει τη συνοχή και την παρουσία μας. Γι’ αυτό στηρίζουμε τις οικογένειες, τιμούμε τους πολύτεκνους και ενθαρρύνουμε τη ζωή στα νησιά. Η πατρίδα μας ζει όπου ζουν άνθρωποι και η Εκκλησία είναι εδώ για να μην αφήσει κανέναν να νιώσει μόνος.
Ποιος είναι ο ρόλος της τοπικής Εκκλησίας στην προσπάθειά της να παραμείνουν οι νέοι στα νησιά;
Η Εκκλησία δεν υποκαθιστά το κράτος, αλλά συνοδεύει τον άνθρωπο στη ζωή του. Στα νησιά μας προσπαθούμε να δώσουμε στους νέους λόγο ελπίδας και αίσθημα κοινωνίας, για να νιώσουν ότι ο τόπος τους τους στηρίζει και τους χρειάζεται. Μέσα από τη συμμετοχή στην ενορία, τις δράσεις για την οικογένεια και την εκπαίδευση δείχνουμε ότι η ζωή εδώ δεν είναι μόνο επιβίωση, αλλά και προοπτική και μέλλον.
Σεβασμιώτατε, ποιο θεωρείτε ως το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η ακριτική νησιωτική Ελλάδα;
Το σημαντικότερο πρόβλημα δεν είναι μόνο η γεωγραφική απομόνωση ή οι υποδομές, αλλά η ερήμωση των ανθρώπων. Όταν οι νέοι φεύγουν και οι κοινότητες αδειάζουν, κινδυνεύει η ίδια η ζωή του τόπου. Η Εκκλησία στέκεται σταθερά δίπλα στους ανθρώπους. Σε κάθε χωριό όπου κλείνουν σχολεία και άλλες δομές, παραμένει μόνον ένας ιερέας για να ενισχύει την πίστη και να καλλιεργεί την ελπίδα ότι όταν υπάρχουν άνθρωποι με αγάπη για τον τόπο τους υπάρχει και μέλλον.
